شنبه 3 آبان 1393 | به روز شده: 1 ساعت و 28 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 30 بهمن 1391 - 09:53:19 | کد مطلب: 201901 چاپ

سونامی سرطان؛ از ماست که بر ماست!

سلامت > بیماری - طاهره ساعدی:
سونامی سرطان، رشد سرطان و هشدار درباره سرطان؛ اینها عناوینی است که این روزها از گوشه و کنار به گوش می‌رسد.

هرچه هست بی‌ارتباط با واقعیت‌ها نیست. سرطان رتبه سوم مرگ‌ومیرها در ایران را به‌خود اختصاص داده است بعد از تصادفات در رتبه دوم و بیماری‌های قلبی و عروقی در رتبه اول. اما ریشه این بیماری خانمان‌برانداز چیست؟ چرا ایرانی‌ها اینقدر به سرطان‌های رنگارنگ مبتلا می‌شوند؟ چه اتفاقی در ایران افتاده که باعث رشد شتابان سرطان در کشور شده است؟ اینها سؤالاتی است که همشهری با چندین صاحب‌نظر در میان گذاشته است. در ادامه پاسخ هر یک از آنها را می‌خوانید.

دکتر حسن امامی رضوی؛ معاون درمان وزارت بهداشت

میزان بروز سرطان در کشور ما متفاوت از دیگر کشور‌ها نیست ولی از آنجا که در سال‌های اخیر ثبت سرطان در کشور با مدیریت بهتری صورت گرفته و بیماریابی و امکان دسترسی و بهره‌مندی مردم از خدمات درمانی و سلامت بیشتر شده است شناسایی موارد سرطان بهتر انجام می‌شود و از سوی دیگر رسانه‌ها نیز در این زمینه آمار و ارقام مزبور را منتشر می‌کنند و در اختیار مردم می‌گذارند به همین دلیل اینطور به نظر می‌آید که رشد سرطان افزایش یافته است درحالی‌که اینطور نیست. در کشور ما از نظر بار بیماری و مرگ‌ومیر ناشی از آن، سرطان‌ها، رتبه سوم را بعد از بیماری‌های قلبی و تصادفات دارند.

سرطان هم ناشی از عوامل زمینه‌ای و هم عوامل ناشناخته است. به‌عنوان مثال در مورد سرطان ریه مهم‌ترین عامل، سیگار و دخانیات است. مصرف دخانیات در کشور 15درصد است اما دو شاخص موجود در این مصرف آن را خطرناک‌تر می‌کند؛ یکی کاهش سن مصرف دخانیات و افزایش طول مصرف در دوران عمر و در نتیجه افزایش ابتلا به سرطان ریه می‌شود و دیگری افزایش خانم‌های مصرف‌کننده دخانیات که سبب رشد سرطان ریه در زنان شده است. عوامل دیگر تماس با بعضی مواد سرطان‌زاست؛ به‌عنوان مثال آزبست باعث ایجاد سرطان خون و ریه می‌شود همچنین فلزات سنگین و باقیمانده سموم در محصولات کشاورزی می‌تواند زمینه‌ای برای ایجاد سرطان باشد ولی باید گفت بیشتر سرطان‌ها به دلایل ناشناخته‌ای ایجاد می‌شوند.

یوسف رشیدی؛ مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران

ما نظارتی بر کارخانجات نداریم. نظارت کار نهادهای دیگری است ولی کماکان غلظت آزبست در هوای تهران تغییری نکرده است. حتی اگر همین امروز تولید لنت‌های آزبستی متوقف شود دو تا سه سال طول می‌کشد تا میزان آلودگی موجود در هوا کاهش یابد.

ما حدود دو سال پیش لنت‌های ترمز چند نوع اتومبیل را مورد آزمایش قرار دادیم که دارای آزبست بودند و جدیدا آزمایشی صورت نگرفته است با این حال میزان آلودگی آزبستی هوا تغییری نداشته است.

به‌نظرمی‌رسد بیشترین میزان آلودگی موجود در هوا مربوط به آزبستی است که در لنت‌های ترمز اتومبیل‌های ساخت داخل به‌کار می‌رود که با وجود هشدار، کارخانه‌های تولید‌کننده همچنان از آن استفاده می‌کنند و چندین سال نیز طول می‌کشد که لنت‌های تولید شده با این شرایط تمام شود. اگر آزبست یک ماده سرطان‌زاست و برای سلامت شهروندان زیان‌آور است باید کارخانه‌های تولید‌کننده لنت هم تعطیل شوند که البته معلوم نیست چرا از این قانون مستثنا شده‌اند.

