فاطمه عبدلي
اين خيلي بد است كه آدم براي شروع، زير آب كل مطلب را بزند. ولي حرف اصلي، اين است كه اگر كل قضية مراسم عروسي را هم بي خيال شويد، هيچ اتفاقي نمي افتد. با اين حال براي اين كه وليمه اي داده باشيد و بزرگترها هم ازتان شاكي نباشند، مي توانيد همه چيز را به ساده ترين شكل ممكن برگزار كنيد. تنها جاي سختش هم قانع كردن پدر و مادرهاست و اين كه به اشان ثابت كنيد حرف مردم را بايد نشنيده گرفت و ... واگرنه، ديگر چيزي نمي ماند غير از شما و كلي زمينه براي شكوفا شدن استعدادها و خلاقيت تان.

عواملي كه باعث مي شوند خرج عروسي بي  خودي زياد شود اصلا پيچيده نيستند. اتفاقا خيلي هم ساده اند. تالار و مهماني گرفتن، جور كردن ماشين عروس و بعد هم تزئين كردنش، دسته گل و لباس عروس، خرج آرايشگاه، سفره عقد و مخلفاتش كارت عروسي و خلاصه اين طور چيزها. براي خلاص شدن از خرج هايي مثل اين چند تا پيشنهاد داريم كه ممكن است به كارتان بيايد.
به دست هايتان ايمان بياوريد
باور كنيد شما مي توانيد. يك سري به بهارستان بزنيد، آن جا پر از كارت هاي عروسي است كه با يك نگاه به شان، دستتان مي آيد كه با تمام زيبايي يا عجيب غريبي شان خيلي موجودات پيچيده اي نيستند.
كاغذ و قيچي دستتان بگيريد و چند تا اتود بزنيد. بعد با خيال راحت سراغ كاغذ و گندم و ماه و ستاره و... برويد. 50 ـ 40 تا كارت خوب دست و پا كنيد كه لازم نيست همه شان عين هم باشند. با درست كردن اولين كارت مي بينيد كه چطور ذوق كاردستي درست كردن و روزنامه ديواري راه انداختن دوران دبيرستان  تان گل مي كند و يك هو دلتان مي خواهد هزار تا كارت با دست هاي خودتان درست كنيد.
شلوغش نكنيد
اَره و اوره و شمسي كوره راه نيندازيد. شما با خلاقيت و ذوق تان مي توانيد يك مهماني۵۰ ـ 40 نفرة كاملا متفاوت و فوق العاده راه بيندازيد كه فاميل درجه يك را راضي نگه داريد. دردسرش هم فقط قسمت راضي كردن بابا مامان ها است كه شما با چرب زباني و دليل و مدرك هاي حسابي و فلسفي به راحتي (و گاهي هم نه به اين راحتي) از پس اش برمي آييد. واضح است كه در اين صورت، مشكل سالن و تالار هم به خودي خود حل است. 40 نفر مهمان به راحتي در يك خانه جا مي شوند. سر و ته پذيرايي را هم با يك غذاي ساده و شيريني و شربت هم بياوريد. به قول رضاكيانيان درفيلم ماهي ها عاشق مي شوند: غذا كه هميشه هست، مهم دور هم بودن است.
راست اش را نگوييد!
