|
آبي، نقره اي، قرمز
شركت هاي سيگارسازي مي گويند محصولاتي كه به عنوان لايت به بازارمي فرستند زيان كمتري براي سلامتي دارد. آن ها قرار است به دليل دروغ بودن اين ادعا محاكمه شوند
|
|
|
سيگارهاي لايت و اولترالايت از نظر شدت به همان اندازه سيگارهاي معمولي براي سلامتي زيان بار هستند
محمدامين واصفي
سال ها پيش، در زمان دولت كلينتون، شركت هاي بزرگ سيگارسازي از طرف اين دولت متهم به كلاهبرداري و توطئه شده بودند. اما آن زمان، اين شركت ها به سختي از زير اين مسأله قسر در رفتند. فيليپ موريس، آر جي رينولدز و بريتيش امريكن توباكو شركت هايي هستند كه به تنهايي 95 درصد سيگار كل دنيا را تأمين مي كنند. حالا با توجه به بازار سيگارِ اين شركت ها و درآمد و قدرت آن ها، هر جايي كه پرونده اي عليه آن ها باز شود، يك جورهايي بازار سيگار همة دنيا را تحت تأثير قرار مي دهد. اما در تازه ترين پرونده عليه شركت هاي سيگارسازي، اين شركت ها متهم شدند كه نوشتن كلمات لايت و اولترالايت، هيچ تأثيري در آثار زيان بار سيگار ندارد و اين سيگارها هم به اندازة سيگارهاي معمولي مضرند. به اين نكته هم توجه كنيد كه سيگارهاي لايت و اولترالايت (كه به ترتيب با رنگ آبي و نقره اي مشخص مي شوند؛ در مقابل سيگارهاي معمولي كه بسته هاي قرمز دارند) الان در كشورمان بسيار پراستفاده هستند و حتي خيلي از بروبچ فكر مي كنند كه حالا چون اين سيگارها لايت يا اولترالايت هستند، ديگر كمتر از بقية سيگارها ضرر دارند. جالب تر اين كه خيلي از اين كمپاني ها كه در دادگاه به خاطر فريب مشتري محكوم شدند، سيگارهاي لايت و اولترالايت شان در ايران جزو پرفروش ترين ها است.
ماجرا از آن جا شروع شد كه گروهي از كارشناسان بهداشت عمومي به كلمات لايت و اولترالايت روي سيگارها مشكوك شدند و خواستند ببينند كه آيا اين سيگارها واقعا همين قدر كه ادعا مي شود كم ضرر هستند يا نه. اين ها تحقيقاتشان را شروع كردند و سرانجام به اين نتيجه رسيدند كه سيگارهاي لايت و اولترالايت هم، نه تنها ضررهاي سيگارهاي معمولي را دارند، بلكه از نظر شدت هم به همان اندازه براي سلامتي زيان بار هستند.
وكيل مدافع شيطان
آمريكا بهشت وكلاي مدافع است. اگر هم طرف، وكيل درست و حسابي و اسم و رسم داري باشد، مي تواند از هيچ به همه چيز برسد. ولي اگر طرف مقابل هم به اندازة كافي كلفت باشد، مي تواند به زيباترين وجه ممكن، دادگاه و سيستم دادگستري را بپيچاند! بنابراين در افتادن با طرف هاي كله گنده، كله شقي خاص خودش را مي خواهد؛ مخصوصا اگر طرفتان فيليپ موريس باشد كه دنيا را توي جيبش دارد.
گروهي از وكلاي مدافع اسم و رسم دار آمريكايي، پس از شنيدن نتيجة تحقيقات روي سيگارهاي لايت و اولترالايت، به اين نتيجه رسيدند كه پرونده اي عليه شركت هاي بزرگ سيگارسازي تشكيل دهند. البته فكر نكنيد كه اين وكلا براي رضاي خدا اقامة دعوي كرده بودند. فكر مي كنيد كه حق الوكالة يك دادگاه كه نتيجه اش 200ميليارد دلار نصيب جيب مدعي كند، چقدر باشد؟! به هرحال، اين وكلا پرونده را به يك دادگاه فدرال بردند و دادگاه هم با محاكمة شركت هاي دخانيات به خاطر فريب مشتري هاي خود در فروش سيگارهاي لايت و اولترالايت موافقت كرده است. طرف مقابل، شركت هاي فيليپ موريس (كه مهم ترين محصولاتش عبارت اند از:L&M ، Marlboro ، Merit)، آر جي رينولدز (مهم ترين محصولاتش: Camel ، Winston ، Salem ،(Pall Mall ، بريتيش امريكن توباكو (مهم ترين محصولاتش: D،Dunhill، Kent، Rothmans) و چند شركت ديگر هستند. اين شركت ها به خاطر فريب سيگاري ها و ايجاد باور غلط دربارة ضرر كمتر سيگارهاي لايت و اولترالايت نسبت به سيگارهاي معمولي محاكمه، مي شوند. اين دادگاه از نظر جريمه يكي از بزرگ ترين دادگاه هاي تاريخ خواهد بود و از اوايل سال آينده جلسات آن كليد مي خورد.
