شنبه 31 شهریور 1397 | به روز شده: 30 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 24 مهر 1396 - 12:26:29 | کد مطلب: 385232 چاپ

رهاوردهای فرانکفورت

فرهنگ > ادبیات - مرتضی کاردر:
تا چند سال پیش حضور ایران در نمایشگاه‌های بین‌المللی خلاصه می‌شد به حضور گاه و بیگاه تعدادی از شخصیت‌ها و مسئولان فرهنگی و تماشای غرفه‌های ناشران کشورهای گوناگون دنیا و نتیجه در یکی، دو گزارش و نشست خبری خلاصه می‌شد

که نمایشگاه کتاب تهران هم باید مثل نمایشگاه‌های بزرگ دنیا باشد و امیدواریم از تجربه‌های نمایشگاه فرانکفورت، مسکو یا بولونیا در نمایشگاه کتاب استفاده کنیم و... البته این تجربه‌ها هیچ‌گاه در نمایشگاه کتاب به‌کار نمی‌آمدند.

تا چند سال پيش حضور ايران در نمايشگاه‌هاي بين‌المللي خلاصه مي‌شد به غرفه‌هاي خالي كه بيشتر جنبه تزئيني داشته و سفرهايي كه بيشتر جنبه توريستي داشتند تا كاربردي و بقيه ماجرا فقط كوشش‌هاي فردي ناشران و نويسندگان بود براي اندك تعاملات انگشت‌شمار بين‌المللي. از آن طرف هم كشورهاي ديگر نيز حضورشان را به همين اختصار برگزار مي‌كردند. غرفه‌هاي بسياري از اين كشورها هر سال همان بود كه سفارت و رايزني فرهنگي آن كشور در ايران برپا مي‌كرد و 10 روز بعد دوباره آن را جمع مي‌كرد و سال بعد همان‌ها را با تغيير چيدمان اندكي دوباره برپا مي‌كرد. اما آنچه اين روزها در غرفه ايران در نمايشگاه كتاب فرانكفورت ‌ اتفاق مي‌افتد كمي فرق مي‌كند. اتفاقات غرفه ايران در نمايشگاه فرانكفورت در واقع گام‌هاي آغازين نويسندگان و ناشران و مجموعه سياستگذاران فرهنگي ايران براي حضور در عرصه‌هاي بين‌المللي است. سال‌ها گذشت اما سرانجام مجموع فعالان حوزه فرهنگ از نويسنده و ناشر تا مدير و سياستگذار به اين نتيجه رسيدند كه بايد عرصه‌هاي بين‌المللي فرهنگي مثل نمايشگاه كتاب فرانكفورت را كه بزرگ‌ترين نمايشگاه كتاب دنياست جدي بگيرند.

سال‌ها گذشت اما سرانجام سياستگذاران فرهنگي به اين نتيجه رسيدند كه غرفه ايران نبايد جايي براي نمايش عكس‌هاي بناهاي باستاني و نمادها و نشانه‌هاي تاريخي ايران باشد بلكه بايد پاتوقي باشد براي حضور نويسندگان و ناشران ايراني و بايد تلاش كنند تا همه آنها را كه از ايران به نمايشگاه مي‌آيند ذيل غرفه ايران گرد بياورند. سال‌ها گذشت اما سرانجام نويسندگان و ناشران و سياستگذاران فرهنگي كم‌كم دريافتند كه بدون به رسميت شناختن قوانين بين‌المللي نمي‌توانند وارد دنياي جدي ادبيات و كتاب و نشر شوند و در تعاملات بين‌المللي به رسميت شناخته شوند. البته هنوز هم خبرهايي از نمايشگاه كتاب فرانكفورت مخابره مي‌شود كه بيشتر يادآور نمايشگاه كتاب تهران است؛ مثل نشست‌هايي كه در آنها شمار سخنرانان و برگزاركنندگان از مخاطبان بيشتر است، اما مجموعه خبرهاي خوب آن‌قدر هست كه بتوان با اغماض از اين خبرها گذشت. آنچه اين روزها در غرفه ايران در نمايشگاه فرانكفورت اتفاق مي‌افتد گام‌هاي آغازين تعاملات بين‌المللي است؛ گام‌هايي تازه براي شناساندن فرهنگ و ادبيات امروز ايران به جهان.