- هفته نامه فرهنگي - اجتماعي -جوانان‎/شماره۸۹ - شنبه ۲۲ مهر ۱۳۸۵ - - Oct 14, 2006
docharkhe
پادگان شيشه اي
آيا سازمان هاي اطلاعاتي رژيم صهيونيستي آن قدرها هم كه اعراب از آن ها مي ترسند، مخوف هستند؟
011508.jpg
مهدي پورصفا
به قول بزرگ ترها هر چي قديمي ها گفته اند را بايد طلا گرفت و گذاشت روي تاقچه. مثلا چي؟ مثلا همين ضرب المثل ترس برادر مرگ است. از وقتي كه رژيم صهيونيستي به عنوان يك كشور من درآوردي به كمك انگليس ها بغل خاورميانه چسبيد، چند تا افسانة ناجور عين علف هرز توي ذهن اكثر مردم خاورميانه سبز شد. اولين مورد همين افسانة شكست ناپذيري اين رژيم بود كه تا همين اواخر كسي فكر نمي كرد روزي اين افسانه باطل شود. يكي ديگر هم سازمان هاي امنيتي اسرائيل بود. كافي بود بگويي موساد؛ يكهو برق از چشم تمام مقامات بلندپاية عربي مي پريد كه واويلا اين سازمان خيلي مخوف است و از اين حرف ها. اسرائيلي ها هم در اين چهل پنجاه سال، حداكثر استفاده را از اين تصورات احمقانه برده اند. در گزارش زير ساختار امنيتي اسرائيل را مي بينيد. شايد يكي از دلايل اين كه موساد در خيلي از عمليات هايش موفق نبوده، وجود همين ساختار غيرپيچيده و خطي انتقال اطلاعات و انجام عمليات است.
دستگاه امنيتي اسرائيل غير از پليس كه وظيفة برقراري نظم عمومي در فلسطين اشغالي را برعهده دارد، از چهار ارگان شاباك (سازماني همانند FBI در آمريكا)، آمان (سازمان اطلاعات نظامي)، موساد لياليابيت (سازماني شبيه CIA) و مركز تحقيق و برنامه ريزي راهبردي تشكيل شده است. در اين نظام، نخست وزير رژيم صهيونيستي بيشترين اختيار را دارد. هر چهار ارگان زيرنظر اوست و رؤساي هر چهار ارگان از طرف او منصوب مي شوند. اين يكي از دلايل ضعف نظام اطلاعاتي اسرائيل است. به غير از مركز تحقيق و برنامه ريزي راهبردي كه يك مركز تقريبا تحقيقاتي است و بيشتر كارش، برنامه ريزي براي سه ارگان ديگر است، هر سه سازمان، مستقيما در امور نظامي، جاسوسي و حفاظتي درگيرند و به غير از اين، اسرائيل به طور مستقيم تحت حمايت مالي و اطلاعاتي سازمان جهاني صهيونيسم قرار دارد.
شاباك (Shabak)
شاباك يا شين بت (كه نام قبل شاباك بود) سازماني است مشابه FBI در آمريكا كه وظيفه اش خنثي كردن فعاليت اطلاعاتي دشمنان رژيم صهيونيستي و برقراري امنيت آن است. اين سازمان را داوود بن گوريون (اولين نخست وزير اسرائيل) در 30 ژوئن 1948 تأسيس كرد كه اين امر نشانگر وحشت بي اندازة صهيونيست ها از حركات براندازانه اعراب بر ضد خودشان بود. اين ترس و عدم اطمينان از ثبات يكي از دلايل ارزشي شاباك در خيلي از عمليات هايش بوده است. شاباك يا سرويس امنيت عمومي سه بخش عملياتي و پنج بخش پشتيباني دارد كه سه بخش عملياتي عبارت اند از:

۱ ـ بخش امور عربي: اعضاي اين بخش به كمك گروهي از درون شاباك موسوم به حنزا مسؤول عمليات ضدترور و ضدجاسوسي هستند.
2 ـ بخش امور غيرعربي: اين بخش، مأمور نفوذ در سرويس هاي اطلاعاتي كشورهاي خارجي و نمايندگان آن ها در اسرائيل است.
