فرناز فرجي
انتخاب حرفه يكي از پراهميت ترين مسائلي است كه ذهن هر نوجواني را به خود مشغول مي كند. با آمدن تابستان و بيشتر شدن اوقات فراغت، اكثر نوجوانان و جوانان درحال تحصيل كه به حرفه آينده خود هم فكر مي كند علاقه مندند كه شغل ها و حرفه هاي مختلف را حداقل براي چند روز امتحان كنند و يا از زيرو بم آن آگاه شوند تا از اين طريق بتوانند براي آينده خود تصميم بگيرند. در كنار اين نوجوانان و جوانان فعال نيز والديني دلسوز هستند كه دوست دارند فرزندشان همراه با آشنايي حرفه هاي مختلف اوقات فراغت خود را در مكاني مناسب و مفرح بگذراند. يكي از مكان هايي كه نوجوانان و جوانان در كنار تفريح مي توانند با چند حرفه مختلف آشنا شوند و در ضمن يكي از آنها را به عنوان حرفه آينده خود انتخاب كنند، باشگاه خبرنگاران جوان است. كم نيستند نوجوانان و جواناني كه به حرفه خبرنگاري علاقه دارند و در اين مركز با گذراندن يك دوره يك ماه و نيمه و پذيرش در آزمون مي توانند به عنوان خبرنگار آزاد فعاليت كنند. ما هم اين هفته به مناسبت هفده مرداد روز خبرنگار به اين باشگاه سري زديم و با مدير آموزش آن گفت وگو كرديم. آقاي علي باقرزاده مدير آموزش باشگاه خبرنگاران جوان است. او در مورد شرايط ثبت نام در باشگاه مي گويد: «در باشگاه خبرنگاران جوان هدف اصلي جذب نيروهاي جوان براي يادگيري و اشتغال در حرفه خبرنگاري است. به همين منظور، داوطلبان را از مقطع سيكل يعني سوم راهنمايي به بالا و حتي دكترا پذيرش مي كنيم. البته حدود ۶۰ درصد از خبرنگاران باشگاه دانشجو و يا ديپلمه هستند ولي از زماني كه اخبار دانش آموزي در شبكه خبر راه اندازي شد به تعداد دانش آموزاني كه به عنوان خبرنگار در باشگاه فعاليت مي كنند هم افزوده شد.»
در حال حاضر باشگاه خبرنگاران جوان حدود ۲۷ هزار نفر عضو دارد كه پانزده هزار نفر از اين تعداد در باشگاه آموزش ديده اند و بقيه در رشته خبرنگاري تحصيل كرده اند. داوطلباني كه مايل به عضو شدن در اين باشگاه هستند پس از نام نويسي اوليه بايد در كلاس هاي اصول خبرنويسي كه شامل هفت جلسه دو ساعته است شركت كنند. بعد از شركت در اين كلاس ها داوطلبان رشته خبري خود را انتخاب كرده و به سردبير مربوط معرفي مي شوند. آنها بايد طي دوماه بيست خبر كه سوژه آن يا از طريق سردبير و يا خودشان مشخص شده به سردبير مربوطه تحويل دهند. سپس در صورت پذيرفته شدن و تأييد سردبير به آنها كارت خبرنگار آزاد داده مي شود و به عنوان خبرنگار آزاد در مجموعه فعاليت خود را آغاز مي كنند. در كنار كلاس هايي كه گفته شد براي خبرنگاران كلاس هاي آزاد ديگري نيز به صورت ثابت در هفته برگزار مي شود كه هر خبرنگار مي تواند در صورت تمايل به عنوان كار كارگاهي در اين كلاس ها شركت كند.
