تعریف؟
این دکتر روانشناس و مشاور خودش یک تعریف از بازی میدهد: «بازی تمرینی است برای آینده.»
تمرین؟
مهارتهایی که در بازی کسب میشود، بردو باختها و کلکلها، همه مهارت زندگی هستند و با توجه به این جمله حضرت علیع که بچهها را برای زمان خود تربیت کنید، کودک یا نوجوان باید مهارتهای همسن و سالان خودش را بیاموزد. بچهها در همین اجتماع زندگی میکنند. سال 2000 میگفتند کسی که کامپیوتر نداند بیسواد است، از سال 2010 آموزش اینترنت را مطرح میکنند.
یعنی این بازیها مفیدند؟
باید خوب و بد را ببینیم. خیلی چیزها الزاماً بد نیستند. چشمهاست که عادت میکند. این بازیها میتوانند عوارض داشته باشند. یعنی گاهی کاملاً آسیبزا میشوند؛ مثل اینکه تداوم بازی در اسکلت فرد تأثیر دارد و عوارض منفی میگذارد. هر آدمی که مدت طولانی جایی بنشیند، نیاز به قوز کردن پیدا میکند. یا اینکه این بازیها باعث افزایش وزن بچهها میشوند.
و بازی جایگزین؟
نکته اساسی این است که وقتی میخواهید بازیچهای را از کسی بگیرید، باید بازی دیگری به او بدهید؛ یک جایگزین که به همان اندازه جذاب باشد و البته تحرک فیزیکی هم داشته باشد. من در ارتباطاتم با نوجوانان هفت سنگ بازی میکنم. یا بازیهایی که برد و باخت داشته باشد، کلکل داشته باشد، شور بدهد؛ یا حتی اگر تحرک ندارد از نظر فرهنگی قوی باشد، مثل قصههای شاهنامه و شاهنامه خوانی.
تکرار و استمرار این بازیها باعث بروز مشکلاتی در خانوادهها نمیشود؟
من در مشاوره به نوجوان میگویم تو اگر حق و حقوقت را میخواهی، حق و حقوق تابع شایستگی است. تو شایستگیات را نشان بده و حق و حقوقت را بگیر. وقتی وقتشناس باشی مثلاً یک ساعت که بازی کامپیوتری کردی، میگویی کارم تمام شد تا اگر کسی با کامپیوتر کاری دارد انجام دهد. یا نمره بالا در درسها بگیر و در کار خانه کمک کن و... بازی هم بکن.
با نوجوانان صحبت کنید.
حل مسئله را یاد بگیریم. وقتی میگوییم اوقات فراغت یا بازی، اولین چیزی که به نظر میرسد این است که بپرم سر کامپیوتر. اما این بهترین گزینه نیست. به اولین گزینه فکر کن، اما به گزینههای بعدی هم برس.
و دوم اینکه به عواقب انتخابتان فکر کنید. مثلاً پاساژ گردی یک انتخاب است، اما میتوانید نتیجههای مثبت و منفی آن را پیدا کنید. اصلاً میتوانید بعد از پیدا کردن نتیجههای مثبت و منفی پاساژ گردی، آن را برای ما بفرستید.