اين قانون اول شما در مسير تهية مقدمات يك مراسم ساده است. حتي اگر مي خواهيد بنزين هم بزنيد، طرف نبايد بفهمد اين بنزين به خورد ماشين عروس مي رود. چون در غير اين صورت، پول خون بابايش را از شما مي گيرد. اين نكته اي است كه موقع خريد حلقه هم به دادتان مي ر سد. دندان رو جيگر بگذاريد و ذوق داماد يا عروس شدن را پنهان كنيد. (مواظب برق چشم هايتان هم باشيد.) خيلي عادي و معمولي برويد دو تا حلقة ساده انتخاب كنيد. (عروس خانم مي تواند در اين شرايط با 20 هزار تومان يك حلقة ساده و زيباي طلا بخرد و داماد با 5 هزار تومان يك نقره اش را.) مي شود شرط بست كه دو برابر پول هر حلقه سود مي كنيد. اين دروغ گفتن يا در واقع راست نگفتن، دربارة آرايشگاه (چه براي عروس و چه براي داماد) هم وحشتناك جواب مي دهد. كافي است بروي و مثل بچة آدم بشيني رو صندلي آرايشگاه و جيك هم نزني اوضاع از چه قرار است. (البته خاله و عمه را هم بفرستي پي كارشان كه تابلو نشود. يك همراه با خودت ببري، كافي است.) كارت هم كه تمام شد، يك پول معقول بدهي. خيلي كيف مي دهد وقتي ده روز بعد مي روي نرخ آرايش عروس يا اصلاح داماد همان جا را مي پرسي و مي بيني چه سودي به جيب زدي. نمونه كارهايشان را هم كه ببيني، مي فهمي هيچ فرقي ندارد. چه اصلاح و درست كردن مو براي مهماني، چه براي شب عروسي و دامادي.
ساده اش كنيد
يك ماشين عروس ساده را با يك كيلو ميوه مي شود تزئين كرد، يك لحظه تصورش كنيد؛ خيلي هيجان انگيز و كم خرج از آب درمي آيد. حالمان خوب است؛ باور كنيد. اگر شما اولين باشيد، هيچ آخري وجود ندارد. چهار پنج نوع شاخه گلي هم كه برايشان مي ميريد، با يك روبان ساده، بهترين دسته گل عروس مي تواند باشد كه يك زوج خوشبخت به عمرشان ديده اند.
متفاوت باشيد
سبدهاي حصيري شمال و كنف و حصير، بهترين وسايل براي يك سفرة عقد مي توانند باشند. اصولا فكر كنيد كه براي يك سفرة ساده و كم هزينه به هر چيزي مي شود فكر كرد، حتي ظرف هاي جهاز مامان بزرگ تان. آيينه شمعدان هاي نقره كوچك 3ـ۲ هزار توماني كه اين روزها زياد هستند و فوق العاده هم خوشگل اند، مي توانند به اين سفره تان رنگ و آب ديگري بدهند. شمع را هم يادتان نرود، همان شمع ساده هايي كه دم امامزاده ها مي فروشند. ديگر نان سنگك و نبات و گردو و بقية چيزها هم كه رديف است. يادتان نرود براي تكميل سفرة عقد به هر چيزي مي توانيد فكر كنيد؛ كافي است زيبا و ارزان باشد.

بهترين هديه
در لبنان رسم است داماد شب عروسي به عروس هديه اي گران بها مي دهد. غاده هدية مصطفي را باز مي كند. يك شمع. سريع آن را جايي پنهان مي كند. هر چه ديگران مي گويند هديه داماد چه بود، غاده از جواب دادن طفره مي رود. با اين حال، اين بهترين هديه اي بود كه در اين شب مي توانست از چمران بگيرد.

محمد سرابي
لباس عروس، عاقد، خنچة عقد، ماشين عروس و تالار عروسي، همة آن چيزهايي است كه عروس و دامادها در اين روزهاي شلوغ و پرترافيك به آن احتياج دارند. همين احتياج، خرج هاي زيادي را روي دست خانواده ها و دامادهاي بيچاره مي اندازد. حالا اگر فرض كنيم شغل آقاي داماد و جهيزية عروس خانم و كرايه خانه  و از اين جورچيزها آماده باشد و مانعي براي ازدواج محسوب نشود(!) و هزينة سنگين برگزاري مراسم عروسي را قرار است بعضي سازمان ها مثل شهرداري تهران بگيرند. ديگر بهانه اي براي تنها ماندن داريد؟
عروس و دامادها درخت كاشتند
از زمان تغيير شوراي شهر و انتخاب شهردار جديد (رئيس جمهور فعلي را مي گويم) شهرداري تهران، برنامه هاي خاصي را براي تبليغ ازدواج آسان در دستور كار خود قرار داد. طرح پيوندهاي آسماني و اعطاي وام به زوج هاي جوان، نخستين اقدام شهرداري در اين زمينه بود. حالا مؤسسه مهر و ماه، وابسته به سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران، قصد دارد مجموعة اقدامات شهرداري در اين زمينه را تكميل كند.
