آرش نورآقايي
روزگاري در اين جا آتش شاهي در كنار آب درياچة مقدس روشن بود. رسم بود شاهان ساساني، بعد از تاجگذاري، به شهر باستاني شيز مي آمدند. يعني همين جا. در داخل حصار بيضي شكل مجموعة تخت سليمان، بر روي يك بلندي طبيعي به ارتفاع 20 متر از سطح دشت اطراف، آتشكدة آذرگُشنسب، درياچه، ايوان خسرو، ويرانه هاي مسجد و خوابگاه خسروپرويز ديده مي شود. هراكليوس امپراتور روم، در سال 624 ميلادي، تخت سليمان را ويران كرد. اما در زمان ايلخانيان، آباقاخان كه برادرزادة هلاكو بود و مسلمان شده بود، بر روي ويرانه هاي تخت سليمان، مسجدي ساخت. اين جا قصر تابستاني او بود.
تخت سليمان در 45 كيلومتري تكاب در شهرستان مياندوآب واقع شده.
ساسانيان سه آتشكدة مهم داشتند: آتشكدة آذربرزين مهر مخصوص دهقانان و كشاورزان در سبزوار، آتشكدة آذر فرنبغ مخصوص روحانيون در فارس، آتشكدة آذرگشنسب مخصوص سلحشوران و شاهان در تكاب.
تكاب به معني آب باريك و زمين كم آب است.
قدمت آثارِ به جاي مانده از زندان سليمان، به 800 سال قبل از ميلاد و دوران مانّايي ها مي رسد.
در شاهنامة فردوسي، حدود 70 بار، اسم آتشكدة آذرگشنسب ذكر شده.
اسم تخت سليمان از قرون 7 و 8 هجري، از سوي اهالي منطقه به محل آتشكده آذر گشنسب داده شده.
زرتشتي ها معتقدند زرتشت اين جا متولد شده و هر هزارسال، بايد يك دختر باكره تن به آب بزند تا منجي دين زرتشت از آن متولد شود .
با اين كه آب درياچه مضر است و قابل آشاميدن نيست، همين آب وقتي كه در جوي ها جاري مي شود، مزارع را آبياري مي كند و مفيد واقع مي شود
شعله اي كه خاموش شد
اين، ويرانه هاي آتشكده آذر گشنسب است. آتش آتشكده ها نبايد هرگز خاموش مي شد. آتش آذرگشنسب را خسرو انوشيروان از محلي به نام گنزك به اين جا آورده بود. اين آتش، نماد وحدت كشور بود و هداياي زيادي به اين آتشكده تقديم مي شد
كاسة مقدس
اين درياچة مقدس از آب چشمة جوشاني كه در هر ثانيه 100 ليتر آب از آن فوران مي كند، به وجود آمده. عمق درياچه حدود 110 متر و دماي آن در تابستان و زمستان، 21 درجه است. هيچ موجود زنده اي در اين درياچه زندگي نمي كند و تا حالا چند نفري هم در آن غرق و ناپديد شده اند.درياچه، مثل يك كاسة گود، از سطح زمين اطراف يك متر پايين تر است و آب آن با دو جوي به زمين هاي كشاورزي منطقه مي رسد
حراجش كردند
بهرام گور بر پشت اسب نشسته. خدمتكارش در سمت چپ بهرام  گور است و سگي هم بين  آن هاست. اين كاشي نقش برجسته، از آثار تخت سليمان است كه در حراجي آثار هنري و تاريخي، به قيمت 3900 دلار فروخته شد. اين كاشي ميناكاري شده با لعاب لاجورد، مربوط به دورة ايلخاني هاست.
اين حلقة تماشايي
اين، عكس هوايي محوطة تخت سليمان است و درياچة هميشه جوشان آن، مثل نگيني درون آن مي درخشد.
كل اين مجموعه بر روي يك صفّة سنگي طبيعي قرار دارد كه از رسوبات آب درياچه به وجود آمده
زندان كلّه قندي
به اين جا مي گويند زندان سليمان. جاي مقدسي بود كه بعدا با دستكاري انسان، به صورت زندان درآمد. اين كوه كله قندي، در اثر آتشفشان زمين درست شده. عمق آن، 70 متر و قطر دهانه اش 40 متر است. در پايين كوه مي تواني چشمه هاي آب گرم را ببيني. زندان سليمان، از تخت سليمان 3 كيلومتر فاصله دارد
راه فرار
الان كه نگاه مي كنيد، خرابه است. به اين جا مي گويند ايوان خسرو كه به خوابگاه خسرو پرويز چسبيده. اتاق خواب او يك راه مخفي داشته كه به كنار درياچه باز مي شده. اين بنا هم مثل بقية بناهاي ساساني، با آجر قرمز ساخته شده
قلعه بلقيس
هدهد، بلقيس و سليمان را با هم آشنا كرد. حالا هم كه به تخت سليمان بروي، قلعة بلقيس فقط 5 كيلومتر آن طرف تر است. اين قلعه، 3350 متر از سطح دريا بلند تر است. به خاطر همين ارتفاع اش، در زمان هخامنشيان براي ديده باني از منطقه استفاده مي شده. اختلاف دماي نوك قلعه با دشت، حدود 15 درجه است