پلي استيشن۳ و يك روز بعد Wii نينتندو راهي بازار شدند.ايكس باكس 360 چند ماه آينده با HD-DVD مي آيد. اما كدام يك برنده جنگ كنسول هاي بازي خواهند بود؟
طه رسولي
در دنياي بازي هاي رايانه اي مفهومي وجود دارد به نام دوره پنج ساله كه منشأ آن به پيشرفت هاي سخت افزاري كنسول ها برمي گردد. تقريبا براي وارد شدن به هر نسل از بازي هاي رايانه اي، پنج سال وقت لازم است؛ زماني كه طول كشيد تا اولين كنسول هاي بازي يعني NES هاي 8 بيتي تبديل به نسل 16 بيتي شدند، سپس كنسول هاي 32 بيتي سه بعدي وارد بازار شدند و پس از آن نوبت 64 و 128 بيتي ها شد و حالا كه كنسول هاي فوق پيشرفتة سوني و مايكروسافت در اختيار بازي كننده ها قرار گرفته اند. بين هر دوره، پنج سال زمان لازم بوده است. پيشرفت هاي سخت افزاري كنسول ها معمولا به صورت كوانتومي رخ مي دهد، يعني همه چيز ناپيوسته است. سال 96 سوني براي اولين بار پلي استيشن را وارد بازار كرد كه در زمان خودش پيشرفت بسيار بزرگي بود و شركت هاي نرم افزاري تا سال 2001 هنوز سعي مي كردند از پتانسيل هاي اين كنسول استفاده كنند. بازي هايي كه سال 2001 براي پلي استيشن وجود داشت، از نظر گرافيكي بسيار برتر از بازي هاي سال 96 بودند، اما پلي استيشن همچنان همان پلي استيشن بود. دربارة پلي استيشن۲ اوضاع خيلي بدتر بود. چون وقتي سوني در حال ساخت پردازنده هاي سل براي پلي استيشن۳ بود، هنوز بازي سازها مشغول زور زدن با كيت هاي بازي سازي پلي استيشن۲ بودند. در نهايت سال 2005 و تنها يك سال مانده به از دور خارج شدن پلي استيشن،۲ سوني كه ديد هنوز هيچ كس قدرت واقعي كنسولش را نديده، دست به كار شد و چند بازي توليد كرد تا همه ببينند با پلي استيشن۲ چه كارها مي توان كرد. جهش كوانتومي جديد با پلي استيشن۳ رخ داده است؛ كنسولي كه شايد خيلي بيشتر از پنج سال، از زمان خود جلو باشد. سال 2006 سال بسيار بزرگي در تاريخ بازي هاي رايانه اي است. امسال دوران پنج سالة جديدي آغاز شده كه در آن معلوم نيست انتهايش چه بر سر بازي و صنعت بازي سازي مي آيد.
|
|
|
اشعة آبي (Blue Ray) در برابر دي وي دي
مايكروسافت معمولا بو مي كشد ببيند كجا بوي پول بيشتر مي آيد تا بساطش را همان جا راه بيندازد. زماني بود كه وقتي مي گفتند مايكروسافت مي خواهد كنسول بازي بدهد همه از خنده روده بر مي شدند. اما حالا وقتي مي شنوند مايكروسافت كنفرانس جديد مطبوعاتي دربارة بازي دارد، همه با دقت پاي صحبت هاي بيل گيتس و همكارانش مي نشينند. ايكس باكس در سال 2001 با فاصلة نسبتا زيادي از پلي استيشن۲ وارد بازار شد. چند بازي انحصاري و يك شبكة آنلاين قوي توانست اين كنسول را نجات بدهد و در بازار رقابت با پلي استيشن۲ نگه دارد.
اما مايكروسافت براي كنسول بعد صبر نكرد و بلافاصله ساخت آن را شروع كرد. طوري كه ايكس باكس 360 يك سال زودتر از دو كنسول ديگر نسل جديد وارد بازار شد. اين يك پيروزي موقتي براي مايكروسافت بود؛ اما به چه بهايي؟ دربارة قدرت هاي سخت افزاري كنسول ها بهتر است سخني نگوييم كه هر چه باشد تكراري است. ايكس باكس 360 هر چه از پلي استيشن۳ كمتر داشته باشد، اما باز هم يك كنسول قدرتمند است. اما شايد دليل عمدة موفقيت زودرس مايكروسافت را بايد استفاده از فرمت دي وي دي هاي معمولي براي بازي هايش بدانيم.