مؤسسه مهر و ماه به عنوان يكي از زير مجموعه هاي سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران در سال 83 به منظور ارائه تسهيلاتي ويژه به زوج هاي جوان كار خود را آغاز كرد. اين مؤسسه تا به حال فعاليت هاي مختلفي داشته است. برخي از اين فعاليت ها نمادين بوده اند. طرح بيابان زدايي و كاشت نهال در روز جهاني بيابان  زدايي از جمله اين فعاليت ها بود.
هزار عروس و داماد تهراني در اين روز، در شهر ساوجبلاغ، هزار نهال نورس كاشتند كه هم اكنون مي توانند مراحل مختلف رشد آن را از طريق اينترنت ببينند. چگونه؟ مؤسسه مهر و ماه به هر كدام از عروس و دامادهايي كه نهال كاشتند، يك كد و رمز عبور داده كه آن ها مي توانند با وارد كردن آن در سايت اين مؤسسه، مراحل رشد نهال خود را ببينند و بر آن نظارت كنند(!) البته تشكيل تيم فوتبال دامادها و اهداي جايزه به زوج هايي كه در مناسبت هاي خاصي ازدواج كرده اند، نيز بايد به مجموعة اين اقدامات نمادين افزوده شود.
در حال حاضر، مهم ترين اقدامات اجرايي مؤسسه مهر و ماه در زمينة كاهش هزينه هاي برگزاري مراسم عروسي را مي توان در طرح عقد رايگان و اهداي لباس عروس و خنچة اماني خلاصه كرد. در اولين مرحلة اجراي طرح عقد رايگان، حدود دو هزار زوج تهراني به عقد يكديگر درآمدند و همين چند هفتة پيش، عقدنامه هاي خود را دريافت كردند. پايان مهلت ثبت نام براي دومين مرحله از اين طرح نيز چهارم مرداد ماه بود كه به دليل استقبال زياد تا پايان ماه مبارك رجب تمديد شده است. ارائه لباس عروس و خنچه عقد به صورت اماني نيز از 16 مرداد آغاز شده و با استقبال زيادي مواجه شده است. در روز اول ثبت نام، 160 زوج براي استفاده از اين طرح اسم نوشته اند كه بيشترين تقاضا هم براي روز نيمه شعبان بوده است. اين مؤسسه قرار است واگذاري سالن ازدواج و ماشين عروسي را هم به مجموعه تسهيلات خود بيفزايد.
تصادف ازدواج و بزرگراه رسالت
البته اين گونه اقدامات مؤسسه مهر و ماه، مخالفت هايي را هم به دنبال داشت. بعضي ها اعتقاد داشتند كه اساسا وظيفة شهرداري، پرداختن به امور شهري از جمله ترافيك، آلودگي و ساخت و ساز است و ازدواج در حيطه وظايف و مسؤوليت هاي شهرداري قرار ندارد. صريح ترين موضع گيري در اين مورد، توسط يكي از اعضاي هيأت رئيسه كميسيون اجتماعي مجلس صورت گرفت: شهرداري بايد هرچه زودتر ارائه لباس و خنچة رايگان را تكذيب كند تا بيش از اين، متهم به انجام اقدامات سبك و سخيف نشود و به جاي ورود به اين مسائل، پل ها و پروژه هاي ناقص نظير بزرگراه رسالت كه يازده سال است روي زمين مانده را در اولويت كاري قرار دهد و گداها و معتادان را كه چهرة شهر را خدشه دار كرده اند، از سر چهارراه ها جمع كند. محمد عباسپور اضافه كرد: اگر شهرداري دست به اين قبيل كارها بزند و در تهية لباس عروس و خنچه دخالت كند، به تدريج بايد منتظر دخالت شهرداري در خواستگاري جوانان هم باشيم.
