جمعه 8 خرداد 1394 | به روز شده: 8 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 6 تیر 1386 - 20:48:16 | کد مطلب: 25287 چاپ

آشنایی با سالروز بمباران شیمیایی سردشت

دفاع > دفاع مقدس - هفت روز از اولین ماه تابستان 1366 می‌گذرد. لحظاتی قبل از آن‌که عقربه‌های ساعت 30/4 دقیقه بعدازظهر را نشان دهد، نقطه‌های سیاهی در آسمان سردشت ظاهر می‌شود.

هواپیماها غرش می‌کنند و سپس‌ 4 بمب در شهر و 3 بمب دیگر در روستاهای اطراف فرود می‌آید. این یکی از فجیع‌ترین و وحشتناک‌ترین تهاجم شیمیایی بود که سبب کشته و مجروح شدن عده زیادی از هموطنان شد.

پس از این حادثه ایران سردشت را نخستین شهر قربانی جنگ‌افزارهای شیمیایی در جهان نامید. اما سردشت نخستین مورد استفاده از بمب‌های شیمیایی توسط عراق در طول جنگ تحمیلی نبود، همان‌طور که آخرین آنها هم نبود.

هزاران نفر بلافاصله بعد از حملات وحشیانه شیمیایی عراق جان سپردند. کسانی هم نجات پیدا کردند و ماندند تا با پوست‌ها و چشم‌های سوخته و تاول زده، خاطره سوختن همنوعانشان را به نسل‌ها منتقل کنند، آنانی که ماندند هنوز از دردهای طولانی و وخیم در عذابند.

استفاده از سلاح‌های شیمیایی در طول جنگ تحمیلی توسط عراق بیش از یکصد هزار مجروح و شهید در بین نظامیان و مردم بی‌دفاع کشورمان به‌جای گذاشته است. گازهای ارگانوفسفره (عوامل اعصاب، تاول‌زا و گاز خردل) در طول جنگ مکرراً‌ توسط نیروهای رژیم بعثی مورد استفاده قرار گرفت. پس از جنگ جهانی اول این نخستین باری بود که از سلاح‌های شیمیایی به صورت وسیع در جنگ استفاده می‌شود. این موضوع آشکارا مغایر با پروتکل 1925 ژنو بود.

پیش‌قراولان جنگ شیمیایی

آمریکایی‌ها اولین کسانی بودند که قبل از جنگ جهانی، سلاح‌های شیمیایی را علیه سرخپوستان به‌کار گرفتند. در جنگ جهانی اول در سال 1915 سلاح شیمیایی از سوی آلمان‌ها به‌کار گرفته شد و سپس دیگر کشورها استفاده از آن را در برنامه جنگی خود گنجاندند.

انگلیس پس از جنگ جهانی دوم، از ماده فیتوتوکسین علیه استقلال‌طلبان مالایا استفاده کرد. آمریکا در جنگ ویتنام، کامبوج و لائوس مواد شیمیایی و میکروبی را به‌کار برد. سال 1975 ویتنامی‌ها بمب‌های شیمیایی را در کامبوج علیه خمرهای سرخ به‌کار بردند.

سال 1979 ارتش شوروی سابق برای اشغال افغانستان از سلاح‌های شیمیایی بهره برد تا این‌که بالاخره از سال 1980 تا 1988 (60-1356) و در طول جنگ تحمیلی، رژیم صدام  هر جا که در جنگ به بن‌بست خورد، از بمب‌های شیمیایی استفاده کرد.

شراکت،‌ تنها برای تولید حشره‌کش!

عراق در سال 1980 با انتقال مقادیری از عوامل شیمیایی و مواد اولیه مربوط از ذخایر شوروی سابق و همچنین خرید تجهیزات ویژه از کشورهای اروپایی و ایالات متحده به تولید مستقل جنگ‌افزارهای شیمیایی، اقدام کرد.