3 ـ بخش امنيتي حفاظتي: اين بخش مسؤول حفاظت از ساختمان هاي دولتي اسرائيل، سفارتخانه ها و خط هوايي اسرائيل موسوم به العال است.
شاباك جايگاه بسيار بالايي در بخش سياسي اسرائيل دارد و رئيس آن به طور مستقيم از طرف نخست وزير انتخاب مي شود. رئيس شاباك عمدتا از ميان نظاميان بلندپايه و مورد اعتماد صهيونيست انتخاب مي شود. اين سازمان بين شهروندان عادي اسرائيل نيز بسيار مشهور است به طوري كه اغلب، شهرت آن از موساد نيز پيشي مي گيرد. وظيفة شاباك ابتدا مبارزه با فساد و بازار سياه كالا بود كه به دليل اخراج سكنه اصلي بيداد مي كرد. اما پس از سال هاي اوليه و با مهاجرت تعداد بي شماري از يهوديان مهاجر از شوروي، شاباك فعاليت خود را در كنترل مراكز و سفارتخانه هاي بلوك شرق، احزاب دست چپي و يهوديان كمونيست متمركز كرد. دليل اصلي دشمني شاباك با كمونيست ها حمايت شوروي از كشورهاي خط مقدم نبرد با اسرائيل شامل مصر، عراق، سوريه و همچنين پيوستگي عميق دولت هاي اسرائيل و آمريكا بود. بعد از فروپاشي اتحاد جماهير شوري، شاباك اهداف خود را به طور كلي به روي بيگانگان، اعراب و صهيونيست هاي افراطي متمركز كرد. البته كمتر اتفاق افتاده است كه اين سازمان بر ضد شبكه هاي كمونيستي يا صهيونيست هاي افراطي دست به عمليات بزند. در كنار موفقيت هاي شاباك، شكست هاي آن نيز بسيار بي سر و صدا بوده اند. يكي از اين شكست ها جان باختن دستگيرشدگان اتوبوس ربايي نوار غزه، در آوريل 1984 در زير ضربات شكنجه بود، كه متعاقب آن ابراهيم شلام رئيس اين سازمان از كار بركنار شد. تبرئه عزت نفس نيز در دادگاه عالي اسرائيل كه به جرم جاسوسي به نفع سوريه محكوم به اعدام شده بود، نشان داد كه شاباك از روش هاي غيراخلاقي براي گرفتن اعتراف استفاده كرده است. اين سازمان بارها از طرف كميتة صليب سرخ به خاطر استفاده از شكنجه محكوم شده است.
موساد لياليابيت (MOSSAD)
موساد لياليابيت كه به اختصار موساد يعني مؤسسه ناميده مي شود، مسؤوليت عمليات ضدتروريسم، عمليات مخفيانه و گردآوري اطلاعات انساني را برعهده دارد. تمركز اصلي موساد بر سازمان ها و كشورهاي عربي در سراسر جهان است و عوامل موساد در كشورهاي كمونيستي سابق در غرب و در سازمان ملل فعال هستند. مشهور است كه عوامل اين سرويس امنيتي، در تمام مجامع مربوط به كمونيسم بين المللي شركت مي كنند. موساد كه قبلا تحت عنوان آژانس مركزي براي هماهنگي و اطلاعات شناخته مي شد در اول آوريل 1951 تأسيس شد. بن گوريون دربارة فلسفة وجودي تأسيس آن چنين گفت: به خاطر كشورمان كه از زمان تأسيس به اين سو، تحت محاصرة دشمنان قرار داشته است، اطلاعات اولين خط دفاع را تشكيل مي  دهد. ما بايد از آن چه كه پيرامون ما جريان دارد. به خوبي مطلع شويم. دفتر اصلي موساد در تل آويو است. اين سازمان در اواخر دهة هشتاد 1500 تا 2000 نفر كارمند داشت و برآوردهاي اخير حاكي از داشتن 1200 نفر نيرو است. موساد هشت بخش اصلي دارد كه تنها بعضي از آن ها شناخته شده اند. براي همين است كه معمولا موساد موفق تر از شاباك بوده است.