البته مسؤولان اين مؤسسه و سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران هم به برخي از اين انتقادات پاسخ گفتند. 18 مرداد در مراسم اهداي اولين سري عقدنامه هاي زوج هاي جوان، معاون سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران گفت: مثل اين كه بعضي ها دوران جواني خودشان را فراموش كرده اند يا در اين جامعه زندگي نمي كنند. بنا به آماري كه قبلا گرفته شده است، تعداد دختر و پسرهاي مجرد بين 30 تا 35 سال، بسيار وحشتناك است. چرا كه با شرايطي كه ما داريم، تمايل به ازدواج بيشتر شده و كمبود امكانات، آن را سركوب كرده است.
كيا پاشا دربارة نقش و وظيفة سازمان خود گفت: سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران، متولي فرهنگ شهر تهران است. ازدواج نيز به عنوان يك باور، قسمتي از فرهنگ است كه بايد براي آن برنامة فرهنگي جامعي تهيه كرد.
ازدواج و فرضيه هاي رد نشده
چون موقعيت ازدواج فراهم نيست، جوانان دست به فعاليت هاي ناهنجار و غيراخلاقي مي زنند. اين فرضيه تا به حال رد نشده است. بنا به گفتة اغلب كارشناسان اجتماعي، افزايش سن ازدواج و مشكلات پيش روي جوانان در اين زمينه، يكي از دلايل اصلي بحران مسائل جنسي در ايران است.
اگر اين گفتة آن ها را بپذيريم، فراهم كردن امكانات ازدواج براي جوانان، موجب كاهش فساد اخلاقي و جنسي در سطح جامعه مي شود. ولي اين كه فعاليت هاي شهرداري يا ساير ارگان ها تا چه حدي مي تواند در اين زمينه مؤثر باشد، بايد در آينده ارزيابي كرد.

هديه:دوچرخه
عروس، پيراهن آبي تيره اي را كه هدية خواهرش بود، پوشيده بود و مراسم عقد آن ها در جايي كه پدر و مادر داماد زندگي مي كردند، انجام شد. يكي از دوستان شان دو تا دوچرخه به عنوان هدية عروسي به آن ها داد و آن ها با همين دوچرخه ها به سفر ماه عسل رفتند. ماري و پي ير كوري، ديگر زن و شوهر بودند.

اين ها چند تصوير هستند از مراسم ازدواج نسل قبل از ما در اوايل انقلاب و بعدش هم موقع جنگ. قبول داريد كه خيلي از اين تصويرها در مقايسه با جشن هاي مفصل امروزي بيشتر به آدم مي چسبد؟

باشكوه ترين لباس عروس، يك پيراهن مهماني ساده بود، و اگرنه، بيشتر عروس ها با مانتوهايشان پاي سفرة عقد مي نشستند و دامادها با پيرهن و شلواري كه هر روز مي پوشيدند.
برگزاري مراسم عقد يا همان عروسي در مساجد، سالن ها يا نماز خانه هاي مدارس از متداول ترين كارها بود.
همة هيجان و نشاط مراسم عروسي به اجراي سرودهاي بامزه و نمايش هاي بامزه تر بچه ها بود.
حلقه ها خيلي نازك بودند و عقيق، معمول ترين حلقة عروسي بود كه آن روزها دست شان مي كردند.
نقل و شكلات، جاي شيريني و شربت را مي گرفت. و به جاي شام مفصل، كوكو مي دادند.
اگر اتاق عقدي وجود داشت، ديوارهايش را پر از حديث و جملات اخلاقي مي كردند.
خيلي ها همة مراسم شان محدود مي شد به خواندن خطبة عقد در حرم، امامزاده يا نزدِ بزرگي مثل امام و ... (اگر الان هم سري به دارالولايه در حرم امام رضا (ع) بزنيد، بين دو ستون آخر، هميشه هفت هشت تايي زوج مي بينيد كه دارند به عقدِ هم در مي آيند.)