در سال 1982 با کمپانی «‌ درای رایخ» آلمان که تأمین‌کننده وسایل فنی شیمیایی است قراردادی منعقد کرد و جهت تولید عوامل اعصاب به خرید مواد شیمیایی از منابع غربی اقدام کرد.

در واقع کشورهایی که امروز داعیه طرفداری از حقوق بشر و حمایت از نوع انسان در اقصی نقاط عالم را دارند از پیش‌قراولان فروش کارخانجات و مواد اولیه‌ شیمیایی به عراق هستند.

رسوایی انگلستان و کشف محموله مواد شیمیایی در بندر نرماندی فرانسه یکی از دلایل محکم ایرانیان برای اثبات کمک‌های نامشروع غرب در خلال جنگ به دولت بعث عراق است.

ماجرا از آنجا شروع می‌شود که یک کشتی عراقی در بندر نرماندی فرانسه توقیف می‌شود، پس از توقیف، 35000 تن دی‌متیل تسنوتات که از بندر لیورپول انگلیس به مقصد کویت برای تحویل به عراق توسط این کشتی حمل می‌شده، توقیف و ضبط شد.

پس از آن دولت انگلیس در ادعایی مضحک اعلام کرد که این مواد شیمیایی تنها برای تولید حشره‌کش! به عراق ارسال شده است. نمونه دیگر شراکت اروپا در جنایات شیمیایی عراق، نقش شرکت پتروشیمی فیلیپین در بلژیک است که در سال 1983 میلادی، 500 تن ماده اولیه گاز خردل را به عراق فروخت.

در همان دوره دادستانی در آلمان غربی سابق، دفاتر 12 شرکت این کشور را که متهم به فروش تسلیحات شیمیایی به عراق بودند بازرسی کرد که در جریان این بازرسی‌ها مدارک و شواهد فراوانی به‌دست آمد که این شواهد و مدارک در هزار پرونده مجزا ثبت شده اما کمتر پرونده‌ای از این میان به نتیجه مطلوب رسید.

فجایع وحشتناک رقم خورد

عراق بر استفاده از عوامل شیمیایی در جبهه‌های جنگ اکتفا نکرد و بارها در مناطق مسکونی، به‌ویژه در روستاها بمب‌های شیمیایی خود را فرود آورد. بر اساس گزارش‌های رسمی حملات شیمیایی عراق علیه ایران و برخی مناطق کردنشین عراق به بیش از سی بار می‌رسد که مهم‌ترین آنها عبارتند از:

- استفاده از گاز موستارد یا خردل در سردشت در هفتم تیر ماه سال 1366. این یکی از فجیع‌ترین و وحشیانه‌ترین حملات از نوع شیمیایی بود.
- بمباران شیمیایی بسیاری از روستاهای اطراف ایران در اسفند 1367
- شیمیایی ساکنان شهر شلمچه و روستاهای اطراف آن در اسفند 1367.

این وحشیانه‌ترین مورد استفاده از عوامل شیمیایی بود. بمباران شیمیایی شلمچه وسیع‌ترین مورد استفاده از جنگ‌افزارهای شیمیایی از زمان جنگ جهانی اول تاکنون به‌شمار می‌آید که حداقل 5 هزار نفر از مردم کرد و مسلمان این شهر کشته و 7 هزار تن زخمی شدند و بالاخره بمباران شیمیایی روستاهای اطراف شهرهای سرپل ذهاب، گیلانغرب و اشنویه در خرداد ماه 1367.

این چهار مورد مهم‌ترین موارد استفاده از عوامل شیمیایی در طول جنگ تحمیلی علیه غیرنظامیان توسط عراق بود.اما در واقع شروع استفاده از بمب‌های شیمیایی توسط عراق در جنگ تحمیلی در اوایل جنگ تحمیلی در منطقه شلمچه بود که از این بمب‌ها به‌طور محدود استفاده شد و برای دومین بار در منطقه میمک تکرار شد.