011319.jpg
بخش گردآوري: اين بخش از بزرگ ترين بخش هاي موساد است كه مسؤول عمليات جاسوسي است و دفاتري را در خارج از اسرائيل تحت پوشش ديپلماتيك و غيررسمي تأسيس كرده است. معمولا از اين دفاتر غيررسمي است كه سوتي هاي موساد درمي آيد!
بخش همكاري و انهدام سياسي: فعاليت هاي سياسي و همكاري با سرويس هاي اطلاعات خارجي كشورهاي دوست اسرائيل و نيز كشورهايي كه روابط ديپلماتيك عادي با اسرائيل دارند را انجام مي  دهند. موساد در دفاتر بزرگ خود در كشورهايي مانند فرانسه كه ايستگاه هاي بزرگي مانند پاريس دارد، تحت پوشش سفارتخانه، دو كنترل  كنندة منطقه اي دارد؛ يكي براي جمع آوري اطلاعات و ديگري براي ارتباط و اقدام سياسي است. جاسوسي از كشورهاي دوست يكي ديگر از اشتباهات فاحش موساد بوده است.
قسمت عمليات ويژه: اين بخش كه به متسادا نيز معروف است قتل هاي بسيار حساس، خرابكاري و عمليات شبه نظامي را به عهده دارد.
بخش تحقيق: مسؤول توليد اطلاعات، گزارش هاي وضعيت روزانه، خلاصه هاي هفتگي و گزارش هاي ماهانه مشروح است.
بخش فن آوري: مسؤول توسعة فن آوري هاي پيشرفته براي پشتيباني از عمليات موساد است. در آوريل 2001، موساد يك آگهي در مطبوعات اسرائيل منتشر كرد و از مهندسان الكترونيك و دانشمندان كامپيوتري براي كار در واحد فن آوري موساد دعوت كرد. مشهورترين جاسوس اسرائيل، الي كومن بود كه در دهة 60 استخدام شد. او قبل از آن كه شناسايي و در ميدان دمشق در ملأعام به دار آويخته شود، در مقامات رده بالاي سوريه نيز نفوذ كرده بود و به مدت دو سال اطلاعات خود را از طريق بي سيم به اسرائيل مخابره مي كرد.

عمليات هاي معروف موساد
موساد تا به حال عمليات هاي زيادي انجام داده است. از جمله ترور چند دانشمند اصلي طرح موشكي مصر براي ترساندن اعراب و دانشمندان آلماني كه با مصري ها، همكاري مي كردند. همچنين تصرف و ربودن هشت قايق موشكي كه در فرانسه ساخته مي شد. معروف ترين عمليات هاي موساد ربودن آدولف آيشمن از آرژانتين و انتقال او به اسرائيل بود. آيشمن در سال 1960 محاكمه و در سال 1962 اعدام شد. از ديگر جنايت هاي موساد ترور غثان كفاني در جولاي 1972 و كشتن وائل زعقر در همان سال در ايتاليا بود. دكتر انيس مايغ كه مدير مركز مطالعات فلسطين بود و تا به حال هيچ عمليات نظامي عليه رژيم صهيونيستي انجام نداده بود با يك كاميون مواد منفجره ترور شد. در آوريل 1988 موساد ضربة شديدي به سازمان آزادي بخش فلسطين (PLO) وارد كرد. به اين صورت كه يك گروه ضربتي موساد وارد محل اقامت ابوجهاد، معاون ياسر عرفات در تونس شدند و او را به قتل رساندند. البته عمليات موساد هميشه با دقت همراه نبوده است. در هفتم ژانويه 1974 در ليلهاهر نروژ عوامل موساد به اشتباه احمد بوشكي كه يك گارسن با ويزاي مراكشي بود را كشتند. موساد او را با رئيس امنيتي ساف علي احمد سلامه اشتباه گرفته بود. به دنبال اين حادثه، عوامل موساد در يك دادگاه نروژي محاكمه شدند. همچنين در پانزدهم نوامبر 1995 ترور اسحاق رابين به دست ايگال امير و قتل اشتباهي يك سوئدي باعث بركناري رئيس موساد كه در آن زمان موسوم به S بود شد.

