وقتی قرار شد برای تهران برج و بارو بسازند گودهای معروف تهران شکل گرفت تا خاک آن خشت شود و برج و باروی تهران و بعد از آن خانه‌ها ساخته شود.

اعتمادالسلطنه در مرات‌البلدان آورده است: «خندق دور بارو به رمل‌زار اتصال یافت و چون خاک خندق برای ساختن قلعه و برج کفایت نکرد از 2 چال خاک برداشتند: چال میدان و چال حصار. از همان وقت این دو محل به این دو اسم موسوم شدند.» گودهای معروف تهران نتیجه خاکبرداری برای تهیه و ساخت خشت و آجر بودند.

مثل گودهای عرب‌ها، انوری، رسولی، سید حسین موشی، فاطمه گنج بخش، حسن فخار، شیخ علی و حاج رضا ثقفی. چاله خرگوشی، چاله سیلابی، چاله میدان، چاله حصار و چاله هرز هم به همین دلیل به وجود آمدند. به کسی که کوره خشت‌زنی یا کوره آجرپزی داشت فخار می‌گفتند. آجرهای قزاقی و نظامی برای فرش کردن کف حیاط و دیوارها به کار می‌رفت.

آجر ختایی هم برای ساخت کلاغ پر دیوار استفاده می‌شد. البته امروز دیگر کلاغ پر به کار نمی‌رود و به جای آن با میلگرد حصار دور خانه را می‌سازند تا از دزد و دید مصون باشد. آجرهای بهمنی، جوشی و فشاری هم بعدها در کوره‌ها پخته شد. کوره‌هایی که بیشتر در جنوب غربی تهران و سمت شهرری قرار داشتند.

خشت از گل خام به عمل می‌آمد. خشت‌زن بعد از ‌ورز دادن گل و لگدمالی آن، ملات آب و خاک را در گوشه‌ای کپه می‌کرد و با‌ گذاشتن قالب خشت روی زمین، مقداری از گل را در قالب می‌گذاشت و آن را با دست فشار می‌داد و با یک تکه تخته روی آن را صاف می‌کرد و جلو آفتاب می‌گذاشت تا خشک شود. البته قبل از قالب زدن قدری خاک زیر قالب خشت می‌پاشید تا گل خشت تازه به زمین نچسبد.

کد خبر 418469

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
9 + 3 =