مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان فارس با اظهار تأسف از خشکسالی سال‌های اخیر که سراسر کشور به‌ویژه جنوب کشور را فرا گرفته، گفت: دریاچه پریشان واقع در شهرستان کازرون که در زمان‌ ترسالی، از بزرگ‌ترین دریاچه‌های آب شیرین ایران بود و به‌عنوان ذخیره‌گاه ژنتیک در منطقه محسوب می‌شد و محل امنی جهت زمستان‌گذرانی پرندگان مهاجری ازجمله گونه درحال‌انقراض پلیکان پاخاکستری به‌شمار می‌آمد رو به خشکی رفته که این موضوع نگران‌کننده است.

به گزارش پایگاه خبری محیط‌زیست ایران(ایرن)، ابراهیمی کارنامی افزود: طی چند سال گذشته آب دریاچه که بیشتر از چشمه‌ها و آبراهه‌های کوه فامور تأمین می‌شد، رو به زوال رفته‌است. برای جلوگیری از این امر اقداماتی برای بازگشت دریاچه به‌صورت یک اکوسیستم پایدار همچون گذشته صورت پذیرفته تا ان‌شاء‌الله در زمان ترسالی زمینه مساعد برای احیای تالاب فراهم شود.
ابراهیمی کارنامی، از حصارکشی و پایش نحوه رشد و احیای گونه ارزشمند گیاه‌لویی در تالاب پریشان خبر داد و گفت: این پایش توسط یکی از تشکل‌های مردم‌نهاد و با حمایت اداره کل حفاظت محیط‌زیست صورت گرفت.

درحال حاضر بیشترین پراکندگی این‌گونه گیاهی در شرق تالاب، یعنی منطقه فامور در وسعتی حدود یک هکتار است. وی با اشاره به احداث حوضچه برون‌زیستگاهی به‌منظور حفاظت از گونه‌های بومی تالاب پریشان گفت: در این طرح از ماهیان موجود در منطقه نمونه‌گیری به‌عمل آمده و نمونه‌ها در زیستگاه‌های خارج از تالاب حفاظت می‌شوند تا زمان احیای تالاب در زیستگاه اصلی رهاسازی شوند.

ابراهیمی کارنامی افزود: با هدف کاهش تبخیر و هدررفت آب از تنها منبع آبی دریاچه در تیرماه سال گذشته، احیای مجدد تالاب را از طریق ترمیم حوضچه حفاظت از تنوع زیستی پیگیری کردیم که این کار با کمک جوامع محلی انجام شد.

نقش جوامع محلی در احیای پریشان

این مقام مسئول با اشاره به نقش جامعه محلی و تشکل‌های غیردولتی در احیای تالاب پریشان گفت:7هزار مترمربع از چشمه گپ به‌وسیله کیسه‌های گل و نوعی ماده عایق محصور شد. وی ادامه داد: این حوضچه در شرایط خشکسالی توانست بخشی از تنوع زیستی تالاب به‌ویژه موجودات آبزی را در خود حفظ کند. رفع تصرف از اراضی تخریب‌شده در اطراف تالاب در سال‌های گذشته، آموزش و اطلاع‌رسانی، تحدید حدود و تثبیت مرز تالاب و پیش‌بینی انتقال آب بین حوزه‌ای از دیگر اقدامات مهم در راستای کاهش اثرات خشکسالی بر تالاب پریشان و فراهم‌شدن امکان احیای مجدد آن است.

ابراهیمی کارنامی درخصوص اثرات کشاورزی بروضعیت خشکسالی منطقه بیان داشت: طرح استقرار مزارع نمونه برای معرفی کشاورزی پایدار در اطراف تالاب پریشان اجرا شد که هدف از این طرح کاهش مصرف آب و سموم در مزارع حاشیه تالاب پریشان با همکاری سازمان جهاد کشاورزی فارس و کازرون در روستای فامور و در آغاز فصل زراعی است. وی با بیان این نکته افزود: فامور یکی از دو سفره اصلی آب تالاب پریشان است. روی این سفره آبی 9روستا واقع شده است که روستای قلعه‌نارنجی بیشترین مصرف آب و بهره‌برداری از سفره را درکشاورزی دارد. با این دیدگاه روستای قلعه‌نارنجی به‌عنوان سایت پایلوت کشاورزی پایدار انتخاب شده است.

وی هدف از اجرای این طرح را با توجه به اتکای معیشت روستائیان به کشاورزی، حفظ استقلال معیشتی کشاورزان به همراه صرفه‌جویی در مصرف آب دانست و گفت: در این مزرعه کشاورزان با استفاده از روش‌های گوناگون آبیاری و کشت ازجمله آبیاری تحت فشار، استفاده از مالچ تجزیه‌پذیر، تانسیومتر، ورمی کمپوست، کمپوست غنی محلی، افزایش عوامل بیولوژیک خاک و تله‌فرومونی برای دفع آفات به‌صورت عینی و تجربی روش برتر‌ را بر‌می‌گزینند.

ابراهیمی کارنامی ادامه داد: در نخستین برداشت از این مزرعه مشخص شد که استفاده از کمپوست‌غنی‌شده محلی که باعث افزایش ماده آلی خاک و عدم‌نیاز به استفاده از کودهای شیمیایی و محصول‌دهی سریع شده است همراه با به‌کارگیری دستگاه تانسیومتر توانسته است به صرفه‌جویی 5هزارو‌622 متر مکعب آب در هر هکتار منجر شود.

تلاش برای فرهنگسازی‌

وی فرهنگسازی‌ و ارتقای سطح فرهنگ عمومی از طرق مختلف به‌ویژه انتشار کتاب و سی‌دی‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی را یکی از راهکارهای حفاظت از تالاب برشمرد و افزود: کتاب تشریح اطلاعات پایه تالاب پریشان که شامل مجموعه اطلاعات بیولوژیک، هیدرولوژی و اقتصادی- اجتماعی تالاب است در دست چاپ قرار دارد. این کتاب اطلاعات پایه تالاب را در اختیار علاقه‌مندان قرار خواهد داد. همچنین انتشار کتاب «تالی‌تالاب» که شامل مجموعه 4جلدی کتاب کودکان با عنوان‌های روزی که تالی‌تالاب به دنیا آمد، تالی‌تالاب دیگه تنها نیست، تالی‌تالاب گلنسا را نجات داد و روزی که تالی‌تالاب مریض شد برای آشنایی کودکان و والدین با زیستگاه‌های تالابی را از دیگر اقدامات برشمرد.

در پایان مدیرکل حفاظت محیط‌زیست فارس ضمن بیان این مسئله که اقدامات انجام‌شده فوق، گوشه‌ای از مدیریت پایداری است که با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط و تشکل‌های مردم‌نهاد و دوستداران محیط‌زیست صورت گرفته، افزود: البته بازگشت دریاچه پریشان به حیات گذشته مستلزم بارش نزولات آسمانی و اجرای یک برنامه مدیریتی منسجم در استفاده از منابع آبی است و امیدواریم این امر محقق شود تا بار دیگر بتوانیم شاهد کوچ و زمستان‌گذرانی پرندگان و بازگشت آب دریاچه و تبدیل آن به یک اکوسیستم پایدار در منطقه باشیم.

کد خبر 151582

برچسب‌ها