جمعه 4 خرداد 1397 | به روز شده: 9 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 25 بهمن 1396 - 12:43:47 | کد مطلب: 398281 چاپ

ژن‌ها پس از مرگ فعالند

دانش > دانش - همشهری آنلاین:
سلول‌ها پس از مرگ نیز زنده می‌مانند و به فعالیت خود ادامه می‌دهند، یافته‌ای علمی که به تازگی محققان آن را در نشریه نیچر منتشر ساخته‌اند.

براساس گزارش نيچر،‌ گروهي بين‌المللي از محققان با بررسي نمونه‌هاي به دست آمده از اجساد نشان دادند برخي از ژن‌ها پس از مرگ فعال‌تر مي‌شوند، يافته‌اي كه علاوه بر كمك به دانشمندان حوزه‌هاي مختلف علمي،‌مي‌تواند به عنوان ابزاري در تحقيقات پليسي و قضايي نيز مورد استفاده قرار گيرد.

درون سلول‌هاي بدن انسان، حيات تحت تاثير قدرتمند ژن‌ها جريان دارد، خروجي فعاليت ژن‌ها نيز تحت كنترل طيفي از محرك‌هاي خارجي و داخلي است. درك فعاليت‌ ژن‌ها مي‌تواند ديدگاهي عالي را از عملكرد يك سلول، بافت يا اندام، در زمان سلامت و بيماري ايجاد كند. ژن‌ها درون DNA موجود در سلول‌ها محبوسند و زماني كه روشن مي‌شوند،‌ رونويسي RNA آغاز مي‌شود. بخشي از RNA به صورت مستقيم فرايند‌هاي درون سلول را كنترل مي‌كنند، اما بيشترين بخش RNA به الگويي براي پروتئين‌ها تبديل مي‌شود.

دانشمندان معمولا براي درك آنكه درون سلول‌هاي بدن انسان چه رخ مي‌دهد،‌ رونوشت‌هاي RNA را برسي مي‌كنند،‌روندي كه به تحليل ترنسكريپتوميك شهرت دارد. اما به دست آوردن نمونه براي انجام اين تحليل بسيار دشوار است. از اين رو دانشمندان براي انجام آن به نمونه‌هاي برداشته شده از بدن انسان پس از مرگ رو آورده‌اند.

مطالعه روي اين نمونه‌هاي پس از مرگ علاوه براينكه مي‌تواند دريچه‌اي مهم به سوي فعاليت‌هاي درون بدن باز كند، مي‌تواند آنچه در دوران حيات در بدن رخ مي‌دهند را نيز آشكار سازد. با اين‌همه اين نمونه‌ها به ندرت از بدني كه به تازگي بي‌جان شده به دست مي‌آيند و همين موضوع كهنه بودن نمونه‌ها و قابل استناد بودن آنها بود كه محققان موسسه علوم و فناوري بارسلونا را وادار به بررسي اين نمونه‌ها از زاويه‌اي ديگر ساخت.

در اين پروژه محققان با استفاده از نسل جديد توالي‌سنجي mRNA توالي ژنتيكي نمونه‌هاي به دست آمده از بدن مردگاني كه 24 ساعت از مرگ آنها مي‌گذشت و همچنين نمونه‌هاي خوني اين افراد كه پيش از مرگشان گرفته شده بود،‌استفاده كردند و با نتيجه‌اي شگفت‌انگيز مواجه شدند.

محققان مشاهده كردند برخي از ژن‌ها پس از مرگ فعال مي‌شوند و اين به آن معني است كه پس از مرگ سلول‌ها در سطح ايجاد رونوشت‌‌هاي RNA به فعاليت خود ادامه مي‌دهند.

اگرچه دليل حقيقي فعال باقي ماندن ژن‌ها پس از مرگ هنوز مشخص نشده‌است اما دانشمدان احتمال مي‌دهند اين اتفاق به واسطه تغيير ناگهاني محيط تحت تاثير توقف جريان خون و كمبود اكسيژن رخ مي‌دهد. با اين همه درك بهتر دليل وقوع اين پديده مي‌تواند در تحقيقات آينده جنايي به ابزاري كليدي تبديل شود.