|
در 70 سالگي قهرمان جهان مي شوم!
استاد بزرگ شطرنج جهان امسال سقوط فاحشي در رنكينگ بين المللي و در آسيا داشت اما اين ها باعث نمي شود اميدهايش را از دست بدهد
|
|
|
احسان قائم مقامي استاد بزرگ شطرنج ايران اميدهاي بزرگي در سر دارد، آيا كسي به او كمك مي كند؟
ليلي خرسند
ورزش ايران، در شطرنج مردان، معروف تر از احسان قائم مقامي ندارد. اولين استاد بزرگ شطرنج ايران كه سال پيش هم فعال ترين و موفق ترين شطرنج باز جهان شد. احسان، شطرنج را از بچگي شروع كرده. پدر و مادرش اهل شطرنج بودند و دوستان خانوادگي هم وقتي دور هم جمع مي شدند، تفريح اصلي شان كيش و مات كردن همديگر بود. احسان از روي دست آن ها، حركات ابتدايي مهره ها را ياد گرفت. عمويش كه حرفه اي تر از پدر احسان، شطرنج بازي مي كرد، احسان را راه انداخت. 9 سالش بود كه كلاس آموزشي رفت تا اين بازي را به صورت اصولي ياد بگيرد. استعداد احسان در شطرنج، عجيب بود. تازه چند ماه بود آموزش را شروع كرده بود كه قهرمان آموزشگاه هاي تهران شد. اين قهرماني،
بد جوري او را جذب شطرنج كرد.
احسان قبل از اين كه شطرنج را شروع كند، فوتبال بازي مي كرد. مثل همة پسر بچه هاي هم سن و سالش. با اين تفاوت كه او علاوه بر بازي هاي كوچه اي، كلاس هاي آموزشي و تابستاني هم مي رفت. اما وقتي شطرنج آمد، همه چيز، تمام شد: شطرنج خيلي برايم جذاب تر بود. كاملا جاي فوتبال را برايم گرفت. ديگر كلاس نمي رفتم و فقط بعضي وقت ها براي تيم مدرسه، فوتبال بازي مي كردم. احسان، شطرنج را خيلي جدي گرفت. در يازده سالگي، در اولين مسابقة قهرماني كشور شركت كرد و بدون شكست، دوم شد. اين تنها مقام دومي احسان در ايران است. در 9 دورة بعدي قهرماني كشور كه شركت كرده، هميشه اول بوده. با آمدن احسان، ديگر، قديمي هاي اين رشته كه از قبل از انقلاب در تيم ملي ثابت بودند، كم كم كنار كشيدند. احسان در 14 سالگي براي اولين بار در مسابقه هاي بزرگسالان شركت كرد، همة آن ها را شكست داد. ديگر در حضور اين پسر تازه وارد، بازي كردن براي تيم ملي، جايز نبود. احسان، بازي هاي بين المللي اش را هم از 13 سالگي شروع كرد؛ قهرماني نوجوانان جهان در اسپانيا. او چند بازي خيلي خوب انجام داد، اما با بدشانسي به شطرنج باز اسرائيلي خورد و كنار كشيد و به هيچ مقامي دست پيدا نكرد. اما يك سال بعد در مسابقه هاي منطقه اي غرب آسيا، استاد فيده، يعني استاد فدراسيون جهاني شد. اين شروع خوبي براي مطرح شدن در سطح جهاني بود. در 16 سالگي با تكميل كردن حد نصاب ها، استاد بين المللي شد. حالا تا استاد بزرگ شدن، فاصلة چنداني نداشت. بايد در سه مرحله به حد نصاب هايي كه فدراسيون جهاني براي استادان بزرگ در نظر گرفته بود، مي رسيد. احسان با قهرماني هايي كه در ايران و تورنمنت هاي بين المللي به دست آورده بود، انگيزة زيادي براي استاد بزرگ شدن داشت. مقامي كه قبل از احسان به هيچ يك از شطرنج بازان ايران نرسيده بود. دو سال بعد از استاد بين المللي شدن، در مسابقه هاي بين المللي ايران و هندوستان، امتيازات دو مرحلة اول را گرفت و در رقابت هاي كلكتة هندوستان، حد نصاب هاي مرحلة آخر را تكميل كرد و صاحب بالاترين افتخار شطرنج جهان شد. احسان بهترين مقامش را نايب قهرماني بزرگسالان آسيا در سال 2003 مي داند. او امسال مي خواست اين نايب قهرماني را تبديل به قهرماني كند، اما نشد: همة فكرم به قهرماني بود، اما يك باخت دادم و هيجدهم شدم.
