چهارشنبه 28 شهریور 1397 | به روز شده: 31 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 12 شهریور 1392 - 10:34:59 | کد مطلب: 229564 چاپ

فناوری اطلاعات در خدمت مدیریت شهری

شهر > شهر مجازی - سمانه بامشاد:
شهر تهران یکی از کلانشهرهای بزرگ جهان محسوب می‌شود. مردم برای تأمین نیازمندی‌های خود در هر نقطه شهر باید اطلاعاتی داشته باشند، در این خصوص اطلاعاتی یکپارچه و منظم باید در دستور کار نهادهای ذی‌ربط قرار می‌گرفت.

  شهرداری تهران در این راه گام نهاد و پروژه‌های مختلف را در این زمینه در دستور کار خود قرار داد؛ پروژه‌ای با نام SDI یا‌نظام اطلاعات مکانی در دستور کار قرار گرفت.دکتر دزفولی مدیر پروژه SDI، وجود زیرساخت‌های اطلاعات مکانی متفاوت را به‌عنوان مسئله‌ای در دنیای امروز دانسته و می‌گوید: وجود زیرساخت‌ها، از ابزارهای نشان‌دهنده پیشرفت جوامع است.

وقتی ما در این‌باره به‌صورت معمول بحث می‌کنیم بیشتر سمت‌و‌سو و نگاه‌ها منعطف به نیروگاه‌ها و وزارت راه می‌شود یا نگاه‌های فیزیکی را دربرمی‌گیرد درصورتی‌که در طبقه بندی جدید بحث سنجش‌های مرجع و طبقه‌بندی زیرساخت‌های اطلاعات مکانی در مجموعه شهری مورد نظر است. به بیانی ساده‌تر مجموعه نظام‌ها ، پروتکل‌ها و سیاست‌ها درخصوص موضوع اطلاع‌رسانی و تولید و به روزرسانی برای اشتراک‌گذاری مدنظر است.

مدیر پروژه نظام اطلاعات مکانی می‌گوید: ما شاهد موازی‌کاری در تولید اطلاعات مکانی و عدم‌بهره‌وری و کیفیت پایین داده‌ها هستیم. بنابراین وقتی از اطلاعات مکانی استفاده می‌کنیم به این سمت می‌رویم که فرهنگسازی‌ و استاندارد‌سازی‌ در زمینه سیستم‌ها و داده‌ها را به‌دست آوریم تا اشکالاتی را که در گذشته بوده است کمتر یا رفع کنیم. به این منظور نیازمند تولید اطلاعات مکانی در فهم مشترک هستیم که این امر قطعا کاهش هزینه و سهولت دسترسی شهروندان و در نهایت وقوع خدمات الکترونیک یکپارچه با کمک اطلاعات مکانی را در پی خواهد داشت و گام‌های بهتری را در این راه خواهیم برداشت.

وی بیان می‌کند: نیازبه اطلاعاتی در حوزه شناخت سازمانی و معماری سازمانی در ابتدا داشتیم سپس نیازمند تدوین معماری مکان در شهرداری تهران بودیم. با گذشت زمان با اسناد، مستندات و مطالعات مختلف نگاهی جدید به نقشه تهران را آغاز کردیم. سپس راه‌اندازی سایتی در این‌باره را در دستور کار خود قرار دادیم. مردم و شهروندان نیز از طریق این سایت می‌توانند به جدیدترین اطلاعات مکانی و پروژه‌ها دسترسی پیدا کنند. علاوه بر آن سند نظام اطلاعات مکانی را تهیه کردیم که ابتدا زیرساخت‌های اطلاعات و سیستم‌های کاربردی مکان مبنا را از طریق پورتال شهرداری برای داخل شهرداری و در مراحل بعدی برای شهروندان ایجاد کنیم. استفاده از تصاویر ماهوار‌‌ه‌ای در این زمینه باعث به‌دست آوردن منابع اطلاعاتی و به روزرسانی اطلاعات مکانی می‌شود که هزینه‌های کمتری را در بر خواهد داشت. کاربران نیز می‌توانند از این سرویس شهرداری تهران به‌عنوان خدمات در آینده استفاده کرده و روند تغییرات را ببینند.به گفته وی، با رفتن به سمت مشکلات، جلوگیری از موازی‌کاری، شناسایی کمبودها، اصلاح فرایند‌های کاری و استفاده بهینه از این عوامل می‌توانیم کیفیت داده‌ها را بالا ببریم و استفاده مطلوب‌تری از آنها بکنیم.

