|
در آستانه سال تحصيلي و براي جلوگيري از سوءاستفاده
حريم خصوصي را به كودكانتان بياموزيد
|
|
|
صداي زنگ مدرسه ها آرام آرام به گوش مي رسد و قريب به 5/14 ميليون دانش آموز راهي كلاس هاي درس مي شوند.
براساس آمار سال گذشته آموزش و پرورش در مقطع ابتدايي 5 ميليون و 900 هزار دانش آموز در 60 هزار واحد آموزشي اعم از دو نوبته و روستايي مشغول به تحصيل مي شوند.
بدين ترتيب بار ديگر بر گ ريزان پاييز و شروع فصل جديدي از تحصيل با هم آغاز مي شوند تا هم غم پاييز را تجربه كنيم و هم شادي آغازي ديگر در كسب علم. شايد بپرسيد اين غم و شادي چگونه همنشين شده اند.
كافي است 2 سال قبل همين موقع را به ياد بياوريد. 10 روز مانده به شروع سال تحصيلي 84-83 خبر دستگيري 2 متهم جوان در پاكدشت ورامين و اطلاع از اقدامات آنها لرزه بر اندام هر پدر و مادري انداخته بود.
خبر دستگيري كمحمد بيجه» و كعلي باغي» شوك غيرقابل اغماضي به جامعه وارد كرده بود زيرا در آستانه آغاز سال تحصيلي پرونده اي بر ملا شده بود كه نشان از آزار و اذيت جنسي دست كم 25 پسربچه و سپس قتل آ نها در ميانه راه خانه و مدرسه داشت. موج هراس ايجاد شده را هنوز هم مي توان رديابي كرد. كبيجه» جواني 27 ساله توانسته بود در مدت 18 ماه اين تعداد پسربچه را در حين بازي، در مسير خانه و مدرسه و يا... به بهانه نشان دادن حيوانات و بهانه هايي از اين دست به يك كوره پزخانه بكشاند و در آنجا پس از تجاوز به قتل برساند. موضوع به سرعت دهان به دهان چرخيد و به ناگاه پاكدشت كه هيچ گاه جز برروي نقشه شناخته نمي شد شهره عام و خاص شد. اما موضوع به اينجا ختم نمي شد. پس از بيجه وقايع ديگري از اين دست با ابعاد كوچكتري به وقوع پيوستند كه نشان مي داد جامعه ما در مورد كودك آزاري جنسي به شدت با ضعف اطلاع رساني و مقاوم سازي مواجه است. به عبارت ديگر هم والدين نمي دانستند چگونه بايد به فرزندانشان هشدار بدهند و هم مسئولان. حالا 2 پاييز از آن پاييزي كه مادران داغدار پاكدشتي مهر را بدون پسربچه هايشان سپري كردند مي گذرد ولي باز هم هستند بسياري كه نمي دانند به فرزندانشان چه بايد بگويند و چگونه آنها را از قرباني شدن مصون بدارند.
از سوي ديگر قرباني سوءاستفاده جنسي اگر به درستي تحت مراقبت و مشاوره روانپزشكي- روانشناسي قرار نگيرد به پتانسيلي براي ارتكاب جرم تبديل مي شود.
با اين وصف اين پاييز را مي توان به شكل ديگري به استقبال برگ ريزان رفت و غم گذشته را به تجربه اي ارزشمند تبديل كرد مبادا جمعيت قريب به 6 ميليون نفري دانش آموزان كم سن و سال ابتدايي طعمه سوءاستفاده كنندگان بشوند.
نخستين گام؛ اطلاع رساني
نخستين گام و ارزشمندترين گام براي جلوگيري از قرباني شدن فرزندانمان اطلاع رساني و آگاهي بخشي به اين قشر آسيب پذير است. به طور معمول والدين و خانواده ها از ورود به چنين مباحثي شرم دارند يا برايشان سخت است زيرا آنها به درستي نمي دانند چه بايد بگويند و چگونه اين موضوع را مطرح كنند. از طرفي خانواده ها و والدين هيچ گاه آموزشي براي والد شدن و در واقع پدر شدن يا مادر شدن نمي بينند و براي همين نقص هم ما با روند تربيت فرزنداني مواجهيم كه بسيار نابهنجار و به دور از ايد ه آل ها بار مي آيند حال آنكه تمام كارشناسان آموزش و متخصصان روانشناسي به ويژه متخصصان روانشناسي كودك تاكيد مي كنند كه هم انتقال مفاهيم براي جلوگيري از سوءاستفاده جنسي در سن كم لازم است و هم انتقال اين مفاهيم امكانپذير است.
براساس اطلاعات دكتر كريستال دفريتاس، بچه هايي كه براي جسم خود ارزش و احترام قائلند، كمتر در خطر سوءاستفاده جنسي قرار مي گيرند و به همين منظور ما بايد اين مفهوم را در فرزندانمان تقويت كنيم كه بدنشان تنها به آنها تعلق دارد و كسي حق ندارد باعث ناراحتي آنها شود.
حال پرسش اين است كه در چه سني و با چه ادبيات و اطلاعاتي مي توان اين مفاهيم را انتقال داد. براساس يافته هاي روانشناسان هر كودكي مي تواند از 3 تا 4 سالگي با مفهوم خصوصي بودن بدن آشنا شود و بايد يك كودك 5 ساله به درستي حريم خصوصي را بشناسد.
