دوشنبه 3 اردیبهشت 1397 | به روز شده: 24 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
یکشنبه 31 خرداد 1394 - 18:23:06 | کد مطلب: 298678 چاپ

مورچه‌های نقره‌ای صحرای آفریقا چگونه با گرما کنار می‌آیند؟

شهر > محیط زیست ایران - همشهری آنلاین:
یک گروه بین‌المللی از حشره‌شناسان آمریکایی و سوئدی برای نخستین بار نشان دادند که مورچه‌های آفریقایی از پوششی از موهای هرمی ‌شکل منحصر به‌فرد برای خنک ماندن در آب ‌ و هوای داغ این صحرا استفاده می‌کنند.

به گزارش ایسنا، مورچه‌های نقره‌ای صحرای آفریقا (Cataglyphis bombycina) در شن‌زارهای شمال این سرزمین گونه‌ای غالب محسوب می‌شوند. لانه‌های آنها عظیم و عمیق‌ است و چندین ورودی دارد که در فاصله چند متری از هم قرار گرفته‌اند.

این مورچه‌ها از مقاوم‌ترین گونه‌های جانوری نسبت به گرما هستند. این موجودات 10 میلی‌متری در دمای 70 درجه سانتی‌گراد (158 درجه فارنهایت) به جست‌و‌جوی غذا می‌پردازند و باید دمای بدن خود را زیر دمای بحرانی 53.6 درجه سانتی‌گراد (128.48 درجه فارنهایت) نگه دارند.

مورچه‌ها در منطقه‌ای زندگی می‌کنند که تشعشعات خورشیدی در حداکثر میزان خود قرار دارد و دانشمندان مدت‌ها به دنبال کشف این معما بوده‌اند که این جانداران چگونه تحت این شرایط شدید دمایی به حیات خود ادامه می‌دهند.

محققان دانشگاه کلمبیا، دانشگاه واشنگتن و چندین حشره‌شناس از موسسه تحقیقات مغز دانشگاه زوریخ با استفاده از روش میکروسکوپ الکترونی و تراش پرتوی یونی کشف کردند که مورچه‌های نقره‌ای صحرای آفریقا در بالا و طرفین بدنشان پوششی از موهای منحصربفرد با سطح مقطع مثلثی شکل دارند که به دو شیوه آن‌ها را خنک می‌کند.

اول این که، این موها در زیر نور مرئی و اشعه مادون قرمز به شدت بازتابنده هستند (مورچه‌ها با سرعت بیش از 0.7 متر بر ثانیه حرکت می‌کنند و در سطح بیابان شبیه به قطرات جیوه به نظر می‌رسند). علاوه بر آن، موها در بخش میانی مادون قرمز طیف الکترومغناطیسی نیز بسیار انتشاردهنده هستند و به عنوان یک لایه ضد انعکاسی عمل می‌کند که قابلیت مورچه‌ها را برای خالی کردن حرارت اضافی از طریق تابش حرارتی ارتقا داده و این گرما را از بدن داغ مورچه به آسمان سرد انتقال می‌دهد.

این اثر سردکنندگی انفعالی در زیر تابش مستقیم خورشید و هر زمان که مورچه‌ها در معرض آسمان صاف قرار می‌گیرند، عمل می‌کند و بدن مورچه را خنک نگه می‌دارد.

دانشمندان معتقدند که این‌ گونه راهکارهای زیستی برای حل مشکل تنظیم گرما می‌تواند به تولید پوشش‌های بیومتری برای سردکردن اجسام بدون صرف انرژی کمک کند.