موساد و ايران
بعد از جنگ سال 1956 شرايط بسيار سختي براي اسرائيل به وجود آمد و اكثر كشورها (جز آمريكاو چند كشور اروپايي) به خاطر حمله پيشدستانة اسرائيل به مصر و موضع به حق ناصر با اسرائيل قطع رابطه كرده بودند و يا اصلا آن را به رسميت نمي شناختند. براي همين سازمان موساد مأمور برقراري رابطة محرمانه و سياسي با كشورهاي مختلف شد. سازمان موساد نيز ابتدا به بررسي كشورهاي منطقه پرداخت. در آن زمان رژيم پهلوي، نزديك ترين متحد آمريكا در منطقه به حساب مي آمد.
رژيم صهيونيستي، بدترين روابط را با اعراب و هم پيمان اصلي آن ها بلوك شرق داشت. در كنار اين مسأله، سرنگوني حكومت نوري سعيد در عراق، در اثر كودتاي افسران ارتش، نگراني هزاران ايراني و اسرائيلي را برانگيخته بود. به اين ترتيب زمينه براي همكاري طرفين  در تمام زمينه ها مهيا شد. قبل از آن روابط دو طرف به اسفند 1328 برمي گردد كه اسرائيل از سوي دولت هژير شناسايي شد. ايران، اولين كنسول گري خود را در بيت المقدس غربي داير كرد و عباس صيقلي به عنوان نماينده به آن جا اعزام شد. ولي در زمان نخست وزيري دكتر مصدق در اثر فشار افكار عمومي اين كنسول گري منحل شد. بعد از كودتاي 28مرداد در ايران و نزديك تر شدن روابط ايران و آمريكا به هم، اولين قرارداد نفتي كه شامل فروش نفت ايران به بهاي بشكه اي يك دلار و سي سنت مي شد بين دو كشور امضا شد. در همان زمان تيمور بختيار، رئيس ساواك، در پاريس با سفير رژيم صهيونيستي ديدار كرد و علاقه مندي خود را براي برقراري روابط با اسرائيل ابراز داشت. بعد از آن ساواك و موساد همكاري خود را با دادن كمك هاي تسليحاتي و مالي به كردهاي معارض عراقي كه عليه حكومت حسن البكر مي جنگيدند شروع كردند. اين كمك ها تا زمان انعقاد قرارداد الجزاير بين ايران و عراق ادامه داشت. در كنار اين مسأله موساد در داخل ايران پايگاهي را به خرج ايران و ساواك براي جمع آوري اطلاعات از كشورهاي عربي ايجاد كرد. طوري كه رؤساي ساواك از اين كه موساد اطلاعات كسب شده را در اختيار آنان قرار نمي داد به مقامات عالي شكايت مي كردند. روابط موساد و ساواك بسيار پيچيده بود. موساد، اصلي ترين تأمين كنندة تجهيزات شكنجه و استراق سمع براي ساواك بود. مسؤول اين كار اوري اوبراني بود كه روابط بسيار نزديك و صميمانه اي با محمدرضا پهلوي داشت. با اين حال در داخل ساواك، نسبت به دوستان زيتوني (لقب افراد موساد در ساواك) حسن نيت وجود نداشت و خيلي از مواقع ساواك درخواست هاي موساد را اجابت نمي كرد. بعد از انقلاب اسلامي روابط ايران و اسرائيل از تفاهم به تقابل كشيده شد و با ظهور حزب الله لبنان، ايران بزرگ ترين خطر براي اسرائيل شناخته شد. اصلي ترين موضوعي كه موساد همواره بر آن تأكيد كرده است، زير نظر داشتن برنامه هاي نظامي و هسته اي ايران بوده است. منابع غربي بارها از تلاش موساد براي مستقر شدن در اطراف مرزهاي ايران براي زيرنظر گرفتن فعاليت هاي هسته اي خبر داده اند. مراكزي كه مورد نظر موساد است در شمالِ كردستان عراق، مرزهاي تركيه با ايران، ازبكستان و داغستان است. برخي از گزارش ها همچنين از بازديد رئيس موساد از يك مركز جاسوسي در شمال عراق خبر داده اند. در كنار اين مسأله استفاده از هواپيماهاي بدون سرنشين نيز در برنامة كاري موساد قرار دارد. اما سقوط چندين فروند از اين هواپيماها و دستگيري يكي از هسته هاي اصلي جاسوسي در مرز با عراق، برنامه هاي موساد را با اخلال مواجه كرده است. با وجود اين موساد، ايران را به عنوان يكي از اولويت هاي عملياتي خود معرفي كرده است و اعلام كرده همچنان به جمع آوري اطلاعات از برنامه هاي ايران ادامه خواهد داد.

