رضا مختاري
آن ها كه اخبار جشنواره هاي جهاني كاريكاتور و كاريكاتور هنري را دنبال مي كنند، قطعا كشور اوكراين برايشان تداعي كنندة دو نام بزرگ است: كوزوبوكين و ولاديمير كازانفسكي. كارهاي كوزوبوكين را قبلا در اين صفحه ديده ايد و اين هفته هم مي خواهيم برويم سراغ نفر دوم. ولاديمير كازانفسكي مثل كوزوبوكين و شايد مثل بسياري از هنرمنداني كه در كشورهاي بلوك شرق سابق زندگي كرده اند، كاريكاتورهايش در حال و هواي تعمق و تأمل سير مي كنند. همان طور كه دربارة كوزوبوكين گفتيم، با آن كه كاريكاتور ش بي خيال خنداندن بيننده نيست ولي به فكر واداشتن او، برايش مهم تر است. يكي از ويژگي هاي منحصر به فرد كازانفسكي، مقالاتي است كه در زمينة تئوري كاريكاتور نوشته. چند سال پيش كتابِ مجموعه مقالات او به دو زبان روسي و انگليسي به چاپ رسيد. دو تا از مقالات بسيار جذاب اين مجموعه به ارتباط ادبيات و هنر كاريكاتور ، و فلسفه و كاريكاتور مي پردازد. در مقالة ادبيات و هنر كاريكاتور، كازانفسكي معتقد است كاريكاتوريست قبل از هر چيز، يك نويسنده است كه نوشته هايش را طراحي و تصوير مي كند. او در ادامة اين مقاله به تفاوت نقاشي و كاريكاتور اشاره مي كند و مي گويد: نقاشي هايي كه نقاشان امپرسيونيست فرانسوي از منظره ها كشيده اند را به هيچ  عنوان نمي شود با كلمات روايت كرد، ولي به  راحتي مي شود تصور كرد كه براساس يك كاريكاتور، داستاني كوتاه نوشته شود و يا بر عكس. كازانفسكي دربارة تفاوت روايت داستان كوتاه و كاريكاتور هم بحث مي كند و مي گويد: درست برعكس داستان كوتاه در كاريكاتور، نقطة اوج داستان، پيش چشم خواننده گذاشته مي شود و قبل و بعد داستان را مخاطب، خودش در ذهنش مي سازد. چند وقت پيش نمايشگاهي از آثار كازانفسكي در نگارخانة ثالث به نمايش گذاشته شد و قرار است به زودي كتاب كاريكاتورها و مقاله هاي او را خانة كاريكاتور ايران چاپ كند.
گفت وگوي عادلانه!
آي كيوي شير پايين بوده؟ شير شاكي بوده؟ از آتش مي ترسيده؟
بيرون مترسك،تو تلويزيون مترسك، تو روزنامه مترسك و افسردگي عميق كلاغ
تو اخراجي يا تو آزادي؟
عجب تناقضي دارد اين داستان
داغ، پرچرب، بدون يارانه، بدون صف و بدون دردسر
تا حالا تميزكاري با اين مهارت و با اين دقت، ديده ايد؟
دو حالت دارد. يا اين در باز مي شود و دندان كنده مي شود، يا آن در باز مي شود و كلك كنده مي شود
حالا خنده دار است ولي بعدا ممكن است عادي شود
توليدي دم مارمولك