عراقی‌ها از آغاز سال 1361 به‌طور پراکنده و علنی از عوامل شیمیایی کشنده استفاده کردند. در سال 1362، عراق به کاربرد جنگ‌افزارهای شیمیایی در پیرانشهر و حوالی پنجوین مبادرت ورزید. ایران حادثه پنجوین را جنایت جنگی نامید و مجروحین جنگ شیمیایی به بیمارستان‌های تهران اعزام شدند.

از این پس عراق به‌طور مکرر در عملیات‌هایی چون والفجر 2، والفجر 4، خیبر، بدر و بعدها در والفجر 8 و کربلای 5 از شیمیایی استفاده کرد. 27 اسفند 1362 عراق برای اولین بار در تاریخ جنگ‌های دنیا از گاز اعصاب استفاده کرد.

در اواخر سال 1362 عراق به علت علنی شدن ابعاد گسترده کاربرد این جنگ‌افزارها در جنگ با ایران در مجامع بین‌المللی مجبور به توقف موقتی استفاده از آنها شد. اما استفاده از جنگ‌افزارهای شیمیایی در بعد وسیع توسط عراق از اوایل زمستان 1364 که رزمندگان ایران توانستند شهر فاو را تصرف نمایند، مجدداً آغاز شد. در اوایل سال 1366 عراق بار دیگر از جنگ‌افزارهای شیمیایی به‌طور انبوه در جبهه مرکزی سومار استفاده کرد.

پس از عملیات والفجر 8 ، نیروهای عراقی به طرز بی‌سابقه‌ای از مواد سمی شیمیایی استفاده کردند. حدود هفت هزار گلوله توپ و خمپاره حاوی مواد سمی علیه مواضع ایران شلیک شد.

در طول 20 روز هواپیماهای عراق بیش از هزار بمب شیمیایی در صحنه عملیات فرو ریختند و متجاوز از 30 تهاجم شیمیایی علیه هدف‌های غیرنظامی در ایران انجام شد و این به معنای رقم خوردن فجایعی در سردشت و حلبچه بود که با فجایعی همچون بمباران اتمی شهرهای هیروشیما و ناکازاکی ژاپن به‌ دست آمریکا قابل مقایسه است.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

پیروزی واترپلوی ایران مقابل اتریش؛ صعود به فینال

همشهری آنلاین: تیم ملی واترپولی ایران با پیروزی مقابل اتریش به فینال مسابقات جهانی توسعه واترپولو راه‌یافت

۸ خرداد؛ گزارش نماز جمعه تهران

همشهری آنلاین: نماز جمعه ۸ خرداد در تهران به امامت حجت‌الاسلام صدیقی برگزار شد.

هزار ماسوله آماده ثبت جهانی

همشهری آنلاین: پرونده بافت روستایی منطقه اورامانات که محدوده وسیعی از شهرهای کردستان، کرمانشاه و کردستان عراق را در برمی‌گیرد بر اساس اعلام میراث‌ فرهنگی استان کردستان در حال آماده‌سازی برای ثبت جهانی است.

انفجارهای بغداد با ۴۰ کشته و زخمی؛ هلاکت ۱۰۰ تروریست داعشی در صلاح الدین

همشهری آنلاین: در ۲ انفجار نسبتا قوی و پیاپی که نیمه شب پنجشنبه در ۲ هتل در مناطق مرکزی بغداد رخ داد دستکم ۱۰ تن کشته و ۳۰ تن دیگر زخمی شدند.

گزاره برگ ملت ایران برای مذاکرات هسته‌ای رونمایی شد

همشهری آنلاین: گزاره برگ مردمی ملت ایران برای مذاکرات هسته ای با امضای خانواده شهدای هسته ای و ۱۷ هزار و ۳۱۷ حقوقدان طی مراسمی با حضور رییس سازمان بسیج مستضعفین رونمایی شد.

مردم دزفول با مقاومت خود موشک های رژیم بعثی را خوار کردند

همشهری آنلاین: رییس ستاد کل نیروهای مسلح گفت: اگر دزفول نمی ایستاد، جنگ به نفع صدام تمام می شد و خبری از خوزستان اسلامی نبود بنابراین مردم این شهر با مقاومت خود موشک های رژیم بعثی را خوار کردند.

