شنبه 30 تیر 1397 | به روز شده: 32 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 14 آذر 1394 - 15:20:04 | کد مطلب: 316048 چاپ

کشف کهکشان‌های نوزاد در توده‌ای درهم تنیده از ماده تاریک

دانش > فضا - همشهری آنلاین:
رصد‌های جدید تلسکوپ قدرتمند آلما توده‌ای بسیار متمرکز از کهکشان‌های غول‌پیکر و نوزاد که با گره‌ای بزرگ از ماده تاریک تلفیق شده‌اند را نشان می‌دهد که تحت تاثیر فرایند پرانرژی ستاره‌سازی قرار گرفته‌اند.

براساس گزارش ديسكاوري، جهان مملو از ماده تاريك است، سازه‌اي عظيم و سه‌بعدي كه اكثريت كهكشان‌ها و خوشه‌هاي كهكشاني در آن بافته شده‌اند. اگرچه امكان مشاهده مستقيم ماده تاريك وجود ندارد،‌ زيرا اين ماده با نور در تعامل نيست، اما مي‌توان تاثيرات گرانشي آن را بر فضا-زمان مشاهده كرد و همچنين برهمه واضح است كه اين ماده 85 درصد از ماده در تمامي جهان هستي را اشغال كرده‌است.

کهکشان

درك اينكه اين شبكه ماده تاريك چگونه بر اولين كهكشان‌هاي جهان اثرگذاشته تا پس از انفجار بزرگ به شكل بگيرند براي دانشمندان از اهميت بالايي برخوردار است،‌ از اين رو كشف خوشه‌اي از كهكشان‌هايي جوان در حدود 11.5 ميليارد سال پيش كه با توده‌اي از ماده تاريك تلفيق شده‌اند، مي‌تواند دليل عدم وجود اين كهكشان‌هاي ستاره‌ساز را در جهان مدرن توضيح دهد و چگونگي ايجاد كهكشان‌هاي بزرگ بيضوي را توصيف كند.

تا به امروز رصد جوانترين كهكشان‌هاي جهان با چالش‌هاي زيادي مواجه بود. معمولا رصد اين كهكشان‌ها كه در ابتدايي‌ترين دوران‌هاي جهان هستي حضور دارند، به دليل وجود حجم زيادي از غبارهاي كيهاني بسيار دشوار است. راديوتلسكوپ‌ها نيز به سختي مي‌توانند موقعيت اين كهكشان‌ها را بيابند. اما اين كهكشان‌ها ردپايي از ريز تشعشعات از خود به جا مي‌گذارند، فركانسي كه تلسكوپ آلما به شدت نسبت به آن حساس است.

اخترشتاسان با محاسبه دقيق 9 كهكشان بزرگ دورافتاده در تكه‌اي كوچك از آسمان در صورت فلكي آكواريس، توانستند موقعيت اين كهكشان‌ها را با يافته‌هاي رصد‌خانه ملي ژاپن و رصد‌خانه ASTE آتاكاما و همچنين با تلسكوپ نور مرئي سوبارو مقايسه كنند. تلسكوپ‌هاي سوبارو و ASTE پيش از اين منطقه را بررسي كرده و شكل كلي خوشه كهكشاني را ترسيم كرده‌اند. با اتكا به اين محاسبات موقعيت گرانشي تقاطع  شبكه ماده تاريك آشكار خواهد شد و اكنون تلسكوپ آلما موقعيت دقيق اين كهكشان‌هاي ستاره‌ساز را درون اين گره بزرگ ماده تاريك،‌نقطه‌اي كه رشته‌هاي ماده تاريك به يكديگر پيوند خورده‌اند، مشخص ساخته‌است.

به نظر مي‌آيد يافته‌هاي تلسكوپ آلما با اين نظريه كه جرمگين‌ترين كهكشان‌هاي جهان درون توده‌اي جرمگين‌تر از ماده تاريك ايجاد شده‌اند همخواني داشته باشد.اين كهكشان‌هاي اوليه غول‌پيكر به تدريج به كهكشان‌هاي بيضوي تبديل مي‌شوند كه امروزه در جهان مدرن ديده مي‌شوند،‌از اين رو مي‌توان گفت كهكشان‌هاي عظيم و بيضوي امروز دوران اوليه شكل‌گيري خود را در آغوش گرانشي توده‌هايي بزرگ از ماده تاريك گذرانده‌اند.