سوني ماه ها براي همخوان كردن فن آوري ها و كيت هاي بازي سازي اش با ديسك هاي بلوري وقت صرف كرد. از آن بيشتر وقت صرف اين شد كه يك پخش كنندة بلوري جمع و جور و ارزان قيمت براي پلي استيشن ها دست و پا كند. فن آوري بلوري بسيار گران است و گذاشتن يك درايو بلوري براي هر پلي استيشن۳ خيلي خرج برمي دارد. اما بلوري ها دو برابر دي وي دي هاي معمولي حجم دارند. مايكروسافت تمام اين دردسرها را حذف كرد و ايكس باكس 360 هايش را با همان دي وي دي هاي 9 گيگابايتي معمولي به بازار فرستاد. همين كار، يك سال زمان باارزش براي مايكروسافت به ارمغان آورد. در اين يك سال، هم بازي هاي 360 خوب فروختند و هم شركت وقت زيادي داشت تا روي درايوهاي پخش كنندة HD-DVD وقت بگذارد و بدون هيچ عجله اي آن ها را به عنوان يك قطعة جانبي براي 360 تكميل كند. ســـونـــي قــبلا بـــا پلي استيشن هايش نقش مهمي در رواج سي دي و سپس دي وي دي در بازار داشت، بايد ببينيم آيا مي تواند اين كار را با بلوري هم انجام بدهد؟
سوني، مايكروسافت، نينتندو
حالا كه هر سه كنسول نسل جديد وارد بازار شده اند، بد نيست نگاهي به آمار فروش آن ها بيندازيم. ايكس باكس 360، پلي استيشن۳ و Wii هر سه در روزهاي اول به شدت كمياب بودند. اما هر كدام داستان جداگانه اي دارند. بهتر است از ايكس باكس شروع كنيم. روزهاي اول 360، همه سر و صدايشان از كمبود كنسول در فروشگاه ها درآمده بود. حدود 300 هزار كنسول در روزهاي اول تمام شد، در حالي كه انبارهاي مايكروسافت، پر بود از 360 هاي آماده. سران مايكروسافت به شدت علاقه داشتند كه بشنوند 360 كنسول كميابي است، حتي به قيمت نگه داشتن كنسول ها در انبار!
پلي استيشن هاي۳ وضعيت عجيبي داشتند. هزاران نفر شب قبل از آغاز فروش اين كنسول، در خيابان ها خوابيده بودند تا جزو اولين نفراتي باشند كه كنسول جديد سوني را امتحان مي كنند. سوني تنها توانست 400 هزار كنسول براي دور اول آماده كند. همة اين كنسول ها روز اول فروخته شد. سوني اعلام كرد بيشتر از اين نتوانسته پلي استيشن۳ توليد كند. اما اگر نگاهي به قيمت اين كنسول و هزينة ساخت هر كدام از پلي استيشن۳ ها بكنيد، شايد دليل كندي سوني در توليد كنسول هايش واضح تر باشد. يك ابرپردازنده، يك كارت گرافيك كه از نظر قدرت، معادل يكي دو كارت گرافيك آخرين مدل SLI شده از NVidia است و هزاران قطعه و چيپ آخرين مدل به همراه خروجي هاي HD و درايوهاي پخش كنندة بلوري؛ قيمت اين همه قطعه فكر مي كنيد چقدر باشد؟
سوني ادعا مي كند با فروش هر دستگاه پلي استيشن۳ حدود 100 دلار ضرر مي كند، اما شايد ميزان ضرر واقعي بيشتر از اين مقدار باشد. دور اول پلي استيشن۳ هايي كه وارد بازار شدند، همه توليد چين بودند و از پلي استيشن هاي ژاپني خبري نبود. به اين ترتيب متوجه مي شويد كه چطور سوني به هر كاري دست مي زند تا ضرر سرسام آور فروش كنسول هاي اوليه اش را كمتر كند. اين ضررها قرار است از طريق نرم افزارها و بازي ها جبران شوند. اما وقتي بازي هاي اولية سوني عنوان هاي متوسطي هستند، نبايد انتظار بازگشت مالي زيادي را داشت. به هر حال سوني عجله اي براي توليد انبوه پلي استيشن۳ ندارد؛ ضرر 100 دلار براي هر يك كنسول اصلا شوخي بردار نيست.طبق معمول، نينتندو كم سر و صداتر از بقيه است. حدود 600 هزار كنسول Wii روز اول توزيع شد كه همة آن ها فروش رفت. نينتندو هيچ مشكلي با فروخته شدن يا نشدن Wii هايش ندارد، چون به خاطر قيمت سخت افزارهاي نسبتا معمولي كه در ساخت Wii به كار رفته، سود فروش هر كدام از كنسول ها مستقيم به جيبش مي رود.