موساد و سيا، دو يار جدانشدني
موساد و سيا از همان ابتدا روابط بسيار نزديكي با هم داشتند. در ستاد مركزي سازمان سيا يك بخش بسيار محرمانه وجود دارد كه وظيفه اش هماهنگ كردن فعاليت اين دو سازمان است. اين بخش به مدت 24 سال تحت رياست يك صهيونيست آمريكايي به نام جيمز انگلتون اداره مي شده است. اخيرا مشخص شده كه انگلتون اطلاعات محرمانه مربوط به امور هسته اي را به اسرائيل مي داده است. اين دو سازمان در زمينة ماهواره هاي جاسوسي، وسايل استراق سمع و... همكاري دارند. موساد در دهة هشتاد تعهد كرد كه سلاح هايي را كه از لبنان به غنيمت گرفته، در اختيار گروه هاي ضد انقلابي متكي به آمريكا قرار دهد. در زمينة كشورهاي لبنان، سودان، چاد، اتيوپي، كشورهاي شمال آفريقا و... همكاري بسيار نزديكي بين دو سازمان وجود دارد. مثلا سازمان موساد به همراه سيا نقش اصلي را در سرنگوني ميلقون ابوته، رئيس جمهور اوگاندا و به قدرت رساندن ايدي امين در سال 1970 داشت. البته بارها پيش آمده است كه كاركنان يهودي سيا، بدون اجازه، اطلاعات محرمانه را به اسرائيل منتقل كرده اند. مانند جاناتان پولارد و همسرش كه به جرم جاسوسي به نفع رژيم صهيونيستي دستگير شدند.

تمام رؤساي موساد
دست هاي آلوده
هويت رؤساي موساد هيچ وقت در مجامع عمومي فاش نمي شد. ولي در سال۱۹۹۶ اولين بار دولت اسرائيل عضويت رئيس وقت موساد را اعلام كرد. از مشخصات رؤساي موساد كه در كتب مختلف ذكر شده، اين مسأله را مي شود فهميد كه عدة معدودي بر اين سازمان مخفي رياست كرده اند. علامت سؤال ها نشان مي دهد كه زمان تعويض اين رؤساي موساد مشخص نبوده است.
011577.jpg
1953-1951 داوود بن گوريون: اولين نخست وزير اسرائيل. كسي كه نظام امنيتي اسرائيل را پايه ريزي كرد و آن را توسعه داد. او خودش موساد را بنيان گذاشت و رهبري آن را بر عهده گرفت و همزمان وزير دفاع و نخست وزير هم بود.
011589.jpg
1963-1953 اير هاول: از جمله يهودياني بود كه از روسيه به فلسطين اشغالي مهاجرت كرد. در جنگ استقلال شركت كرد و بارها به رياست موساد انتخاب شد. عمليات ربودن آدولف آيشمن جنايتكار نازي از آرژانتين در مدت رياست او انجام گرفت.
011604.jpg
1968-1963 ماير آميت: هيچ اطلاعاتي در مورد او وجود ندارد. وي كتابي چاپ كرده، كه شامل اسنادي در زمينة فعاليت موساد در شمال آفريقاست.
