سه شنبه 27 شهریور 1397 | به روز شده: 43 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 14 آذر 1396 - 14:22:17 | کد مطلب: 391546 چاپ

کتاب متری چند؟

فرهنگ > ادبیات - احسان رضایی:
توی کتابفروشی بودم و مشغول بررسی قفسه تازه‌ها و مقایسه دو ترجمه متفاوت از یک رمان که کدام‌یکی بهتر است.

توي همين حال و احوال بود كه صداي جر و بحث فروشنده با يك خريدار خانم توجهم را جلب كرد. فروشنده مدام اصرار داشت: «بابا اينا همه يه چيز هستن... اين كتاب، تك‌جلديه خانوم... ايناهاش! بقيه‌ش هم همينه؛ خودتون ببينين فهرست‌و...». خريدار هم اصرار داشت كه از همان يك جلد كتاب خاص، به تعداد لازم برايش بياورند. معلوم شد خانم از رنگ عطف كتاب خوش‌اش آمده و حالا سفارش داده يك متر و 20سانتي‌متر از همان كتاب برايش بياورند.

فروشنده هم طبيعتا نمي‌توانست سفارش خانم را درك كند و بحث‌شان شده بود. تا اينكه عاقبت آن خانم توضيح داد كه كتاب‌ها را براي رديف بالاي دكور سالن پذيرايي‌اش مي‌خواهد و اصلا هم برايش مهم نيست كه تمام‌شان يكي باشند. اين، داستاني واقعي بود كه خودم به چشم ديدم و لابد شما هم نمونه‌هايش را به‌عنوان شوخي شنيده‌ايد. اما عجله نكنيد! قبل از ايرادگرفتن به آن خريدار، اين خبر را به نقل از «واشنگتن‌پست» بخوانيد كه چهارشنبه گذشته نوشت بانوي اول كاخ سفيد هم «بعله»! قبل از اين دونالد ترامپ گفته بود كه وقتي براي كتاب‌خواندن ندارد؛ حالا و طبق اين خبر، خانم ملانيا ترامپ هم علاقه‌اي به كتاب‌خريدن ندارد و از كتاب، فقط براي تزيين استفاده مي‌كند. اصل خبر اين است كه عكس‌هايي از سالن كتابخانه كاخ سفيد منتشر شد كه نشان مي‌داد در ميانه سالن، تعدادي كتاب سبزرنگ به شكلي روي هم چيده شده‌اند كه شبيه درخت كريسمس به‌ نظر برسند.

خبرنگار اين روزنامه رفته سراغ مدير ارتباطات ملانيا ترامپ و او تأييد كرده كه اين كتاب‌ها تازه خريده شده‌اند، ملاك خريدشان طيف رنگ سبز جلدشان بوده، مخصوص درست‌كردن درخت كريسمس هستند و فقط‌وفقط براي كاربرد دكوري تهيه شده‌اند. خبرنگار مورد نظر، تعدادي از كتاب‌هاي موجود در اين چيدمان را هم معرفي كرده و لابه‌لاي توضيحاتش، چندتايي متلك هم به ترامپ انداخته؛ مثلا اينكه «اگر فلان كتاب را به‌ جاي استفاده در قاعده كاج، مي‌خواندي، وضعت بهتر از اين حرف‌ها بود». اما نكته جالب خبر اينجاست كه به گفته همان مسئول ارتباطات ملانيا ترامپ، اين چيدمان به معني ايجاد يك نسخه شخصي از «سرود كريسمس» (داستان معروف چارلز ديكنز) است.

سرود كريسمس، همان داستان معروف اسكروچ طماع و خسيس است كه در شب كريسمس روح كريسمس‌هاي گذشته و آينده سراغش مي‌آيند و او متحول مي‌شود. اما حالا چرا اين كتاب؟ چون به كريسمس ربط دارد؟ نه! بقيه خبر را بخوانيد. در مركز اين تركيب سبزرنگ، يك نسخه از كتاب «سرود كريسمس» با جلد قرمز قرار دارد كه فرانكلين روزولت، رئيس‌جمهور آمريكا در زمان جنگ جهاني دوم آن را خوانده و امضا كرده بوده. گرفتيد چي شد؟ خانواده ترامپ فكر كرده‌اند روزولت به كتابخواني شهرت پيدا كرده؛ حالا ما چكار كنيم؟ اين شده كه اين ايده به سرشان زده و گفته‌اند ما كه كتاب نمي‌‌خوانيم، لااقل نمايش كتاب‌خواندن و كتاب‌داشتن را اجرا كنيم.

اين، خاصيت كتاب است كه حتي آنهايي هم كه علاقه‌اي به خواندنش ندارند، از تظاهر به آن، لذت مي‌برند. خانم ملانيا ترامپ، به كتابخواني تظاهر مي‌كند و آن خانمي كه يك متر و 20سانتي‌متر كتاب از يك رنگ خاص مي‌خواست هم به‌ وجود كتاب در دكور خانه‌اش افتخار مي‌كند. داستايوسكي در رمان «ابله» آورده: «از هر آدم رذلي بپرسيد كه آيا ترجيح مي‌دهد با رذلي مثل خود سروكار داشته باشد يا با آدمي بزرگوار و خوش‌قلب، بدون ترديد پاسخ خواهد داد با آدمي بزرگوار و خوش‌قلب! پيروزي فضيلت، در همين است». حالا به همان قياس بايد گفت پيروزي كتاب هم در همين است؛ در همان رديف كتاب‌هاي تزئيني كه خريدار، حتي لايشان را هم باز نمي‌كند.