تهدیدات آمریکا بدون پشتوانه است/توافق با غرب باید برگشت‌پذیر باشد

همشهری آنلاین: رئیس سازمان بسیج مستضعفان موضع ملت ایران را در خصوص مذاکرات هسته‌ای موضع مقام معظم رهبری دانست و گفت: امروزه تهدیدهای آمریکا به شعارهایی بدون پشتوانه تبدیل شده است.

تمامی پایگاه‌های نظامی دشمن در خاورمیانه در تیررس ارتش قرار دارد

همشهری آنلاین: جانشین فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گفت: تمامی پایگاه‌های نظامی دشمنان در منطقه خاورمیانه در تیررس ارتش جمهوری اسلامی است.

سردار دهقان: داعش توان تهدید مرزهای ایران را ندارد

همشهری آنلاین: وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح گفت: گروهک تروریستی داعش توان و ظرفیت تهدید کردن مرزهای ایران را ندارد و ما این گروهک را تهدیدی برای خود تلقی نمی‌کنیم.

سویای اسپانیا، قهرمان لیگ اروپا شد

همشهری آنلاین: تیم فوتبال سویا اسپانیا با غلبه بر دنیپرو اوکراین برای دومین سال متوالی عنوان قهرمانی لیگ اروپا را از آن خود کرد.

اسماعیلی: جامعه با اغراق و بزرگنمایی رویدادها اقناع نمی‌شود

همشهری آنلاین: معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رییس‌جمهور در ارائه توصیه‌هایی به مدیران روابط عمومی حوزه سلامت کشور تأکید کرد: هر چقدر انتشار دروغ و یا سانسور ناخوشایند و نادرست است، به همان میزان باید از اغراق و بزرگنمایی پرهیز کرد زیرا در نهایت هیچ یک از این روش‌ها جامعه را اقناع نخواهد کرد.

نمایشگاه معماری مسکو

همشهری آنلاین: نمایی از غرفه شرکت سرمایه‌گذاری و سازه مورتون در نمایشگاه بین‌المللی معماری و طراحی ARCH مسکو ۲۰۱۵ در روز ۲۷ مه (۶ خرداد) ۲۰۱۵ در مسکو پایتخت روسیه.

آشنایی با تلگرام

همشهری آنلاین: تلگرام یک پیام‌رسان دارای نسخه‌های موبایل، دکستاپ و افزونه وب است که به کاربرانش این امکان را می‌دهد تا پیام‌ها، تصاویر، ویدئوها و اسناد را تبادل کنند.

تلویزیون کاغذ دیواری مفهومی

همشهری انلاین: تلویزیون OLED یا کاغذی دیواری مفهومی ال‌جی با ضخامت کمتر از یک میلی‌متر به بازار آمد!

رسانه‌ها حقایق پایه‌ای را در گزارش‌های پزشکی حذف می‌کنند

همشهری آنلاین: گرچه اکثر مطالبى که رسانه‌‌ها در مورد پژوهش‌هاى پزشکى در اختیار شما مى‌گذارند، براساس تحقیقاتى است که در نشریات معتبر به چاپ رسیده است، برخى از هیجان انگیزترین پژوهش‌ها در کنفرانس‌هاى پزشکى مورد بحث قرار مى‌گیرند، یعنى در جاهایى که پژوهشگران ایده‌هاى مقدماتى و هنوز کاملاً بررسى‌نشده خود را با دیگران در میان مى‌گذارند.

پرویز اسماعیلی: یکسان‌سازی قیمت بنزین در کف اختیارات دولت انجام شد

همشهری آنلاین: پرویز اسماعیلی نوشت: یکسان‌سازی قیمت بنزین یا افزایش ۱۵ درصدی قیمت گاز در بخشی از مصارف، به حکم قانون و اتفاقا در کف اختیارات دولت انجام شده است.