خواهان
مايكل هائوسفلد وكيل اصلي شاكيان پروندة سيگارهاي لايت و اولترالايت است. او گفته كه ممكن است تعداد شكايت كنندگان به ده ها ميليون نفر برسد و دادگاه در نهايت، شركت هاي دخانياتي را محكوم به پرداخت ??? ميليارد دلار جريمه به خريداران بكند. هائوسفلد به خبرنگاران گفته كه توليدكنندگان سيگارهاي لايت و اولترالايت بايد به خاطر دروغگويي و فروش مرگ محكوم شوند.
باوري غلط با خودگول زني
اين كه سيگار براي سلامتي مضر است، ديگر مثل روز روشن است. اما مسأله، شدت اين ضرر است. شايد سيگار به اندازة خيلي ديگر از فعاليت هاي انساني مضر نباشد، ولي قبول كنيد كه به هر حال، اين كه دليل نمي شود. قضية سيگار اولترالايت هم يك جوري تو همين مايه هاست. اما حالا شاكيان مي گويند كه ما فريب كمپاني هاي سيگارسازي را خورده ايم. وكيل سيگاري هاي عزيز گفته كه اين شكايت براساس اين واقعيت طرح شده كه توليدكنندگان اصلي دخانيات در آمريكا و البته ساير نقاط جهان، از سال ???? تا حالا با فريب مشتريان خودشان باعث شدند كه آن ها به خاطر باوري غلط دربارة زيان كمتر سيگار لايت و اولترالايت، به استعمال دخانيات ادامه دهند و علاوه بر لطمه زدن به سلامتي خودشان دچار ضرر مالي هم بشوند.
خوانده
بريتيش امريكن توباكو و آر جي رينولدز هم ساكت ننشسته اند. آن ها گفته اند كه مدارك ارائه شده به دادگاه، مستند نيست و خواستار بازنگري در رأي آن شده اند. اما هائوسفلد هم در جواب گقته كه اثبات رابطة مصرف دخانيات با ابتلا به سرطان ريه در سال ???? باعث شد توليدكنندگان سيگار با عرضة سيگارهاي لايت و سپس اولترالايت در دهه ?? سعي كنند ضرر ناشي از كاهش فروش خود را جبران كنند. مدارك بسيار زيادي وجود دارد كه نشان دهندة زيان سيگار هاي لايت براي سلامتي است. مؤسسه ملي سلامت آمريكا در سال ???? با انتشار گزارشي اعلام كرده بود كه در بعضي موارد، ضرر سيگارهاي لايت و اولترالايت از سيگارهاي معمولي هم بيشتر است.
پول و ديگر هيچ
با انتشار خبر موافقت قاضي دادگاه فدرال با محاكمة شركت هاي توليدكنندة دخانيات، ارزش سهام شركت هاي اصلي توليدكنندة سيگار آمريكا در بورس نيويورك در حدود ? درصد كاهش يافت. اين در حالي بود كه همين شركت هاي سيگارسازي، چند هفته قبل به خاطر توطئه براي فريب دادن عموم دربارة خطرات كشيدن سيگار، گناهكار شناخته شدند. در اين حكم، شركت هاي فيليپ موريس و بريتيش امريكن توباكو قوانين حفاظت در برابر اخاذي را نقض كرده اند.
قاضي گِلَديس كسلر در اين حكم گفته بود كه معلوم است سيگار كشيدن باعث بيماري، رنج و مرگ مي شود! اما در اين دادگاه، اين شركت ها با جريمة نقدي يا تأمين بودجة برنامه هاي مقابله با مصرف سيگار روبه رو نشدند. با اين حال، آن ها ملزم خواهند بود براي جلوگيري از تكرار فريبكاري هاي مشابه در آينده، دست به اقدامات خاصي بزنند. در حكم دادگاه آمده است: علي رغم تشخيص اين واقعيت از سوي شركت هاي سيگارسازي، متهمان براي چندين دهه به انكار، تحريف و حداقل جلوه دادن خطرات كشيدن سيگار ادامه دادند.
علاوه بر فيليپ موريس و بريتيش امريكن توباكو، شركت هاي آر جي رينولدز، براون اند ويليامسون و لوريلارد توباكو در اين پرونده گناهكار شناخته شدند.
اين ماجراها تقريبا يك دهه بعد از آن كه شركت هاي سيگارسازي موافقت كردند 246ميليارد دلار به ايالات مختلف آمريكا پرداخت كنند، صادر مي شود. آن مبلغ براي پوشش دادن هزينة مراقبت هاي بهداشتي كساني بود كه به بيماري هاي ناشي از مصرف دخانيات مبتلا شده بودند. در آن پرونده، اين شركت ها اتهام كلاهبرداري و توطئه را كه ابتدا از سوي دولت كلينتون مطرح شده بود، رد كردند، اما بعدا شكست خوردند. فعالان مبارزه با سيگار، دادگاه هاي اخير و نتايج به دست آمده را به عنوان يك پيروزي مهم ستايش مي كنند.
|