مهندس علی گورانی؛ کارشناس بهداشت پرتوهای وزارت بهداشت

برخی از نقاط کره زمین به‌طور طبیعی دارای میزان زیادی اورانیوم است. اورانیوم یک عنصر رادیواکتیو است که در زمان طولانی تبدیل به سرب می‌شود و در این فرایند عنصر رادون 222 که یک عنصر رادیو اکتیو است ایجاد می‌شود که بیش از 50درصد آسیب‌های رسیده به انسان از طریق تشعشعات طبیعی را تشکیل می‌دهد (80درصد تشعشعاتی که به انسان آسیب می‌رسانند دارای منبع و منشا طبیعی هستند که 50درصد از آن را تابش‌های رادون تشکیل می‌دهند). رادون به ریه آسیب جدی وارد می‌کند و باعث سرطان ریه می‌شود به‌طوری که دومین عامل ایجاد سرطان ریه بعد از سیگار است. اگر سنگ، مواد و مصالحی که برای ساختمان‌سازی‌ استفاده می‌شود از منطقه‌ای باشد که غلظت اورانیوم زیادی دارد، تابش‌ها وارد زندگی می‌شوند. از آنجا که سنگ‌ها تراشیده و صیقل داده می‌شوند امکان فرار گازها مخصوصا رادون از آنها بیشتر می‌شود.

البته اگر این سنگ‌ها در خارج از ساختمان به‌کار گرفته شوند مشکلی نخواهند داشت و چنانچه در فضاهای بسته و در داخل ساختمان به‌کار برده شوند گاز متصاعد شده جمع می‌شود و غلظت آن بالا می‌رود و هنگام تنفس ریه‌ها درگیر می‌شوند. البته باز تأکید می‌کنم هر سنگی این مشکل را ندارد بستگی به منطقه‌ای دارد که سنگ از آنجا آورده می‌شود. به‌عبارتی اگر آن منطقه دارای اورانیوم با غلظت بالا باشد احتمال پرتودهی ناشی از گاز رادون بیشتر است و بنابر این سنگ‌های آن منطقه نیز این مشکل را خواهند داشت. برای کاهش سرطان ریه توسط گاز رادون در تمام دنیا باید بهداشت اماکن و محل سکونت را رعایت کرد؛ یعنی هم باید منطقه‌ای که سنگ از آن تهیه می‌شود از نظر زمین‌شناختی مورد بررسی قرار گیرد و هم به‌طور اصولی از تهویه استفاده کنیم چرا که با وجود تهویه مناسب هوا مشکلی پیش نخواهد آمد. تهویه ترجیحا باید طبیعی باشد و اگر هم در اینطور مناطق ساختمانی ساخته می‌شود یا از سنگ‌هایی استفاده می‌شود که تابش زیادی دارند در طبقات زیرین و همکف تهویه زیاد صورت گیرد. در کشورهای اروپایی سیستم‌های جمع‌آوری گاز رادون در فونداسیون خانه طراحی می‌شود.

در کشور ما هنوز به‌طور جدی به این بحث پرداخته نشده است. از سوی دیگر میزان گاز رادون مورد سنجش قرار نمی‌گیرد در حالی که باید قبول کنیم که میزان رادون به‌ویژه در مکان‌هایی مانند بیمارستان‌ها باید مورد سنجش قرار گیرد.

دکتر مهدی علیرضایی؛ عضو هیأت علمی دانشگاه و آرشیتکت بیمارستان

با اینکه هشدارهایی برای عدم‌استفاده از بعضی انواع سنگ‌های گرانیت در بیمارستان‌ها داده‌شده است کسی به این مسئله توجه نمی‌کند. از سوی دیگر نبود استانداردهای لازم مصالح باعث می‌شود هر نوع مواد و مصالحی در ساختمان‌های بیمارستانی مورد استفاده قرار گیرد. این مسائل باعث می‌شود از هر نوع سنگی در کف یا دیوارها تا ارتفاع یک‌مترو20سانتی‌متری استفاده شود.

