آرش نورآقايي
آقا رضا، سرآمد همة هنرمندان و نقاشان اصفهان در زمان شاه عباس بود. براي همين شاه عباس او را به خودش نسبت داد و اسمش را گذاشت رضا عباسي. او در سال هاي 1618 تا 1639 ميلادي پرده هاي زيادي كشيد كه در آن ها به جاي انبوه درباريان، فقط صورت يك يا دو آدم زيبا نقش مي شد.
در سال 1356 به پاس يادبود اين هنرمند، ساختماني چهار طبقه به شيوة مدرن درست كردند و آثاري از دوران پيش از تاريخ، تاريخي و دورة اسلامي را به نمايش گذاشتند. مجموعة خط و كتابت اين موزه، يكي از غني ترين و نفيس ترين مجموعه هاي موجود در ايران است.
تهران، خيابان دكتر شريعتي، نرسيده به پل سيدخندان، شمارة 972. اين آدرس موزة رضا عباسي است. به غير از دوشنبه ها و ايام سوگواري، هر روز از ساعت 9 تا 17 مي توانيد براي ديدن آثار باستاني، تاريخي و هنري به اين موزه برويد.
رضا عباسي، نقاش دوران سلطنت شاه عباس را نبايد با عليرضا عباسي تبريزي، هنرمند خوشنويس همزمان او، اشتباه گرفت. آثار خطي عليرضا عباسي تبريزي در مسجد شيخ لطف الله و مسجد جامع عباسي هنوز باقي است.
رقابت دربار صفوي با دربار هنرپرور جهانگير شاه، پادشاه مغولي هند و همچنين ارتباط سياسي و بازرگاني شاه عباس با اروپايي ها، باعث شد كه در آن زمان هنرمندان و نقاشان زيادي ظهور كنند.
نماد شير، هميشه براي ما ايراني ها اهميت داشته. نقش شير را همه جا از نقش هاي سنگي گرفته تا نقش هاي روي قالي داريم. فردوسي از ايران به عنوان سرزمين شيران ياد كرده. لقب علي(ع)، حيدر كرار به معناي شير بسيار حمله برنده است. عرفاي ما كساني هستند كه شيرها را رام كرده اند. جنگجويان را شيرمرد مي ناميم. قهرمانان ما هم كساني هستند مثل يعقوب ليث صفار (ليث به معناي شير). حتي در صور فلكي هم، صورت فلكي اسد (شير) داريم.
ليوان جادويي
به اين نوع جام ها مي گويند ريتون. اين يكي از طلا ساخته شده ولي ريتون هاي سفالي هم داريم. ريتون ها را معمولا به شكل سر قوچ، گاو، عقاب و يا شير مي ساختند. همة اين حيوانات مظهر انواعي از قدرت هاي اسطوره اي بودند. اجداد ما اعتقاد داشتند كه اگر نوشيدني شان را (گاهي خون همان حيوانات بود) از درون اين ظرف ها بنوشند قدرت جسمي يا باروري اين حيوانات به آن ها منتقل مي شود. اين ريتون متعلق به دورة هخامنشيان است
هشت مقدس تر از هفت
مي دانيد چرا در بيشتر معماري اسلامي، حوض هاي هشت ضلعي يا كاشي هاي هشت پر داريم؟! در سورة الحاقه، آية 17 آمده كه هشت فرشته، عرش را نگه داشته اند. اين هشت فرشته با هشت بخش فضا منطبق اند. به لحاظ معنوي وقتي سالك راه حق از هفت مرحله يا هفت آسمان مي گذرد به هشت مي رسد كه اين عدد، بهشت بازيافته است. عدد هشت، عدد تولد دوباره است. در معماري مقدس، سازة هشت ضلعي نگهدارندة گنبد است كه خود گنبد، نماد عرش در آسمان است. از طرفي مربع، نماد ثبات و ميرايي است و دايره، نماد حركت و بي مرگي. هشت ضلعي يعني اين كه از مربع به سمت دايره حركت مي كنيم و در واقع از ميرايي به ناميرايي. هشت ضلعي، نماد چهار جهت اصلي به علاوة چهار جهت فرعي هم هست. در مسيحيت هم حوض غسل تعميد، هشت ضلعي است. اين كاشي هشت پر از كاشان است و متعلق به سدة هفتم هجري. هم تصوير دارد و هم نوشته هايي به خط نسخ