011622.jpg
1974-1968 زدي زميرا: به جاي ماير آميت رياست موساد را بر عهده گرفت. در زمان وي موساد موفق به پيش بيني حملة نظامي اعراب در 1973 شد. ولي آمان (سازمان اطلاعات نظامي) هيچ توجهي نكرد.

۱۹۷۷-1974، ممونه: وظيفة اصلي او ترور اعضاي گروه سپتامبر سياه بود كه مسؤوليت كشته  شدن اسرائيلي ها را در المپيك مونيخ به عهده گرفته بودند.

؟-1977: اسحاق هوفي: زمان خروجش از رياست موساد مشخص نيست. ولي او يكي از دست اندركاران ترور ابوجهاد در تونس در سال۱۹۸۸ بوده است.
011616.jpg
-1996 ؟: شابتاي شابيت: زماني كه اسحاق رابين توسط يك صهيونيست افراطي كشته شد، همه خواستار بركناري او از رياست موساد شدند. خب بالاخره هر كس دوره اي دارد.
011586.jpg
؟ - 1996: داني ياتوم: او بعد از شابتاي شابيت رياست موساد را بر عهده گرفت. دوران او به خاطر گفت  و گوهاي عرفات با اسرائيل دوران آرامي در موساد بود. او هم اكنون به جاي شائول موفاز رياست ستاد ارتش اسرائيل را به عهده دارد.

۲۰۰۲ - ؟: افرائيم هالوي: زمان انتصاب او نيز مشخص نيست. با اين حال به نظر مي آيد تغييرات در دولت رژيم صهيونيستي، اصلي ترين علت كنار رفتن او باشد.
011607.jpg
... - 2002: مائر دگان: از سال 2002 تاكنون رياست موساد را بر عهده دارد. ترور ناموفق خالدمشعل از شاهكارهاي اوست. با اين حال وي هنوز در مسند خودش باقي است. او اخيرا فعاليت هاي زيادي در مورد برنامة هسته اي ايران داشته است.

فهرست
نامه  ها
فهرست
سينما تلويزيون
سينما در برنامه نود
كبري 11 در تهران
من بامشاد نيستم!
رويدادهفته
ورزشي
همه دشنام هايي كه دادم
شلغم خان بينل شد
سفارشي پروين در تيم ملي!
تا هستم، قهرماني مال من است
رويدادهفته
زرگران كشتي دنيا
درگوانگ ژو چه گذشت؟
حاشيه هاي طلايي تاريخ كشتي جهان
فتح جهان از روي تپه هاي يك روستا
سر سفره سلطان
آفسايد رو برداشتم!
پادشاه جديد رئال
اجتماعي
و چه زماني طولاني تر از زمان بردباري توست؟
زندگي
كار، كار انگليسي هاست!
شايعه بيار خبر درست ببر!
يك تير و چند نشان!
رويدادهفته
سينما
مگر شريفي نيا فرودگاه است كه باند داشته باشد؟
فشنگ هاي مشقي
قيصرزنانه!
من دارم خجالت مي كشم
ضيافت دو غول
تراژدي در تقاطع
تنها يك شليك
اين منم چوپان تنهاي شهرهاي بزرگ!
آيات قرآن+ سينتي سايزر
دانش
جواهري در تاج علمي ايران
روزها
پرنورترين شهاب بر خاك افتاد
من ايستادم اگر شهر ابن ملجم شد
نماز بين دو لبش بود
آن جا كه نشان يار دارد
من تيغ رويارو زنم
رويدادها
جهان كوچك
پادگان شيشه اي
عمليات هاي معروف موساد
موساد و ايران
موساد و سيا، دو يار جدانشدني
دست هاي آلوده
هنر روز
چوب به دستان پاييز
|  فهرست  |  سينما تلويزيون  |  ورزشي  |  اجتماعي  |  زندگي  |  دانش  |  سينما  |  روزها  |
|  جهان كوچك  |  هنر روز  |  شناسنامه  |  ادبيات  |  مهمان هفته  |  راهنما  |  سبك زندگي  |  گزارش  |
|  موفقيت  |  يادداشت  |  گالري  |
|   صفحه اول   |   آرشيو   |   چاپ صفحه   |