البته كلاس ها و آموزش هاي باشگاه در اين مقطع پايان نمي گيرد و خبرنگاراني كه علاقه مند به رشته خبرنگاري و يا تصويربرداري خبر باشند مي توانند پس از گذراندن كلاس هاي اصول خبرنويسي و اخذ مدرك در كلاس هاي طبقه بندي شده شركت و بعد از قبولي در آزمون مربوط به كلاس، در مقطع بالاتري آموزش ببينند. دوره هاي تكميلي با كلاس مصاحبه آغاز مي شود كه خبرنگاران با گذراندن ده ساعت كلاس تئوري و پنج ساعت كلاس عملي مصاحبه اين دوره را طي مي كنند. سپس درصورتي كه نمره آزمونشان از هفده بالاتر باشد و پنج مصاحبه قوي تحويل سردبير دهند كه البته اين پنج مصاحبه بايد از طرف اداره اخبار باشگاه و خود سردبير مورد تأييد قرار گيرد، موفق به اخذ مدرك شده و مي توانند دركلاس هاي گزارش نويسي شركت كنند. بعد از گذراندن دوره گزارش نويسي نيز خبرنگاران براي اخذ مدرك بايد نمره آزمونشان از هفده بالاتر باشد و سه گزارش قوي تحويل سردبير دهند كه اين سه گزارش نيز مثل مصاحبه ها بايد از طرف اداره اخبار و سردبير تأييد شود.
آخرين مرحله دوره هاي تكميلي كلاس تصويربرداري است. در اين مرحله نيز خبرنگاران بعد از گذراندن دوره تصويربرداري در آزموني كه اداره توليد باشگاه برگزار مي كند شركت مي كنند و درصورت موفقيت در آزمون به عنوان تصويربردار در باشگاه مشغول مي شوند. البته كلاس هاي درست نويسي، تنظيم و نگارش خبر نيز بعداز گذراندن اين دوره ها براي خبرنگاران برگزار مي شود كه بعد از آن به خبرنگار گواهي دوره تكميلي و كارت خبرنگار فعال باشگاه خبرنگاران جوان داده مي شود. اين خبرنگاران موظف هستند كه در طول يكماه حداقل ده خبر قابل قبول از نظر سردبير سرويس خبري براي سرويس مربوطه ارسال كنند. البته نوع خبررساني (فكس، ايميل و غيره) و مقدار حضور خبرنگار در مجموعه هيچ ارتباطي با فعال بودن آنها ندارد.
باشگاه خبرنگاران جوان در ۲۲ بهمن هرسال كه مصادف با پيروزي انقلاب اسلامي ايران است، به صورت گسترده از تمامي داوطلباني كه علاقه مند به عضويت در باشگاه هستند پذيرش مي كند كه البته در طول سال هم اين پذيرش ادامه دارد ولي دوره كلاس ها در زمان ها مشخص آغاز مي شود و به همين علت افرادي كه به صورت آزاد در طول سال نام نويسي مي كنند بايد تا شروع دوره صبر كنند. براي نام نويسي و شركت در كلاس هاي اين باشگاه به جز يك سري مدارك اوليه هيچ گونه هزينه اي از داوطلبان دريافت نمي شود. حتي باشگاه در صورت نياز خبرنگاران تمام امكانات را در اختيار آنان قرار مي دهد كه از آن جمله مي توان به ضبط صوت، ميكروفون، دوربين عكاسي و فيلمبرداري، ماشين و فيلمبردار اشاره كرد. در ضمن تمام خبرنگاران به ازاي خبري كه تهيه مي كنند و مورد تأييد سردبير سرويس خبري قرار گرفته باشد بر مبناي تعرفه باشگاه ماه به ماه حقوق دريافت مي كنند. باشگاه خبرنگاران جوان براي تمامي خبرنگاران خود كارت خبرنگاري صادر مي كند و در زمينه هاي خبري براي گرفتن خبر به خبرنگاران معرفي نامه معتبر داده مي شود تا براي گرفتن خبر دچار مشكل نشوند. باشگاه خبرنگاران جوان در منطقه ۳ و خيابان ولي عصر واقع است. جوانان و نوجوانان منطقه مي توانند با مراجعه به اين باشگاه و گذراندن يك دوره يكماه و نيمه عضوي از اين باشگاه فعال باشند و اوقات فراغت خود را در كنار همسن و سالان خود درفضاي سالم و مفرح همراه با برنامه هاي گوناگون سپري كنند.

همان طور كه اشاره شد باشگاه خبرنگاران جوان در منطقه ۳ واقع شده. ما هم به سراغ يكي از خبرنگاران اين باشگاه كه ساكن منطقه نيز هست رفتيم تا ببينيم او چگونه با اين باشگاه و حرفه خبرنگاري آشنا شده است.
