محمد كياسالار
هفتة گذشته با انواع حافظه هاي ديداري، شنيداري و رفتاري و همچنين با طرز تشخيص حافظة غالب آشنا شديم. اين هفته، ضمن آشنايي با چند كاركرد آن تقسيم بندي قديمي، با يكي ديگر از تقسيم بندي هاي حافظه آشنا خواهيم شد و البته راه هاي ذهن ورزي و تقويت حافظه همچنان بحث اصلي ما طي اين چند هفته است.
اگر حافظه غالبتان ديداري است...
براي هر كداممان گه گاه ممكن است اتفاق بيفتد كه اسم يك نفر را فراموش كنيم. اما اين اتفاق براي بعضي ها خيلي بيشتر از حد معمول تكرار مي شود، به نحوي كه ديگر از حالت اتفاق خارج مي شود. آن هايي كه حافظة غالبشان ديداري است، بيشتر احتمال دارد كه به اين نوع فراموشي دچار شوند.
اگر شما هم از اين مشكل رنج مي بريد و ضمنا حافظة غالبتان هم از نوع ديداري است، بهترين كار اين است كه هميشه سعي كنيد اسم ها را با تصاوير روشن همراه كنيد و به خاطر بسپاريد. تا آن جا كه ممكن است، سعي كنيد اين تصاوير را با آن اسامي مرتبط كنيد. مثلا دقت كنيد ببينيد كه آيا آقاي زنده دل، واقعا شاد و زنده دل است يا اين كه دقيقا برعكس، افسرده و دل مرده است؟ آن وقت، اسم آقاي زنده دل را براي هميشه با همان تصويري كه در ذهنتان ساخته ايد، پيوند بدهيد و به خاطر بياوريد.
البته هيچ لزومي ندارد كه هميشه تصوير ذهني تان دقيقا با واقعيت تطبيق داشته باشد. اتفاقا اغلب اوقات، قضيه برعكس است؛ يعني تصاوير مسخره و كاريكاتوري، بيشتر و بهتر در ذهن مي مانند. مثلا اسم خانم شكارچي را مي توانيد با اين تصوير به خاطر بسپاريد كه اسلحه اي به دست گرفته و رفته است جنگل به شكار پلنگ!
براي تقويت حافظه ديداري
و اما آن هايي كه حافظة غالبشان ديداري نيست، براي تقويت حافظه ديداري شان بايد شروع كنند به انجام تمريناتي كه توجه شان به ظرايف بصري را تقويت كند. مثلا مي شود از تمرين روي چهرة افراد شروع كرد. البته بايد بدانيم كه در هر چهره اي دقيقا روي چه اجزايي بايد متمركز شويم و چه چيزهايي را به خاطر بسپاريم. اگر شما هم از ضعف حافظة ديداري رنج مي بريد، با يك تمرين ساده شروع كنيد. از همين امروز، هر چهره اي را با جزئيات بصري زير به خاطر بسپاريد. در اين تمرين بايد پاسخ سؤالات زير را در هر چهره اي جست وجو كنيد و به خاطر بسپاريد:
۱)چشم هايش ريز است يا درشت؟
2) رنگ چشم هايش؟
3) ابروهايش باريك و كم پشت است يا پهن و پرپشت؟
4) چانه اش بزرگ است يا كوچك؟
5) با غبغب است يا بدون غبغب؟
6) رنگ موهايش؟
7) ريش و سبيل دارد يا نه؟
8) بيني اش قلمي است يا پهن يا كوتاه يا بلند؟
9) گونه هايش برجسته است يا فرو رفته؟
۱۰) ابروهايش كلفت است يا نازك؟
۱۱) صورتش گرد است يا كشيده؟
12) مدل موي سرش؟
13) علامت خاصي در چهره دارد يا نه؟
اگر حافظه غالبتان رفتاري است...
اگر حافظة غالبتان رفتاري است و در حافظه هاي ديداري و شنيداري ضعيف هستيد، بهتر است شماره ها را با قافيه و آهنگ حفظ كنيد. هيچ مهم نيست كه كلمات آهنگين تان مسخره يا بي معنا باشد. مثلا دويست و هشتاد و شيش، از توپخونه تا تجريش.
اما اگر حافظه هاي ديداري و شنيداري تان خوب است، بهتر است شماره ها را رمز دار حفظ كنيد. بدين ترتيب كه براي خودتان، تمام اعداد از صفر تا 9 را رمزگذاري كنيد و براي هميشه، هر كدام از اين اعداد را با يك حرف بي صدا بشناسيد. آن وقت، از تركيب اين حروف و پر كردن فضاي بينشان با حروف صدادار، اگر حافظة غالبتان ديداري يا شنيداري باشد، اعداد را راحت تر به خاطر خواهيد آورد. مثلا فرض كنيد اعداد را از صفر تا 9 با اين كدها نام گذاري كرده ايد:
۰ س 1ي 2د 3 م 4چ 5پ 6ش 7ه 8ت 9 ن
حالا به جاي حفظ كردن عدد 89 مي توانيد كلمه تن را به خاطر بسپاريد و در مواردي هم كه حروف در كنار يكديگر معناي درستي را نمي سازند، مي توانيد از حروف صدادار در بين اين حرف بي صدا استفاده كنيد. مثلا به جاي حفظ كردن عدد 36 مي توانيد كلمة ماش را به خاطر بسپاريد. البته لابد از هفتة قبل، يادتان مانده است كه گفتيم برخي حافظه ها، كلمات را بهتر از اعداد به خاطر مي سپارند و برخي حافظه ها، برعكس. اين تمرين به درد آن هايي مي خورد كه ذهنشان با كلمات انس بيشتري دارد و با اعداد، انس و الفت كمتري.
خوراك حافظه
طبيعي است كه حافظه هم براي كار كردن، احتياج به سوخت دارد. سوخت حافظه را عمدتا مواد معدني و ويتامين ها تأمين مي كنند. جدول زير، رايج ترين خوراكي هاي محبوب حافظه را به شما نشان مي دهد. ضمنا پزشكان و متخصصان تغذيه، به اثرات مثبت لستين بر حافظه نيز تأكيد دارند. لستين، چربي حاوي فسفر و كولين است كه حضورش به ويژه براي سلول هاي عصبي ضرورت دارد. اين چربي مستقيما بر روي سيناپس هاي عصبي تأثير مي گذارد و منجر به افزايش قدرت حافظه و قابليت يادگيري مي شود. لستين را مي توانيد در زرده تخم مرغ، مرغ، فرآورده هاي سويا، قارچ، موز و شكلات پيدا كنيد. راستي، از رژيم هاي لاغري سفت و سخت هم بپرهيزيد كه بلاي جان حافظه و تمركزند.