بازي كردن با 32 بازيكن درجه يك جهان در مسكو بهترين خاطره ورزشي اوست. در آن بازي، احسان با قهرمان جهان الكساندر خاليزمان، مساوي كرده. احسان كه سال پيش به رنك 67 جهاني رسيده بود، امسال تا ردة 161 سقوط كرد. او با طعنه مي گويد: آن قدر توجه خوبي داشتند، آن قدر انگيزه دادند كه اين اتفاق افتاد! در شطرنج، همة استاد بزرگ ها با هفت هشت مربي، يا حتي ده يازده مربي كوچ مي شوند، اما احسان قائم مقامي حتي يك مربي هم ندارد: وقتي به حريفانم گفتم مربي ندارم، مي گفتند جوك مي گويي. مگر مي شود يك شطرنج باز در اين سطح بازي كند، اما مربي نداشته باشد؟
اين تنها مشكل احسان نيست. او سال پيش، فعال ترين و موفق ترين شطرنج باز جهان شد، اما جايي بين ورزشكاران برتر ايران نداشت: خيلي خنده دار بود. پيش خودم گفتم حتما ما 15
سوپر استار داشته ايم كه با اختلاف زيادي، قهرمان جهان شده اند و من به چشم نيامده ام. من واگانيان، ميزد و كاسپاروف را در دو بازي با سفيد و سياه شكست دادم. واگانيان، بهترين ورزشكار سال ارمنستان شد، اما من چه؟ كسي نگفت احسان هم هست. سال پيش، 158 بازي كردم، فقط چهار شكست دادم.
احسان از اين تعجب مي كند كه چرا وقتي ورزشكاران نياز به توجه دارند، كسي اهميت نمي دهد، اما سر مسابقه، همه انتظار مدال و قهرماني دارند: من با يك باخت، هجدهم آسيا شدم، اما به ايران نرسيده انتقادات شروع شد. معلوم نيست چه انتظاري دارند. چين 20 تا بازيكن مي آورد به مسابقات آسيايي. تباني مي كنند يا حداقل در جدول به همديگر كمك مي كنند، اما من هر روز بايد بجنگم. از 14 سالگي هميشه در ميز شماره يك بازي كرده بودم، جلوي قهرمانان اول كشورهاي ديگر، آن هم با بازيكناني سي چهل ساله. من فقط 22 سالم است. اما اين قدر كم توجهي مي شود كه...
هميشه در ميز شماره يك بازي كرده بودم، جلوي قهرمانان اول كشورهاي ديگر، آن هم با بازيكناني سي چهل ساله من فقط 22 سالم است
شايد در اين شرايط، احسان هم مثل خيلي از ورزشكاران ديگر، پشيمان شود كه چرا فوتبالش را ادامه نداده. اما براي او اين چيزها اهميتي ندارد.
تك مدال جهاني را مي خواهم. اگر يكي از شش مربي كاسپاروف را داشته باشم، مي توانم چند سال ديگر، اين مدال را بگيرم. اما اگر مربي نباشد و اسپانسري حمايت ام نكند و مجبور شوم مثل اين چند ساله هزينة بيشتر سفرها را از جيبم بدهم، فكر كنم اين مدال را 70 سالگي بگيرم.
|