سهيلا قوسي ۲۷ ساله و مدرك كارشناسي عكاسي دارد. او در مورد چگونگي آشناييش با اين باشگاه و حرفه خبرنگاري اين گونه مي گويد: «من به دليل رشته تحصيلي ام با كار خبرنگاري و عكاسي خبري به صورت جسته گريخته آشنايي داشتم تا اينكه دوسال پيش به صورت نزديك از طريق يكي از اقوام با اين باشگاه آشنا شدم و بعد از گذراندن دوره هاي باشگاه در سرويس فرهنگي، هنري آن فعاليتم را آغاز كردم.» به گفته قوسي يكي از جالب ترين گروه هاي خبري گروه فرهنگي هنري است چون خبرنگار فقط و فقط با هنرمندان سروكار دارد. در سرويس اجتماعي خبرنگار با مردم سروكار دارد و به اتفاقات و حوادثي كه به شكل عمومي در اجتماعي رخ مي دهد مي پردازد، درحالي كه كار و برخورد با هنرمندان كاملاً روي ديگر سكه است. هنرمندان قشر حساس و دقيق جامعه هستند و همين مسئله كار خبرنگار را سخت تر مي كند. يك خبرنگار سرويس اجتماعي با اعتقادات و تفكرات مردم عادي سروكار دارد و مردم عادي در جواب هر پرسش خبرنگار فقط به سؤال مطرح شده و جوابي كه خواهند داد فكر مي كنند درحالي كه يك هنرمند يا كارشناس هنري فقط در قيد و بند سؤال و جواب نيست و بيشتر علاقه دارد با يك فرد آگاه و مطلع مباحثه كند تا فقط به سؤالات پاسخ گويد. به همين دليل هم يك خبرنگار سرويس فرهنگي هنري بايد آن قدر مطالعه داشته باشد و آن قدر آگاهي در مورد موضوعي كه مي خواهد مطرح كند پيدا كرده باشد كه بتواند با يك هنرمند در مورد آن بحث و گفت وگو كند كه در غيراينصورت هيچ گاه از طرف هنرمندان در عرصه خبري پذيرفته نمي شود. از سهيلا قوسي درمورد تقدير به يادماندني و اتفاقات جالبي كه در زمان كار برايش پيش آمده سؤال مي كنيم. او مي گويد: «در منطقه ۳ هنرمندان و پيشكسوتان زيادي زندگي مي كنند كه من تقريباً با اكثر آنها گفت وگو كرده ام. چون باشگاه همجوار جام جم است ما با كارشناسان هنري، هنرمندان و كارگردان هاي اكثر برنامه هاي تلويزيوني و سينمايي برنامه هاي متعددي در همين جا برگزار كرده ايم ازجمله زيباترين جلسات باشگاه نقد سريال سايه آفتاب بود كه تجربه بسيار جالبي براي من و همكارانم بود. بهترين و زيباترين تصاويري كه از كار خبرنگاري در ذهنم باقي مانده هم مربوط به منزل آقاي محمدعلي كشاورز است. فضاي منزل او تلفيقي از مدرنيته و آثار سنتي و باستاني كشور ما است و احترام او نسبت به افراد پيشكسوت حتي آنهايي كه از او كوچك تر بودند. براي من بسيار جالب و حائز اهميت بود. آقاي كشاورز از مرحوم علي حاتمي آن قدر با احترام ياد مي كردند كه اين همه تواضع براي هميشه در ذهن من باقي مي ماند. ما با خيلي از هنرمندان و كارگردانان، كارگاه هاي بحث و بررسي آثار هنري را داشته ايم كه همه اين جلسات براي من و همكارانم تجربيات بسيار ارزشمند و به يادماندني است.» البته گاهي هم پيش آمده يا مي آيد كه سهيلا قوسي و همكارانش نتوانند با يك هنرمند رابطه برقرار كنند كه در اين صورت با كمك گرفتن از سردبير سرويس فرهنگي هنري مشكل خود را برطرف كرده اند. اما به هرحال به اعتقاد قوسي مطالعه، تجربه و آگاهي مهم ترين و اصلي ترين ركن، موفقيت يك خبرنگار است و اگر خبرنگار آگاهي و اطلاع كاملي در مورد موضوعات گوناگون اجتماع نداشته باشد هيچ گاه در عرصه هاي خبري فرد موفقي نخواهد بود و نمي تواند در اين زمينه پيشرفت كند.