جمعه 26 مرداد 1397 | به روز شده: 9 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 7 بهمن 1396 - 12:52:59 | کد مطلب: 396589 چاپ

هشدار دانشمندان نسبت به افزایش فوران‌های مرگبار آتشفشانی در آینده

دانش > محیط زیست جهان - همشهری آنلاین:
فوران قدرتمند آتشفشان در فیلیپین باعث شد تا ۵۰ هزار نفر خانه‌های خود را ترک کنند و علاوه براین ستونی از خاکستر و دود را به ارتفاع بیش از یک و نیم کیلومتری پرتاب کرد.

براساس گزارش ساينس الرت، در همين زمان فوران آتشفشاني ديگري در پيست اسكي در شمال توكيو باعث ايجاد بهمن و مرگ يك نفر و به دام افتادن چندين‌نفر در برف شد.

اين نمونه‌هاي فوران قدرتمند آتشفشاني شايد نمونه‌اي كوچك از چشم‌انداز جهان در قرن‌هاي آينده باشد. براساس گزارشي كه به تازگي در نشريه ژئولوژي منتشر شده‌است نشان مي‌دهد فوران آتشفشاني در سياره‌اي كه به واسطه فعاليت‌هاي انساني گرمتر از پيش شده‌است،‌افزايش پيدا خواهد كرد.

دليل اين افزايش فوران،‌ارتباطي است كه ميان صفحه‌هاي يخي و ماگماي زيرزميني وجود دارد. محققان براي درك اين رابطه سابقه فوران‌هاي مربوط به 5500 تا 4500 سال پيش،‌زماني كه دماي هوا بسيار پايين‌تر از امروز بود، را در ايسلند مورد بررسي قرار دادند. 

محققان با بررسي رسوبات خاكستر به‌جامانده در فوران‌هاي آتشفشاني ايسلند و اروپا تلاش كردند دوره‌هاي افزايش فوران‌هاي آتشفشاني براساس ضخامت رسوبات و وسعت پراكندگي خاكسترها در درياچه‌ها و باتلاق‌ها را شناسايي كنند.

نتايج نشان داد با سردتر شدن هوا، از شدت و تعداد فوران‌ها نيز كاسته شده‌است و ميزان پوشش صفحات و توده‌هاي يخي افزايش پيدا كرده‌است. اين دوران همچنين با كاهش ميزان گدازه‌هايي كه از دهانه آتشفشان‌هاي ايسلند خارج مي‌شده‌اند همراه بوده‌است.

روند وارونه اين جريان نيز وجود داشته‌است و زماني كه ضخامت توده‌هاي يخي كاسته مي‌شده،‌به تعداد فوران‌هاي آتشفشاني افزوده مي‌شده‌است.

به گفته دانشمندان صفحات يخي زمين به واسطه گرمايش اقليمي با سرعتي بالا درحال ذوب شدن هستند. بين سال‌هاي 1979 و 2006 ميزان ذوب صفحه يخي گرينلند در فصل تابستان 30 درصد افزايش پيدا كرد. در اواخر دهه 1800 نيز از 150 توده يخي در پارك ملي گلاسير تنها 26 توده يخي باقي ماند و دانشمندان پيش‌بيني كرده‌اند به زودي مابقي اين توده‌هاي يخي نيز نابود خواهند شد.

با اين‌همه محققان ميان رشد و ضخيم شدن توده‌هاي يخي و كاهش فعاليت هاي آتشفشاني تاخيري 600 ساله كشف كرده‌اند و احتمال مي‌دهند همين رابطه ميان كاهش حجم توده‌هاي يخي و افزايش فوران‌هاي آتشفشاني نيز وجود داشته‌باشد.

اگرچه هنوز دليل اصلي اين رابطه كشف نشده‌است اما دانشمندان احتمال مي‌دهند فشار وزن توده‌ها و لايه‌هاي يخي بر زمين مي‌تواند بر كاهش يا افزايش فوران‌هاي آتشفشاني اثر داشته‌باشد. ايسلند يكي از مناطقي است كه مملو از توده‌هاي يخي بوده و همچنين از نظر آتشفشاني بسيار فعال است از اين رو مي‌تواند بيشتر در معرض وقوع چنين رويدادي قرار گيرد.

دانشمندان احتمال مي‌دهد به زودي در مناطقي از جهان كه با كاهش حجم توده‌هاي يخي مواجه هستند،‌شاهد فوران‌هاي آتشفشاني بيشتري خواهيم بود، مناطقي نظير شمال غرب اقيانوس آرام، آمريكاي جنوبي و جنوبگان.