- هفته نامه فرهنگي - اجتماعي -جوانان‎/شماره۴۶ - شنبه ۵ آذر ۱۳۸۴ - - Nov 26, 2005
docharkhe
اين شماره: ميبد
از برج كبوتر به قلعه ديو
در ميبد بنايي هست كه كهن ترين سند هويت تاريخي و آغاز شهرسازي در منطقه يزد است
020142.jpg
آرش نورآقايي
ميبد شهر كوچكي است سر راه يزد ـ اردكان. گفته مي شود اين شهر، پيش از آن كه ميبد باشد، مهبد بود و در مثلث قدرت ماد، پارس و پارت، يك منطقة بسيار مهم سياسي و نظامي به حساب مي آمد. اين شهر را در زمان ساسانيان، يكي از سرداران يزدگرد به نام مهبد ساخته است. اين روزها شهر بافت سنتي اش را حفظ كرده. در مسجد جامع آن كه روزي آتش زرتشتيان روشن بود، صداي اذان شنيده مي شود.
نارين قلعه يا دژوالان، قديمي ترين بناي تاريخي استان يزد محسوب مي شود كه با خشت  خام و بسيار محكم ساخته شده.
ميبد، مثل همة شهرهاي قديمي ايران، داراي سه بخش ارگ (كهن دژ)، شارستان و ربض (بيرونه) است.
باغ هاي انار، شهر ميبد را كه داراي 17 پارچه آبادي است، دربرگرفته اند.
صنايع دستي ميبد شامل زيلو بافي، سفال، سراميك سازي، قالي بافي و... مي شود.
در ميبد، هيچ يك از آبادي ها بدون ميدان نيست. در بافت سنتي محله ها، ميدان، نقش مهمي را بازي مي كرده است.
در طول تاريخ، ميبد، شخصيت هاي فرهنگي زيادي داشته است. ابوالفضل رشيدالدين ميبدي (مترجم و مفسر قرآن كريم)، خطيرالملك ميبدي (وزير آل سلجوق)، قاضي ميرحسين ميبدي (حكيم و شاعر و قاضي القضات) و آيت الله العظمي حاج شيخ عبدالكريم حائري (بنيان گذار حوزة علميه قم)، از جمله اين شخصيت ها هستند.
020055.jpg
برج كبوترخانه
قديم ترها كشاورزي ميبد به اين برج وابسته بود. كشاورزان از كود پرنده هايي كه در اين كبوترخانه لانه داشتند، استفاده مي كردند. رنگ تند تزئينات برج، براي پرنده ها جذاب بود و به سمت آن كشيده مي شدند.
نوار سفيدي كه به دور برج كشيده شده، از جنس آهك است. مار، قاتل جان كبوتر است. اما وقتي مارها از بناي خشتي برج بالا مي روند، به اين نوار سفيد كه مي رسند، ديگر نمي توانند ادامه دهند و به پايين پرت مي شوند. اين برج دايره اي شكل، از داخل، سه طبقه است و هزاران لانه براي پرنده ها در آن ساخته شده
020061.jpg
سفال گري
يكي از صنايع دستي ميبد، سفال است. ميبد خاك رس خوبي دارد و كاسه ها و كوزه هاي سفالي آن، خيلي وقت است كه تاجران و بازرگانان را به اين شهر مي كشاند. اين ظروف سفالي، به نماد اين شهر كويري تبديل شده اند
020052.jpg
پاياب
اين حوض در وسط حياط كاروانسراي شاه عباسي قرار دارد كه آب جاري و هميشگي داشته. كاروانسراي شاه عباسي، شامل كتابخانه، موزة زيلوهاي تاريخي ميبد و رستوران سنتي است
020046.jpg
چاپارخانه
اين جا يك چاپارخانه است. بهتر است بگوييم يك پستخانه. در گذشته، پستخانه ها شبانه روزي بود و پستچي ها هميشه در حال آماده باش بودند. به ساختمان نگاه كنيد. مثل يك قلعه ساخته شده تا بشود از آن دفاع و حفاظت كرد. در چاپارخانه ها، از اسب هاي تيزرو و تازه نفس نگهداري مي كردند تا نامه ها و پيغام ها سريعا به مقصد برسند. اين چاپارخانه متعلق به زمان قاجاريه است، اما احتمالا در همين محل، چاپارخانه اي از زمان هخامنشيان وجود داشته
020058.jpg
آب انبار
اسم اين آب انبار، كلار است كه براساس سنگ نوشتة آن، مربوط به قرن 11 هجري است. آب آن هنوز هم به عنوان آب آشاميدني استفاده مي شود. اين آب انبار به كاروانسراي شاه عباسي متصل است كه يكي از كامل ترين كاروانسراهاي بين راهي به حساب مي آمده
020064.jpg
نارين قلعه (نارنج قلعه)
مي گويند اين قلعه را ديوها ساخته اند. همة گنج حضرت سليمان هم اين جاست. مورخي به نام احمد كاتب گفته: ديو به فرمان سليمان، قلعة ميبد بساخت... هيچ پادشاه، اين قلعه را به جنگ و لشگر نگرفته...