دکتر غلامرضا میرکی؛ مدیر محیط‌زیست و توسعه پایدار کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی

منبع آلودگی محصولات کشاورزی یا انسان‌ساخت است یا به شکل طبیعی بقایای عناصر سنگین که در اثر فعالیت‌های صنعتی وارد آب‌هایی می‌شود که برای آبیاری زمین‌های کشاورزی از آن استفاده می‌شود. بقایای سموم شیمیایی دفع آفات نیز اگر بیش از حد مجاز باشد ازجمله موادی است که باعث آلودگی محصولات کشاورزی می‌شود. عامل سوم آلودگی انسان‌ساخت، بقایای کودهای شیمیایی باقیمانده در محصولات کشاورزی مخصوصا نیترات است که تجمع آن در بدن می‌تواند عامل بروز بیماری‌هایی ازجمله سرطان شود. آلودگی‌های رادیواکتیو نیز ازجمله دیگر عوامل آلوده‌کننده محصولات کشاورزی است. به‌عنوان مثال زمین کشاورزی که تجمع عناصر سنگین در آن بیش از حد مجاز است، ما با کاشت گیاه باعث تجمع عناصر سنگین در گیاه و با مصرف آن باعث انتقال این عناصر به بدن و بیماری در درازمدت می‌شویم.

مهم‌ترین مشکلی که در زمینه کشاورزی در این راستا با آن روبه‌رو هستیم میزان کیفیت خاک و بی‌توجهی و نبود معیار‌هایی برای سنجش کیفیت آن است. به‌عبارتی نقشه‌ای از میزان تجمع عناصر سنگین در خاک‌های کشاورزی نداریم که بتوانیم براساس آن الگوی کشت مناسبی را ارائه بدهیم تا تجمع عناصر سنگین در محصولات کشاورزی را به حداقل برسانیم.

اولین گام در حوزه مدیریت بقایای آلاینده‌ها در محصولات کشاورزی تهیه اطلس جامع آلودگی خاک کشاورزی کشور است تا با استناد به آن الگوی کشت مناسب، ارائه و محصولات نسبتا پاکی را وارد بازار کنیم. به‌عنوان مثال با توجه به این اطلس اجازه کشت بعضی از گونه‌های گیاهی را در مناطق بحرانی نمی‌دهیم چون بعضی از گیاهان غده‌ای مانند پیاز می‌توانند تا 18/5 برابر میزان مورد نیاز، سرب را جذب کند و ذخیره سازند. به این محصولات که چنین قابلیت‌هایی را دارند بیش انباشت‌گر می‌گویند. بنابراین این محصولات با وجود ظاهر زیبا می‌توانند برای سلامت انسان بسیار مضر باشند که البته مسائل پیش‌آمده در درازمدت خودش را در انسان در قالب بیماری‌هایی همچون سرطان‌ها می‌تواند بروز دهد. ما باید بعد از تهیه اطلس نامبرده، با فقر‌ موجود در خاک مقابله کنیم و غنای بیولوژیک خاک‌های کشاورزی را افزایش دهیم چرا که جز خاک‌های استان‌های شمالی و جنگلی، در بقیه نقاط خاک فقیر است.

انتخاب سردبیر

بازگشت زودهنگام آلودگی به آسمان کلانشهرها

در روزهای پایانی هفته گذشته با نفوذ سامانه هوایی جدید، کیفیت هوای شهرهای بزرگ و صنعتی کشور افت محسوسی داشت.

موضوع روابط عمومی با بخشنامه اصلاح نمی‌شود

همشهری‌آنلاین - محمد پناهی‌فرد*: هفته گذشته اسحاق جهانگیری معاون رئیس جمهوری طی بخشنامه‌ای به وزارتخانه‌ها، موسسات و شرکت‌های دولتی و استانداری‌ها خواستار‌این شد تا مدیران در انتخاب افراد برای تصدی پست‌های سازمان مرتبط با روابط عمومی‌ها از نیروهای شایسته و با تجربه استفاده شود.

اختلاف برسر مصرف آب کشاورزی

علی ابراهیمی: آخرین برآوردها در حالی از مصرف ۹۲ درصدی منابع آبی کشور در بخش کشاورزی و هدر روی بالای آب در این بخش حکایت دارد که وزارت جهاد کشاورزی آمارهای وزارت نیرو در این مورد را غیرکارشناسی می‌داند.

چالش حقوق بشری آب در آمریکا

نمایندگانی از سازمان ملل هفته‌گذشته را در شهر دیترویت در ایالت میشیگان گذراندند تا درباره گزارش‌هایی تحقیق کنند که از وضعیت نقض حقوق بشر مردم این شهر به‌دلیل قطع آب منتشر شده‌است.

عصاره جوانه بروکلی علائم اوتیسم را بهبود می‌بخشد

همشهری آنلاین: یک مطالعه‌ جدید کوچک نشان می‌دهد ماده شیمیایی به نام سولفورافان (sulforaphane) که از جوانه‌های کلم بروکلی بدست می‌آید، ممکن است به بهبود علائم اوتیسم در برخی از افراد مبتلا کمک کند.