دکتر دزفولی راهکاری این چنین را پیشنهاد می‌دهد: نیازمند اصلاح فرایند کاری هستیم چون مشکلات مشابهی چون شهر الکترونیک داریم. بنابراین امضای تفاهمنامه و پروتکل‌ها بین بخش‌های مختلف شهرداری تهران و پایبندی به آنها می‌تواند باعث تحقق این امر شده و یکپارچگی را برای شهرمان به ارمغان بیاوریم.

نگاهی به پروژه SDI یا نظام اطلاعات مکانی

SDI مخفف Spatial Data Infrastructure و به‌معنای زیرساخت اطلاعات مکانی است؛ به‌عبارتی دیگر تدوین ساختارها و ایجاد ابزارهای فنی و قانونی برای برقراری ارتباط بین داده‌ها، خدمات، تولیدکنندگان و کاربران، با استفاده از خدمات فناوری اطلاعات و ارتباطات و در راستای یک نظام اجرایی و روندی مشخص برای به‌روز رسانی و تکمیل اطلاعات مکانی یا توصیفی است. کاربردهای اصلی SDI دسترسی همزمان کاربران مختلف به داده‌ها، یکپارچه‌سازی و به اشتراک‌گذاری اطلاعات، جلوگیری از دوباره‌کاری و اتلاف هزینه و بهینه‌سازی روند به‌روز رسانی اطلاعات و در واقع مکانیزمی پایدار برای اطلاعات مکانی در زمینه تولید، نگه‌داشت، به روزرسانی و بهره‌برداری است. نهادینه کردن طرح‌های شهری و مدیریت املاک، تسهیل خدمات به همه شهروندان، شفاف‌سازی و یکسان‌سازی خدمات به شهروندان، تسهیل در توسعه بازار اطلاعات و صنعت، هماهنگ‌سازی سازمان‌ها و ارگان‌های وابسته به شهرداری و افزایش بهره‌وری از سرمایه‌گذاری‌های انجام شده از مزایای اجرای پروژه SDI است

شهر، سیستمی پویاست که عملکرد ساختارهای آن پیوسته با هم در تعاملند. برای تنظیم این روابط و پایداری سیستم، هماهنگی و یکپارچگی در مدیریت آن ضروری است و نمی‌توان کارکردهای مختلف شهر را به مدیریت منفک و بدون ارتباط با هم سپرد و انتظار بهبود وضعیت را داشت. از آنجا که اکثریت فرایندهای موجود در یک شهر، فرایندهایی مکان محور است لذا وجود نظام داده مکانی یکپارچه برای مدیریت هوشمند شهر از ضروریات اساسی کلانشهرهاست. تهیه یک نظام مدیریتی برای اطلاعات مکانی در راستای طراحی و پیاده‌سازی‌ SDI به این دلیل ضروری است که موفقیت در فعالیت‌های عمرانی و اجرایی و تمامی کاربردهای اطلاعات مکانی عملا بستگی به داشتن دسترسی به داده‌ها و اطلاعات مکانی و قابلیت استفاده از آنها دارد. هدف از تهیه نظام مدیریت اطلاعات مکانی، ایجاد، حفظ و نگهداری یک روش سازگار و یکپارچه برای مدیریت اطلاعات مکانی شهرداری تهران است. شهرداری تهران از اجرای پروژه «تدوین معماری مکان مبنای شهرداری تهران» اهداف بسیاری را دنبال می‌کند که در ذیل به بخشی از آنها اشاره شده است: شناسایی کمبودها و نیازمندی‌ها (داده و سرویس)، افزایش بهره‌وری از اطلاعات مکانی در فرایندهای شهرداری، جلوگیری از فعالیت‌های موازی در مجموعه شهرداری، تولید، تکمیل و به روزرسانی داده‌های مکانی، به اشتراک‌گذاری اطلاعات مکانی، تدوین دستورالعمل‌ها و استانداردهای لازم جهت ثبت کردن اطلاعات (به‌روزرسانی اطلاعات در فرایندها و گردش کارها)، بهبود کیفیت داده‌ها، حذف افزونگی داده، تعیین متولیان تولید، نگهداری و به‌روزرسانی هر لایه اطلاعاتی.