شاه شير كش
شاهان براي اين كه ثابت كنند لايق حكومت بر مردم هستند مي بايستي قدرت جسماني شان را در صحنه هاي شكار به اطرافيان نشان مي دادند. چه بهتر كه اين شكار، شكار شير باشد. در واقع سلطان آدم ها بايد در نبرد با سلطان حيوانات پيروز مي شد. شايد دليل اصلي شكار پادشاهان همين موضوع بوده. در اين بشقاب زر اندود شده، شاه ساساني به جان شيرها افتاده و آن قدر كشتن شيرها برايش آسان است كه تاج پادشاهي حتي يك كم هم تكان نخورده
كاكل زري هاي شيطان
شايد سه هزار سال پيش مادري بوده كه پنج قلو زاييده و باعث تعجب همه شده و مجسمه اش را به عنوان قهرمان ساخته اند. اما احتمالا اين پيكره، اشاره به وظيفة يك زن ايده آل آن زمان دارد كه مي بايستي فرزندان زيادي به دنيا بياورد. مجسمه هايي كه از زنان ساخته شده و اشاره به باروري آن ها دارد معمولا در زمان مادرسالاري (زماني كه انسان توانايي كشاورزي دارد) ساخته شده اند
مرد خلوت نشين
اين مرد در داخل درخت، معتكف شده و آن قدر آرام است كه پرنده اي درست بالاي سرش آشيانه ساخته. اين نوع نگارگري مربوط به مكتب خراسان است. بد نيست بدانيم كه بيشتر عرفا از همين خراسان بوده اند و البته خراسان بزرگ آن روزها از خراسان امروزي خيلي پهناورتر بوده. از آن طرف تا افغانستان و سمرقند و بخارا و از اين طرف تا حوالي ري. در موزة رضا عباسي به غير از مكتب نگارگري خراسان، مكتب هرات، مكتب قزوين، مكتب شيراز، مكتب تبريز و مكتب بخارا هم ديده مي شود
درخت زندگي
درخت زندگي، يعني همان چيزي كه ميان اين دو جانور افسانه اي قرار دارد، معمولا يا درخت سدر است كه چوبش گرانبهاست يا درخت هاي نخل، انگور و انار كه به خاطر تعداد ميوه ها و دانه ها نماد باروري اند. درخت زندگي در تمدن هاي مختلف آن قدر مقدس است كه معمولا ميان دو راهب و كاهن يا دو جانور افسانه اي قرار دارد كه نگاهبانش به شمار مي روند. اسم اين جانورهاي افسانه اي، ابوالهول (Sphinx) است
كتاب هاي دانشگاهي
شايد ابن سينا و ابوريحان بيروني هم از روي كتاب هايي شبيه همين كتاب ها درس مي خوانده اند و بعدها خودشان هم مثل همين ها نوشته اند. كتاب سمت راست در مورد علم هيأت و كتاب سمت چپ در مورد علم نجوم است. سمت راستي به خط نستعليق و دست چپي به خط نسخ در زمان 554 هجري نوشته شده
مرغ بسم الله
اصغر آقا نامي، نام خدا را در سال 1279 قمري به اين زيبايي نوشته. به موزة رضا عباسي كه برويد خوشنويسي هايي به خط كوفي، نسخ، ثلث، نستعليق، شكستة نستعليق و... مي بينيد كه از ديدنشان لذت مي بريد