عكس ها: امين قدمي
امين قدمي
۱۴۰ كيلومتر كه از اصفهان به سمت يزد بروي، پا به شهري كويري مي گذاري كه از لابه لاي ساختمان ها و خيابان هاي امروزي آن، مي توان به خانه ها و بناهاي قديمي اش رسيد. بافت قديم و تاريخي نايين با خانه هاي خشتي و گلي اش محوطه اي بزرگ است كه گشت و گذار در آن، به حال و هوايي عجيب دچارت مي كند. به نايين قديم كه مي روي، انگار وارد شهري متروك شده اي. خبري از جنبنده اي نيست. در بازار و كوچه ها و خانه ها اثري از زندگي نمي بيني. و اگر راهنمايي همراهت نباشد، قطعا گم مي شوي. آن جا كسي نيست تا نشاني را از او بپرسي. گاهي اگر دري نيمه باز را از سركنجكاوي هل بدهي، با دنيايي عجيب، آميخته با هنر معماري و نيز ويراني روبه رو مي شوي. مردم سال هاست خانه هاي قديمي را به حال خود رها كرده اند و به قسمت جديد شهر رفته اند.
نايين قديم، هفت محله دارد كه مركز هر محله، يك ميدانچه است. هر كدام از محله ها براي خودش يك حسينيه، آب انبار، پاياب، حمام، و سقاخانه دارد كه همگي در اطراف اين ميدانچه و در ارتباط با هم ساخته شده اند. اين محله ها با كوچه اي به بازار اصلي متصل اند. كوچه هايي زيبا با گذرهايي خنك.
من اگر جاي شما باشم، تجربة قدم زدن در يك شهر متروك و عجيب را به هيچ قيمتي از دست نمي دهم. و يادتان باشد اگر از جغد ها و يا صداي پرواز ناگهاني پرنده ها مي ترسيد، به خانه هاي ويران نايين پا نگذاريد.140 كيلومتر كه از اصفهان به سمت يزد بروي، پا به شهري كويري مي گذاري كه از لابه لاي ساختمان ها و خيابان هاي امروزي آن، مي توان به خانه ها و بناهاي قديمي اش رسيد. بافت قديم و تاريخي نايين با خانه هاي خشتي و گلي اش محوطه اي بزرگ است كه گشت و گذار در آن، به حال و هوايي عجيب دچارت مي كند. به نايين قديم كه مي روي، انگار وارد شهري متروك شده اي. خبري از جنبنده اي نيست. در بازار و كوچه ها و خانه ها اثري از زندگي نمي بيني. و اگر راهنمايي همراهت نباشد، قطعا گم مي شوي. آن جا كسي نيست تا نشاني را از او بپرسي. گاهي اگر دري نيمه باز را از سركنجكاوي هل بدهي، با دنيايي عجيب، آميخته با هنر معماري و نيز ويراني روبه رو مي شوي. مردم سال هاست خانه هاي قديمي را به حال خود رها كرده اند و به قسمت جديد شهر رفته اند.
نايين قديم، هفت محله دارد كه مركز هر محله، يك ميدانچه است. هر كدام از محله ها براي خودش يك حسينيه، آب انبار، پاياب، حمام، و سقاخانه دارد كه همگي در اطراف اين ميدانچه و در ارتباط با هم ساخته شده اند. اين محله ها با كوچه اي به بازار اصلي متصل اند. كوچه هايي زيبا با گذرهايي خنك.
من اگر جاي شما باشم، تجربة قدم زدن در يك شهر متروك و عجيب را به هيچ قيمتي از دست نمي دهم. و يادتان باشد اگر از جغد ها و يا صداي پرواز ناگهاني پرنده ها مي ترسيد، به خانه هاي ويران نايين پا نگذاريد.

قالي  هاي نايين با طرح هاي متنوع و اصيل خود، شهرتي جهاني دارند.
يكي از هنرهاي دستي نايين، كاشي كاري است كه سابقه اي طولاني دارد. تا 50 سال پيش، اين كاشي ها به اكثر شهرهاي بزرگ صادر مي شده اند.
دولتشاه سمرقندي در تذكره اي كه به نام خود اوست و در سال 892 هجري تأليف كرده، نايين را قصبه اي خوش آب و هوا معرفي مي كند كه بعضي محصولات آن بي نظير است.
در تذكرة سخنوران نايين ، اين شهر، شهركي كاروان انداز معرفي شده كه قافله ها براي استراحت و فراهم ساختن زاد سفر در آن بار مي انداخته اند.
در اوايل قرن پنجم، ناصرخسرو در سفر مشهورش از نايين عبور كرده و در سفرنامه اش به اين شهر اشاره كرده است.
بعضي افراد محلي مي گويند در چند كيلومتري محل فعلي شهر نايين، جايي وجود داشته به نام هوم. بعدها نائن ابن نوح فرزند حضرت نوح در آن محل شهري بنا كرده و نام خودش را بر آن نهاده و كلمة نايين از اسم شريف آن حضرت است.
سيد نوربخشي، بزرگ سلسلة نوربخشيه، در مصلاي نايين مدفون است.