به گفته دكتر كريستال دفريتاس بهترين موقع براي طرح موضوع سوءاستفاده جنسي هنگام حمام كردن بچه ها است.
البته نكته اساسي در اين انتقال مفاهيم و آموزش ها توجه به اين مسئله است كه به فرزندانتان هيچ گاه نبايد بگوييد كه چه رفتاري خوب است و چه رفتاري بد است.
اين كار با توجه به سليقه و فرهنگ شما ممكن است منجر به آموزه اي در ذهن شود كه بعدها روابط زناشويي را در بزرگسالي مختل كند.
پس از جمله اي نظير كبدن تو خصوصي است و كسي نبايد از تو بخواهد كه به قسمت هاي خصوصي بدن تو نگاه كند يا به آنها دست بزند» استفاده كنيد.
با طرح اين موضوع ممكن است كودك به شما بگويد پس چرا شما مرا حمام مي كنيد.
بايد به درستي و بدون موضع گيري به او بگوييد كه ابتدا والدين و سپس پزشك مي تواند براي اطمينان از سلامتي بدن ما را ببيند و اين هميشگي نيست و هر موقع تو به تنهايي بتواني حمام كني ديگر پدر و مادر نيز به حريم خصوصي تو كاري ندارند.
گام دوم؛ تمرين كنيد
گام مهم بعدي مراقبت كردن از شيوع برخي عادت ها ميان بچه هاست. براي مثال ما همواره در كودكي براي آنكه بچه ها شيريني خاصي در زندگي ايجاد مي كنند آنها را براي جلب توجه وادار مي كنيم آشنايان و اقوام را ببوسند.
اين نكته اي اساسي است كه نبايد به كودكتان اصرار كنيد برخلاف ميلش به كسي محبت كند و يا به ويژه كسي را ببوسد. اين وضع ضمن تحكيم مفهوم حريم خصوصي و خصوصي بودن بدن مي تواند به تعريف حد و مرزهاي شخصيتي كودكتان كمك كند.
براي آنكه كودكتان اعتماد به نفس مناسبي پيدا كند تا در صورت مواجه شدن با يك فرد سوءاستفاده كننده بتواند به درستي از خود مراقبت كند لازم است يك بار يا در مواقعي با او تمريني داشته باشيد.
گاهي شما نقش كودك را بازي كنيد و او بزرگ تر باشد و گاهي برعكس. در اين تمرين شما بايد به كودكتان ياد بدهيد كه اگر كسي خواست به بدن او دست بزند و يا در حالت عرياني او را نگاه كند بايد در كمال آرامش به فرد مقابل نه بگويد. سپس به سرعت آن محل را ترك كرده و از آن شخص دور شود و در مرحله بعدي به شما يعني پدر و مادر اطلاع دهد. اين كار سبب مي شود تا در صورت بروز يك مورد واقعي او به درستي عمل كند و فريب نخورد.
فرزندتان بايد ياد بگيرد كه تنها رازدارهايش پدر و مادرش هستند و به جز اين هيچ رازي در ميان نيست. اين نكته از آنجا ناشي مي شود كه سوءاستفاده كنندگان براي آنكه شناسايي نشوند اين جنايت و عمل ناپسند را راز جلوه مي دهند.
به ياد داشته باشيد كه در مسير خانه تا مدرسه و به عكس، در سرويس مدرسه و در خود مدرسه اشخاصي ممكن است باشند كه بخواهند از فرصت ها عليه كودكان بهره ببرند.
براي نمونه جواني كه بهمن 83 به وسيله ماموران پليس امنيت تهران در تجريش به دام افتاد 3 پسر و 3 دختر دانش آموز را در ميانه راه مدرسه تا خانه اغفال كرده بود. او گفته بود من پليسم و اگر بتواني قواعد راهنمايي و رانندگي را به خوبي رعايت كني به تو جايزه مي دهم. سپس وقتي كودك قواعد راهنمايي و رانندگي را خوب اجرا كرده بود براي اعطاي جايزه او را به درون باغي كشانده بود و در آنجا شروع به اذيت و آزار كودك كرده بود.
گاهي افراد سوءاستفاده گر به سبب ناتواني در برقراري رابطه جنسي به سراغ كودكان مي روند و به صرف عريان كردن كودك دست به ريسك مي زنند كه همين نيز خاطره ناخوشايندي را در ذهن كودك رقم مي زند.
كودكتان مقصر نيست
يك اصل اساسي در اين تمرين ها هست و آن اين كه كودك شما مقصر نيست. شايد زور و توان او چنان باشد كه نتواند در مقابل سوءاستفاده گر مقاومت كند. در اين موارد به او توصيه كنيد با داد زدن و يا جيغ كشيدن از ديگران كمك بخواهد. اما در مجموع شما بايد به كودكتان كمك كنيد. اگر بخواهيد به اين دليل او را تنبيه كنيد و يا او را مقصر جلوه دهيد بار رواني و فشار وارد به او را تشديد كرده ايد. يادتان باشد شما متخصص و روانشناس نيستيد پس در قبال كودكتان حتما با يك متخصص تماس بگيريد و كمك بخواهيد.
|
