پروفسور محمد پسرک‌لی سال‌هاست در آمریکا و در دانشگاه آریزونا مشغول تدریس و تحقیق و پژوهش است با این حال، عشق به وطن سبب شده هر سال روزهایی را برای تدریس به ایران سفر کرده و به‌عنوان استاد مشاور و راهنمای دانشجویان دوره دکترای منابع طبیعی دانش خود را به دانشجویان هموطن خود ارزانی کند.

پسرک لی

پسرک‌لی در همایش‌های مختلف نیز حضوری فعال دارد؛ از جمله او 5 و 6آبان ماه گذشته به گرگان آمده بود تا در نخستین همایش بین‌المللی آتش‌سوزی در عرصه‌های منابع طبیعی حضوری فعال داشته باشد. همانجا به سراغ وی رفتیم و نظرش را درباره سال جهانی جنگل و اهمیت آن جویا شدیم. او پیش از هر چیز نسبت به بروز آتش‌سوزی در عرصه‌های جنگلی کشور هشدار داد و گفت: متأسفانه خطر آتش‌سوزی سال به سال بیشتر می‌شود. چنانچه برای مقابله با آن، چاره اساسی اندیشیده نشود می‌تواند به معضلی لاینحل تبدیل شود.

این استاد برجسته دانشگاه آریزونا، به تجربه کشورهای پیشرفته‌ای چون آمریکا در زمینه مهار و مقابله با آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی اشاره کرد و افزود: در آنجا پیشگیری در اولویت است. تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد با استفاده از تکنولوژی‌های مدرن و با در اولویت قراردادن پیشگیری بهتر می‌توان با این خطر مواجه شد. در این سال‌ها در آمریکا و سایر نقاط جهان، آتش‌سوزی‌های بسیار گسترده‌ای را در رویشگاه‌های جنگلی شاهد بوده‌ایم اما نکته‌ای که وجود دارد با وجود دامنه وسیع و شدت آتش‌سوزی، تلفات جانی وجود ندارد و به‌ندرت اتفاق می‌افتد که کسی جانش را از دست بدهد مگر آنکه آتش‌نشانی در هنگام اطفای حریق بر اثر سانحه جانش را از دست بدهد اما مردم عادی و حاشیه‌نشینان جنگل محفوظ می‌مانند و خطری متوجه آنها نیست زیرا در نخستین گام این افراد را به محل‌هایی امن و دور از آتش منتقل می‌کنند.

پسرک‌لی پس از این مقدمه کوتاه، از اهمیت جنگل و نقش آن در زندگی و چرخه حیات سخن به میان آورد و گفت: جنگل، مرتع و به‌طور کلی طبیعت فواید بسیاری در زندگی مردم دارد. تحقیقات نشان می‌دهد جنگل حتی روی کاهش استرس انسان بسیار مؤثر است تا آنجا که مدت‌هاست در کشورهای توسعه یافته بنا به توصیه پزشکان، بیماران به فضای سبز می‌روند تا از این طریق به آرامش برسند؛ یافته‌های پزشکی نشان می‌دهد دیدن درخت سبب تسریع درمان بیمار می‌شود. علاوه بر اینها جنگل منبع حیات که در حفظ خاک و پوشش گیاهی و تأمین آب نقشی مؤثر دارد.

وی در ادامه به نقش جنگل در امنیت غذایی اشاره کرد و یادآور شد: «وقتی جنگل و مرتع نابود بشوند فرسایش خاک ایجاد می‌شود و در نتیجه خاک که بستر تولید مواد غذایی است از بین می‌رود. نکته دیگر اینکه آبی که باید در زمین نفوذ کند با از بین رفتن جنگل و مرتع دیگر در زمین نفوذ نمی‌کند و تبدیل به سیلاب شده و گاه خسارات جبران‌ناپذیری را سبب می‌شود. حتی مراتع را هم می‌شوراند و نابود می‌کند و با آسیب رساندن به اراضی کشاورزی، تولید محصولات کشاورزی را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.»

توصیه‌ای برای حفاظت از جنگل

پسرک‌لی درباره شیوه‌های حفاظت از جنگل گفت: با توجه به اینکه ثمرات و بازدهی حفاظت از جنگل در طولانی‌مدت آشکار می‌شود اما بازده توسعه ناپایدار در کوتاه‌مدت، مسئولان و مقامات ارشد باید برای حفاظت از جنگل اولویت قائل شوند. یکی از راهکارهای مؤثر برای حفاظت از جنگل و مرتع اختصاص بودجه برای ارتقای سطح آگاهی جامعه و آموزش همگانی است. در آمریکا اگر کسی حتی یک کاکتوس را از بین ببرد 500 دلار جریمه می‌شود. آنجا آموزش داده‌اند و مردم آگاه هستند به همین دلیل درخت قطع نمی‌کنند. اینجا هم باید به مردم آموزش داده شود. وقتی آگاهی وجود داشته باشد کسی طبیعت را تخریب نمی‌کند؛ قطع درخت در واقع باعث نابودی اکوسیستم می‌شود. خاک و آب از بین می‌رود و زندگی مردم، خانه‌ها و مزارع در معرض خطر قرار می‌گیرد. اینها مسائلی است که توجه جدی مسئولان را می‌طلبد و توجه به آنها باید در اولویت قرار گیرد.

کد خبر 154746

برچسب‌ها