اما واقعيت، اين است كه حدود سه هزار سال پيش، اقوام ماد در زمان جنگ هاي داخلي ايران، آن را ساختند. پيچ هاي تو در توي قلعه نشان مي دهد كه اين جا قبلا يك شهر پرماجرا بوده. بعضي ها نارين قلعه را همان دژ سفيد شاهنامة فردوسي مي دانند. اين قلعه در بالاي يك تپه و مسلط به منطقه ساخته شده و اطراف آن را خندق كنده اند. بعضي مي گويند قلعة نظامي بوده و برخي با توجه به شكل پنج طبقة آن، احتمال مي دهند زيگورات بوده و از آن به عنوان يك مركز مذهبي و معبد استفاده مي شده
020049.jpg
كوچه پس كوچه هاي ميبد
اين، عكس يكي از كوچه هاي ميبد است. بيشتر كوچه هاي ميبد، باريك و بلند و داراي سقف هستند. اين باعث مي شود كه كوچه ها سايه دار باشند. در شهرهاي كويري، كوچه ها را پيچ در پيچ مي سازند تا باد در آن ها بپيچد و هوا خنك باشد

فهرست
نامه به سردبير
فهرست
سينما تلويزيون
۱۰۱ ميليون دلار در 3 روز
كي دوباره مي خندي؟
رويداد هفته
گويي طلايي تمشك طلايي
ورزشي
آميتا باچان عليه بهادرخان
رويداد هفته
داستان هاي من و هركول!
اسطوره همه را تيغ مي زند!
اين طوري قهرمان شديم!
اجتماعي
ميان ايمان و كفر فاصله اي جز كم عقلي نيست
زندگي
چي مي شكوني؟ شيشه
آتشي خاموش شد
رويداد هفته
سينما
اين روباه دل فريب اسپانيايي
وداع با زورو
چرا به جشنوارة فيلم كوتاه برويم؟
بهترين فيلم: حسين رضازاده!
كوتاه
زوروهاي مهم
دانش
بزرگ ترين راز جهان باستان
در جست وجوي جزيره اسرارآميز
آتلانتيس ميان تاريخ و جغرافيا
ادگار كيس؛ يك موردغريب
سقوط امپراتوري ها
روزها
پيامبري براي نومسلمانان
رويدادها
قصه ما راست بود
هزار و يك شب در اسپانيا
هنر روز
از برج كبوتر به قلعه ديو
|  فهرست  |  سينما تلويزيون  |  ورزشي  |  اجتماعي  |  زندگي  |  دانش  |  سينما  |  روزها  |
|  هنر روز  |  شناسنامه  |  مهمان هفته  |  راهنما  |  سبك زندگي  |  گفت و گو  |  گزارش  |  موفقيت  |
|   نيم رخ ، تمام رخ  |  يادداشت  |  موضوع ويژه  |  گالري  |
|   صفحه اول   |   آرشيو   |   چاپ صفحه   |