آن قديم ها زماني كه آب ناياب نبود و كشاورزي هنوز رونقي داشت، پنبه هايي در نايين كشت مي شد كه به طور طبيعي ليمويي رنگ بود. اگر سفرنامه هاي قدما را بخوانيد، آن هايي كه از نايين گذشته اند، حتما اشاره اي به پنبه  هاي آن جا كرده اند.
تك مناره
آن چه در ديدار اول از مسجد جامع نايين توجه را به خود جلب مي كند، شباهت كلي و مشخص آن با مساجد تاريخانة دامغان است. بناي مسجد جامع، متعلق به قرن هاي اولية هجري است و از اولين مساجد ساخته شده در ايران است. تك منارة هشت ضلعي مسجد، سردر زيباي آن، گچ بري هاي حيرت انگيز محراب، و سرداب و زيرزمين مسجد جامع باعث شده تا آن را در رديف مهم ترين مساجد تاريخي ايران بدانند
خانه آب ها
در نايين در كنار هر بناي عمومي، يك آب انبار بنا شده. دليل بناي اين آب انبارها همان دليل هميشگي شهرهاي كويري است: هواي گرم و زمين خشك و قنات هاي شور. در اين شهر، آن قدر آب انبار هست كه حيرت مي كني. آن ها گاهي آن قدر به هم شبيه اند كه ممكن است با نشان كردن شان راه را گم كني
مقبره مرد پيشگو
مصلاي نايين، بيرون بافت قديم و تاريخي شهر است. اين بنا به صورت يك چهار ضلعي قلعه مانند، با بقعه اي در نزديكي در ورودي آن ساخته شده و نمونه اي از باغ هاي ايراني محسوب مي شود. در زيرگنبد نيلي آن، حاج محمدحسن آذربايجاني مدفون است. مي گويند در سفري كه محمد ميرزاي قاجار در زمان وليعهدي از كرمان به تهران مي رفت، در نايين ميهمان حاج محمدحسن شد. حاج محمدحسن، سلطنت او را پيش بيني كرد و چون گفتة او مقرون به حقيقت شد، محمدشاه براي سپاس از او دستور داد اين بقعه را برمزارش بسازند
مار نگهبان، گنج پنهان
اين قلعه كه به آن نارنج قلعه يا نارين قلعه مي گويند، قديمي ترين بناي نايين و متعلق به دوران پارتيان است. اين بناي خشتي عظيم، دژي نظامي بوده. استخري مورخ معروف، در كتاب خود، محيط قلعه را سه هزار گام با خندقي عميق ذكر كرده. او به آتشكده اي هم اشاره مي كند كه بالاي اين قلعه وجود داشته. بر همين اساس، احتمال اين كه قبل از اسلام، اين قلعه محل نگهداري آتش بوده باشد، بسيار است.
آتش فروزان بالاي قلعه، راهنماي كاروان هاي سرگردان در كوير نيز بوده است. بعضي از مردم حكايت مي كنند در حفره اي كه بر بالاي قلعه ديده مي شود، گنجي دست نيافتني پنهان است كه دو مار يا يك اژدها از آن محافظت مي كنند
خسته نمي شوي
در كوچه پس كوچه هاي قديمي نايين، جايي براي رفت و آمد ماشين نيست. كل شهر را بايد پياده بگردي. اما نگران خستگي پياده روي هاي طولاني نباش. چون در اين شهر، هر لحظه چيزي هست تا خستگي را از تنت بيرون كند. به نقش هاي زيباي خانة پيرنيا نگاه كن. اين نقش ها، برگرفته از داستان هاي يوسف و زليخا و هفت پيكر نظامي هستند
دوش زير نور
اين حمام قديمي برخلاف ديگر بناهاي شهر پابرجاست و هنوز مشتري دارد. آب اين حمام به شيوة قديم در داخل خزينه گرم مي شود. با اين تفاوت كه امروز ديگر كسي داخل خزينه نمي رود و آب از راه لوله به دوش ها مي رسد.پس اگر هوس حمام كردن زير تاق ها و نورگيرهاي زيبا به سرتان زد، مي توانيد با اطمينان از بهداشتي بودن حمام خزينه اي محلة كِلوان ، به آن سري بزنيد
سر به هوايت مي كند
اين بادگيرهاي بلند، كارشان خنك كردن آب انباشته شده در آب انبارهاست. هر آب انبار، 2 تا 4 بادگير دارد. حالا اگر تعداد اين بادگيرهاي مرتفع را در تعداد آب انبارهاي فراوان شهر ضرب كنيد، مي فهميد چرا وقتي آدم در شهر راه مي رود، سر به هوا مي شود
تنهاي كوچه هاي خلوت
اين حسينيه، بزرگ ترين حسينية هشت گوش نايين است. فضاي داخلي آن و خصوصا تاق  نماي غرفه ها، از نظر نقاشي بي نظير است. حسينيه ها در محلات هفت گانة نايين، نشانة همبستگي اهالي با محله هاشان هستند. با اين كه اكثر مردم به قسمت هاي جديد شهر رفته اند، اما حسينيه ها هنوز در روزهاي سوگواري رونق دارند. مردم عزادار، تنها كساني هستند كه كوچه هاي خلوت را از تنهايي در مي آورند