۴ کشته و زخمی در تیراندازی نیویورک

همشهری آنلاین: حمله به ماموران پلیس درنیویورک چهار کشته و زخمی به جای گذاشت. روزنامه ایندیپندنت نوشت فردی مهاجم که با یک تبر به چهار مامور پلیس در خیابانی شلوغ در نیویورک حمله کرد ، به ضرب گلوله کشته شد.

پوتین: اقدامات آمریکا ساختار امنیت جهانی را ازبین برده است

همشهری آنلاین: ولادیمیر پوتین رییس جمهوری روسیه اعلام کرد: اقدامات آمریکا و متحدان غربی این کشور ساختار امنیتی جهانی را از بین برده و ثبات جهان را به خطر انداخته است.

۲۱کشورآسیایی موافقتنامه تاسیس بانک سرمایه گذاری امضا کردند

همشهری آنلاین: نمایندگان و وزیران دارایی ۲۱ کشور آسیایی روز جمعه توافقنامه‌ای را به منظور ایجاد و عضویت در بانک سرمایه‌گذاری آسیا در پکن امضا کردند.

سرنوشت دستگاه‌های کارت‌خوان در انتظار شرکت‌های اینترنتی است؟

همشهری‌آنلاین - امیر عباس تقی‌پور*: خوشبختانه بازار نظردهی پیرامون پیش‌نویس اصول حاکم بر صدور پروانه‌های ارتباطات ثابت و خدمات ارتباطی ثابت که سوم شهریورماه جاری و به بهانه تمدید مجوز شرکت‌های ارائه‌کننده خدمات اینترنتی پرسرعت - PAP - منتشر شد، هنوز داغ است.

ششمین کنفرانس آسیایی در علوم اجتماعی در توکیو برگزار می‌شود

همشهری‌آنلاین: ششمین کنفرانس آسیایی در علوم اجتماعی با عنوان ACSS ۲۰۱۵ در اوزاکای ژاپن از ۱۳ الی ۱۶ ژوئن برگزار می‌شود.

هیچ‌کس مالکیتی بر ساختمان‌های دانشگاه آزاد ندارد؛ برای تحصیلات تکمیلی برنامه داریم

همشهری آنلاین: رئیس هیات امنای دانشگاه آزاد اسلامی گفت: تمام ساختمان‌های دانشگاه آزاد در سراسر کشور سرمایه ملی است و هیچ‌ کس مالکیتی در آن ندارد.

کرملین: تحریم‌های غرب ملت روسیه را یکپارچه کرد

همشهری آنلاین: ویاچسلاو وولودین معاون دفتر ریاست جمهوری روسیه اعلام کرد: تحریم‌های غرب علیه روسیه ملت این کشور را یکپارچه و منسجم کرده است.

همایش بین‌المللی میر سیدعلی همدانی برگزاری می‌شود

همشهری‌آنلاین: همایش بین‌المللی میر سیدعلی همدانی عارف و عالم بزرگ ایرانی سوم آبان ۱۳۹۳ برگزار می‌شود.

کاهش دما در مناطق مرتفع

همشهری آنلاین: از بعداز ظهر شنبه ( ۳ آبان) تا دوشنبه در مناطق مرتفع استان‌های ساحلی دریای خزر، اردبیل و آذربایجان شرقی کاهش دمای ۸ تا ۱۰ درجه‌ای و دوشنبه در خراسان شمالی و شمال خراسان رضوی افت دمای ۱۰ تا ۱۵ درجه رخ خواهد داد.

خرید ۱۲۰ هزار دلاری ایران‌ایر از بوئینگ

در نخستین معامله شرکت‌های هوافضای آمریکایی با ایران در ۳۵سال گذشته، بوئینگ به ارزش ۱۲۰ هزار دلار محصولات مربوط به هواپیما به ایران فروخت.

بیدستان میزبان دو شهید گمنام می‎شود

همشهری آنلاین: مراسم تشییع پیکرهای پاک دو شهید گمنام دفاع مقدس با آغاز ماه محرم در روز دوشنبه پنجم آبان‌ماه برگزار خواهد شد.

جودوی نابینایان و کم بینایان قهرمان بخش تیمی شد

همشهری آنلاین: تیم ملی جودوی نابینایان و کم بینایان به مدال طلای بخش تیمی اینچئون دست یافت.