|
سرآغاز
اي نام تو بهترين سرآغاز
هم زماني انتشار اين شماره با تحركات گسترده و متراكم بين المللي در مورد مسئله اتمي ايران كه نهايتاً به ارائه پيش نويس قطعنامه از سوي فرانسه و انگليس انجاميد، موجب شد كه پروندة ماه با عنوان مقاومت هوشمند به موضوع هسته اي اختصاص يابد. در اين ميان يك پديده مزمن بارزتر از گذشته به صحنه آمده است: گزارش آژانس با كاربرد دوگانه . اصطلاح كاربرد دوگانه معمولاً در توصيف فن آوري و آن دسته از توليدات صنعتي به كار مي رود كه علاوه بر مصارف مدني قابليت بهره برداري در زمينه هاي نظامي و يا رشد دهي به فن آوري قابل استفاده در امور نظامي را داشته باشند. گزارش البرادعي هم با كاربرد دوگانه تنظيم مي شود. از يك سو ضرورت هاي التزام به موقعيت بين المللي آژانس و وجود كارشناسان بي طرف و با شخصيتي كه اعتبار خود را با هيچ تعهد سياسي تعويض نمي كنند، موجب مي شود كه اين گزارش حاوي نكات مثبت باشد؛ همان نكاتي كه بيانگر حقيقت وضعيت هسته اي ايران و صلح آميز بودن دامنه فعاليت هاي آن است؛ و از سوي ديگر تعهدات سياسي در برابر مراكز قدرت جهاني وضعيتي را فراهم مي آورد كه مآلاً با چند جمله مبهم راه براي ادامه كار آنها باز گذاشته شود و در عين حال دستمايه اي براي افزايش فشار هاي آمريكا باشد. هر چند كه آمريكا حتي بدون وجود چنين بهانه هايي بارز هم به سياست هاي خود ادامه خواهد داد. در بررسي سريع مفاد گزارش نكات مثبت ذيل كه بيانگر صلح آميز بودن و تلاش مجدانه جمهوري اسلامي ايران براي حل و فصل مسئله است رخ مي نمايد:
- مجدداً به خارجي بودن منشأ آلودگي به غني سازي با درصد بالا تأكيد مي شود.
- تأكيد بر استمرار همكاري ايران در ارائه اطلاعات بيشتر در مورد دستگاه هاي سانتريفيوژ از نوع P2 و اشاره به تفاهم آژانس بين المللي انرژي اتمي با ايران در مورد اقداماتي كه بايد در نطنز و مجتمع UCF اصفهان صورت گيرد.
- اشاره به استمرار اجراي پادمان جامع و اجراي داوطلبانه پروتكل الحاقي تا اواسط فوريه 2006.
اما از سوي ديگر براي آنكه ويژگي هميشگي اينگونه گزارش ها در كاربرد دوگانه با توجه به شرايط بين المللي بارزتر گردد اطلاعات زير به آن افزوده شده است:
- عدم امكان اطمينان يابي از فعاليت هاي ايران بدون اجراي پروتكل الحاقي كه ايران تا فوريه 2006 آن را اجرا مي كرده است.
- تلاش براي اينكه نشان داده شود ايران علي رغم تعهد خود اقدامات لازم براي پيشرفته كردن P2 را ادامه داده است.
- تلاش براي وادار كردن ايران به اعطاي اطلاعات بيشتر در مورد نحوه دست يابي به سانتريفيوژها در سال 1990 و ادعاي عدم انطباق اطلاعات ارائه شده از سوي ايران با اطلاعاتي كه از منابع واسطه دريافت شده است.
از نكات مثبت و ابعاد منفي گزارش كه بگذريم، بايد به اين نكته نيز توجه نمود كه در سير تحولات مربوطه به پرونده اتمي ايران براي مسوولان آژانس التزام به قانون اولويت نداشته است.مثلاً طبق ماده 122 اساسنامه آژانس عدم پايبندي هر يك از اعضا ابتدا بايد توسط بازرسان آژانس تشخيص داده شده و به مديركل گزارش شود. مدير كل نيز به نوبه خود مراتب را به آگاهي شوراي حكام مي رساند. اما از ماه سپتامبر تا كنون شاهد آنيم كه بدون توجه به اين مراحل قطعنامه هايي مبني بر عدم پايبندي ايران تصويب مي شود. با اين پسينه ديگر نبايد انتظار داشت كه در مراحل بعدي حقوق بين الملل و قانونمندي جهاني ياريگر حقوق كشورهاي مستقل باشد. بر اين اساس به نظر مي رسد راهكار مسئله اتمي ايران و حفظ دستاوردهاي عظيم و تاريخي اين ملت پس از اتكاء به قدرت عظيم مردم ايران، در بعد ديپلماتيك نياز جدي به تفاهم اساسي با چين و روسيه داشته باشد. حقيقت اين است كه اين دو كشور كه به طور طبيعي و با توجه به جايگاه جهاني شان مواضع ويژة خود را دارند، در مقام عمل به دور از جنجال و غوغا از توان خويش براي ممانعت از عملي شدن خواسته هاي آمريكا بهره برداري كرده اند. اما لازم به ذكر است كه در جهان سياست و مناسبات بين المللي بايد به ويژگي هاي آن توجه نمود. نمي توان ره صد ساله را يك شبه پيمود. ايجاد اعتماد استراتژيك كاري زمان بر و در عين حال پر هزينه است؛ امري كه در مورد روابط ايران و چين دست يافتني است، هرچند كه به زمان بيشتري نياز داشته باشد. اما در مورد روابط با روسيه نيز بايد گفت كه تا كنون در مواقع ضرورت با جسارتي بيش از كشورهاي پرطمطراق مدعي جهان سوم نظير هند در صحنه بوده است.
***
با توجه به گسترش دامنه مباحث و تنوع آنها در ماهنامه ديپلماتيك، اعضاي شوراي علمي نيز افزايش يافت. علاوه بر جناب آقايان مهندس عليرضا شيخ عطار، دكتر ابراهيم متقي، دكتر سيد رسول موسوي و حسين ملائك كه از ابتداي انتشار ماهنامه در اين شورا حضور داشته اند، سركار خانم دكتر نسرين مصفا و جناب آقايان دكتر اسفنديار اميدبخش، دكتر محمدجواد لاريجاني و دكتر محمود واعظي نيز از اين شماره در شوراي علمي ديپلماتيك حضور دارند. در اين شماره از ديپلماتيك كه هم زمان با جشنواره مطبوعات منتشر مي شود، كوشيده ايم تا توجه بيشتري به تحولات قاره اروپا و قاره آمريكا داشته باشيم؛ ضمن آنكه مسائل قاره آفريقا و خاورميانه و همچنين آسيا نيز مورد توجه قرار گرفته اند. تمام تلاش همكاران تحريريه بر آن بوده است تا كاستي ها مرتفع گردد. اما تنها ياوري شما خوانندگان گرامي است كه مي تواند به برطرف شدن هرچه بيشتر اين كاستي ها كمك كند. ديپلماتيك مجدداً تأكيد مي كند كه آماده چاپ مقالات دريافتي است.
|
|
|
|
|
|