|
|
|
|
|
|
اين چشم آبي ها كه بقية آدم هاي دنيا رو سرهرچيزي مسخره مي كنن ببينين چه جوري واسه يك دستگاه پلي استيشن شلوغ بازي راه انداخته اند
برگ هاي برنده
كنسول هاي نسل جديد تنها منحصر به پلي استيشن،۳ ايكس باكس۳۶۰ و Wii نيستند بلكه اين سه شركت بزرگ براي در دست گرفتن بازار، برگ هاي ديگري براي روكردن دارند. سوني با كنسول دستي PSP وارد بازار نسل جديد شد و نينتندو با كنسول دستي DS. از طرفي مايكروسافت با سلاحي به نام ويندوز ويستا جلو مي آيد. وينـــدوز ويســتا مساوي اســت با ديركت ايكس۱۰ و آن هم يعني بازي هاي نسل جديد براي pc. با اين همه سر و صدا و قدرت سخت افزاري بي نهايت و كيفيت تصوير كنسول ها و اين حرف ها، در آخرين نمايشگاه بازي هاي رايانه اي 3 E، بازي كرايسيس بود كه از نظر گرافيكي و هوش مصنوعي، گوي سبقت را از همة بازي هاي پلي استيشن۳ و ايكس باكس۳۶۰ و Wii برده بود. كرايسيس هم قرار است فعلا فقط براي pc بيايد. در بازار كنسول هاي دستي، بدون شك نينتندو برنده است. سال هاست كه كنسول هاي دستي نينتندو در بازار وجود دارند و برخلاف تصور همه، ورود سوني به اين بازار هيچ مشكلي براي نينتندو ايجاد نكرد. پلي استيشن هاي دستي سوني در ابتدا قيمتي حدود 250 دلار داشتند كه از قيمت يك پلي استيشن۲ بيشتر بود. در آن طرف DS هاي نينتندو، صد دلار ارزان تر بودند و از لحاظ بازي وضعشان خيلي از PSP بهتر بود. البته بعد از يك سال سوني براي اين كه در بازار بماند، قيمت PSP ها را كم كرد. اما براي اين كار كمي دير شده بود. چون DS به طور كامل بازار كنسول هاي دستي را قبضه كرد. شايد بتوان گفت مشكل اصلي سوني، بازي هاي PSP اش بود. استراتژي سوني اين بود كه يك نسخه از هر كدام از عنوان هاي معروف و اسم و رسم دارش را براي PSP هم بسازد. اما هيچ كس به اين نكته توجه نداشت كه با اين كه PSP از لحاظ سخت افزاري مي تواند يك نسخه از بازي هاي معروف سه بعدي و اكشن پلي استيشن را اجرا كند، اما آيا واقعا در يك كنسول دستي بايد يك بازي سه بعدي پيچيده مانند مهاجم مقبره بازي كرد؟
نينتندو، هميشه به خاطر بازي هاي خوبش معروف است، بازي هايي كه به معني واقعي كلمه، بازي كننده ها را سرگرم مي كنند. بازي هايي كه براي DS ساخته شدند به خاطر استفاده از خصوصيات يك كنسول دستي، بازي هاي ساده ولي بسيار جذاب و سرگرم كننده اي بودند. به هر حال PSP ها در بازار كنسول هاي دستي كاملا شكست خورده هستند اما به خاطر امكانات بسيار فراواني كه دارند، خيلي ها آن ها را با محصولاتي مانند iPod مقايسه مي كنند. اما اين به معني پايان كار نيست، زيرا سوني هنوز بخش عمدة قابليت هاي PSP را رو نكرده. پلي استيشن۳ مي تواند از PSP پشتيباني كند و حتي در بعضي مواقع، انجام يك بازي پلي استيشن۳ به همراه يك PSP كه با Wi-Fi با آن در ارتباط است، تجربة جديد و منحصر به فردي را براي بازي كننده ها به همراه خواهد داشت. دوربين هاي عكاسي و فيلم برداري با كيفيت HD و يك GPS مي توانند چيزهايي باشند كه دوباره PSP را در بازار مطرح كنند. مايكروسافت هيچ كنسول دستي اي ندارد، هر چند شايعات زيادي دربارة ساخت يك كنسول دستي ايكس باكس شنيده مي شود. اما آن ها با ويندوز ويستا و ديركت ايكس 10 وارد بازار مي شوند. قرار است ويندوز ويستا به راحتي بازي هاي ايكس باكس را هم مانند يك كنسول اجرا كند و اگر اين اتفاق بيفتد احتمالا بازار pc ها بسيار داغ خواهد شد. دربارة برنده يا بازنده ها هنوز خيلي زود است كه بخواهيم اظهارنظر كنيم. دورة پنج سالة جديد، تازه شروع شده و بايد منتظر عرضة بازي هاي انحصاري و اسم و رسم دار هر كنسول باشيم. اما چيزي كه با شروع نسل جديد معلوم شده اين است كه سوني و پلي استيشن،۲ به طور قطع برندة دورة قبل بوده اند.