سه شنبه 28 شهریور 1396 | به روز شده: 38 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 22 شهریور 1396 - 22:56:33 | کد مطلب: 382097 چاپ

بلندمرتبه‌سازی، باشد یا نباشد؟

شهر > شهری - محمود گلابچی:
احداث بناهای بلند، حاصل پیشرفت‌ علم و فناوری است.

بلندمرتبه‌سازی به‌طور مطلق امری نیست که کسی بتواند آن را رد یا اثبات کند؛ ساختمان‌های بلند یک امکان برای تمرکز فعالیت‌‎هایی است که ضرورت دارد در فضای واحدی شکل بگیرد.

در كشور ما هم به‌دليل توسعه شهرها و تراكم شهري، ساخت بناهاي بلند به يك ضرورت گريزناپذير تبديل شده كه به‌دنبال آن بايد دانش طراحي چنين بناهايي هم در كشور شكل بگيرد. به‌طور كلي در مقررات ملي ساختمان چارچوب و ضوابط لازم وجود دارد و اين وظيفه دستگاه‌هاي نظارتي است كه اجراي مقررات را مطالبه كنند.

به‌ازاي تخريب هر ساختمان در كشور ما ده‌ها تن نخاله اغلب در محيط‌زيست اطراف شهرها تخليه مي‌شود كه آسيب‌هاي فراواني را براي آينده در پي دارد. اما طبق استانداردهاي جهاني در ايران نيز بايد براي بازگشت مصالح به چرخه ساخت‌وساز استانداردهايي تعريف و در آينده در ضوابط گنجانده شود. از سوي ديگر مصالح بايد از فرايند كنترل گذشته و داراي نشان استاندارد باشد اما متأسفانه هنوز اين امر فراگير نشده است كه چنين موضوعي عمر مفيد ساختمان‌ها را كاهش مي‌دهد و براي بناهاي بلند كه به‌راحتي نمي‌توان آنها را تغيير داد يا تخريب كرد، اهميت ويژه‌اي مي‌يابد.

از طرف ديگر بايد در نظر داشت كه ما امروز در معماري و شهرسازي از فضاي مطلوبي برخوردار نيستيم. واقعيت آن است كه در معماري ما كمتر نشاني از گذشته پرافتخارمان ديده مي‌شود و از آنجا كه ساختمان‌هاي بلند در شكل‌گيري كليت اين فضاي معمارانه نقش زيادي را ايفا مي‌كنند، لازم است تا با بازنگري‌اي اصولي در طراحي آنها به تعاريف و ساختارهايي متناسب با فرهنگ كشورمان دست يابيم. ساختمان‌هاي بلند تأثير زيادي در سيما و منظر شهري دارند. به همين جهت به مطالعه درباره طراحي ساختمان‌هاي بلند پرداخته‌ايم. معتقديم كه با ارائه طرح‌ها و فرم‌هايي كه معرف معماري ما هستند مي‌توانيم سيماي ساختمان‌هاي بلند شهرهايمان را دگرگون سازيم و سابقه تاريخي و فرهنگي معماري‌مان را آشكار كنيم.

به هرترتيب اجراي ساختمان‎هاي بلند در ايران، در ابتدا حاصل ضرورت‎هاي عملكردي، اجتماعي يا ناشي از توسعه شهري نبود و اين امر بيش از همه به تقليد از شهرهاي بزرگ جهان صورت گرفت. اما امروزه طراحي و اجراي ساختمان‎هاي بلند با توجه به افزايش جمعيت شهرها و به‌دليل توسعه شهرها و بروز نيازهاي ناشي از وجود عملكردهاي جديد و نيز محدوديت زمين در مراكز پرجمعيت شهري، جزو جدايي‎ناپذير زندگي شهري شده است و يك ضرورت محسوب مي‎شود.

در چنين شرايطي با توجه به تعاملات علمي ‎در زمينه ساختمان و معماري و انتقال دانش و تجربه ميان طراحان و مجريان اينگونه ساختمان‎ها در كشورهاي مختلف، از طريق برگزاري همايش‎هاي علمي، كارگاه‎هاي معماري در اين زمينه، بايد تلاش ويژه‎اي در بهره‎گرفتن از فناوري‎هاي نوين در اين زمينه با توجه به ويژگي‎هاي معماري ايران، فرهنگ جامعه و نيازهاي موجود در زمينه طراحي ساختمان‎هاي بلند، صورت پذيرد تا ديگر شاهد معماري نابسامان گذشته نباشيم.

اين امر مستلزم انجام مطالعات و ‎تحقيقات گسترده در اين زمينه و بررسي انديشه‎هاي گوناگون و طرح‎هاي معماري ارائه‎شده براساس اين ديدگاه‎هاست. همچنين در طراحي ساختمان‎هاي بلند، بررسي طرح‎هاي موجود مي‎تواند به بالا‎بردن سطح آگاهي معماران و دستيابي به روش‎هاي تحقق اهداف طراحي، كمك مؤثري كند.

  • استاد معماري دانشگاه تهران