چهارشنبه 25 مهر 1397 | به روز شده: 35 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 16 آبان 1396 - 15:53:59 | کد مطلب: 387714 چاپ
دستاورد جدید محققان در کاهش طوفان‌های ریزگرد تشریح شد؛

امکان رشد گیاه روی سیمان زیستی

دانش > فناوری‌ - همشهری آنلاین:
محققان پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری با استفاده از سویه باکتری‌های بومی خاک، ماده‌ای را برای تثبیت ارائه کردند که به گفته آنها علاوه بر آن که در محیط امکان کاشت گیاه وجود دارد در اکوسیستم منطقه نیز اختلالی ایجاد نخواهد کرد.

به گزارش ايسنا، فرید حیدری مدیر تجاری‌سازی و ارتباط با صنعت پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری ضمن بیان این مطلب با اشاره به معضلات کشور در زمینه ریزگردها گفت: طوفان‌های ریزگرد دارای دلایل مختلفی است که یکی از آن‌ها خشکسالی در ایران و سایر کشورهای همسایه و عدم مدیریت صحیح بر بیابان‌ها است. این امر موجب شده که برای بسیاری از شهروندان‌ طوفان‌های ریزگرد تبدیل به معضل شود به گونه‌ای که دامنه ریزگردها به تهران نیز رسیده است.

حیدری با تاکید بر این که برخی از کانون‌های ریزگرد در داخل و برخی در خارج هستند، یادآور شد: در گذشته برای مدیریت این کانون‌ها اقداماتی از جمله مدیریت منابع آب صورت می‌گرفت تا کانون‌های ریزگرد ایجاد نشوند.

وی با بیان این که کانون‌های ریزگرد با استفاده از روش‌های مختلف مانند کاشت گیاهان و مالچ پاشی مهار می‌شوند، اظهار کرد: امروزه به دلیل وسعتی که این کانون‌ها پیدا کرده‌اند و این که خشکسالی در کشور ادامه یافته است باید به دنبال روش‌های جدید برای مهار کانون‌های ریزگرد باشیم.

مدیر تجاری‌سازی و ارتباط با صنعت پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، بیوتکنولوژی را یکی از روش‌هایی دانست که می‌تواند در اجرای موفق مهار کانون‌های ریزگرد نقش موثری ایفا کند و ادامه داد: از این رو محققان این پژوهشگاه از این فناوری برای تثبیت خاک به منظور ایجاد کانون‌های ریزگرد استفاده کردند.

وی اضافه کرد: برای این منظور باکتری‌هایی را شناسایی کردیم که قادر هستند دانه‌های خاک را به یکدیگر بچسبانند و لایه‌ مقاومی را در برابر بادها و طوفان‌ها ایجاد کنند به نحوی که بعد از این که این خاک در معرض این باکتری قرار گرفت مانند سیمان سفت می‌شود.

  • نمونه سیمان زیستی تولید شده برای تثبیت خاک

حیدری عنوان محصول تولید شده در این زمینه را "سیمان زیستی" دانست و گفت: نتایج آزمایش‌هایی که در پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و کانون‌های ریزگرد اجرایی شد نشان می‌دهد که حداقل به مدت یک سال بعد از پاشش مالچ زیستی، سیمان زیستی ایجاد شده و در آن شکست ایجاد نشده و مانع از بروز ریزگرد در مناطقی شده است که این سیمان استفاده شده است.

وی مزیت سیمان زیستی را امکان رشد گیاه در محیط‌های حاوی این ماده دانست و گفت: این محصول تداخلی با سیستم طبیعی و اکوسیستم منطقه ندارد در حالی که مالچ‌پاشی با مواد نفتی در اکوسیستم منطقه تداخل ایجاد می‌کند.

حیدری با تاکید ترکیبات سیمان زیستی برگرفته از خاک است، ادامه داد: در این محصول موادی اضافه نشده است و تنها به روشی دست یافتیم که بتوانیم از سیمان زیستی به نحو بهینه استفاده کرده و از آن بهره‌برداری کنیم.
وی با بیان این که این طرح در مرحله ثبت اختراع است، افزود: سویه‌های باکتری‌های استفاده شده در این محصول از خاک منطقه گرفته شده است و می‌تواند باعث ایجاد سیمان بر بستر خاک شود در نتیجه سطح بسیار سفتی را ایجاد می‌کند.

  • ایجاد سطح سفت در کانون ریزگرد

حیدری در خصوص منبع تغذیه این باکتری‌ها توضیح داد: همراه با باکتری مواد مغذی و مواد مورد نیاز باکتری به خاک پاشیده می‌شوند و در نتیجه باکتری در مدتی که سیمان را تولید می‌کند به مواد مغذی دسترسی داشته باشد.

به گفته وی در هر بار که بارشی صورت می‌گیرد این باکتری به اعماق خاک می‌رود و می‌تواند در اعماق خاک لایه ضخیم‌تری از سیمان زیستی را ایجاد کند.

  • نمونه تثبیت خاک کویر مرنجاب با سیمان زیستی

حیدری با تاکید بر این که این باکتری‌ها در اعماق خاک می‌توانند زنده باقی بمانند، گفت: میزان زنده ماندن این باکتری‌ها بستگی به شرایط جوی و محیطی دارد ولی قابلیت زنده ماندن در محیط را دارند.