چهارشنبه 26 شهریور 1393 | به روز شده: 2 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 21 آذر 1391 - 10:30:13 | کد مطلب: 194004 چاپ

آغاز نخستین کنگره‌ شعر آیینی «شفق»

کتاب  > شاعران - گروه ادب و هنر:
نخستین کنگره شعر آیینی «شفق» با پخش مستندی درباره محمدحسین بهجتی (شفق) -  شاعر فقید - و با حضور شاعران آیینی صبح دیروز در حوزه هنری آغاز شد.

دیروز مراسم تشییع خلیل عمرانی شاعر آیینی هم برگزار می شد و به همین دلیل جلسه تا حدی رنگ و بوی تقدیر از زحمات این شاعر آیینی به‌خود گرفته بود. محسن مؤمنی با تسلیت درگذشت خلیل عمرانی گفت: عمرانی از باورمندان شعر آیینی و انقلاب و ادبیات متعهد بود و به شهادت پایان‌نامه کارشناسی ارشدش که زیرنظر قیصر امین‌پور شکل یافته بود، از مدافعان شعر انقلاب محسوب می‌شود. رئیس حوزه هنری افزود: خلیل عمرانی در جاهای دوردست مثل شهرک واوان انجمن تشکیل می‌داد و شاعران جوان را تشویق می‌کرد. او همچنین درباره کنگره شعر آیینی شفق گفت: این کنگره به نام آیت‌الله محمدحسین بهجتی (شفق) شکل گرفته است.

شخصیت آیت‌الله بهجتی دارای وجوه گوناگونی بود و ما از وجه فلسفی،‌ عرفانی و فقهی شخصیت ایشان کم می‌دانیم. مؤمنی در ادامه به نقل چند خاطره درباره بهجتی پرداخت و گفت: آیت‌الله محمدحسین بهجتی (شفق) از نخستین شاعران انقلاب است که پیش از 15خرداد برای امام (ره) شعر گفته است. بعد از آن محمدعلی مجاهدی - دبیر هنری کنگره - در ضمن صحبت‌هایش گفت که این کنگره رتبه اول، دوم و سوم ندارد و فقط در بخش‌های مختلف برگزیدگانی خواهد داشت. مجاهدی همچنین با تأکید بر اهمیت قلمرو پژوهشگری اظهار کرد: آثاری از نظر کمی به‌عنوان اثر برگزیده معرفی شده اما از نظر کیفی ما را قانع نکرده است. به همین دلیل قرار است از دو چهره سرشناس شعر و ادب آیینی معاصر محمدرضا سنگری‌ در زمینه پژوهش ادب آیینی معاصر و علی موسوی گرمارودی در بخش شعر عاشورایی با توجه به خطبه‌ای که در قالب نیمایی و با محتوای عاشورایی دارند، تقدیر ‌شود.

وی زبان به انتقاد از برخی شعرهای آیینی گشود و گفت: کاستی‌ها و کم‌لطفی‌های بعضی از شاعران درباره ائمه اطهار(ع) قابل بحث است. در زمان حاضر با مشکل عجیبی مواجه هستیم که هر کس به‌خود اجازه می‌دهد عرض اندام کند و درباره ائمه سخنانی بگوید که پشتوانه تاریخی، قرآنی‌ و روایی ندارد. در حاشیه کنگره شعر آیینی شفق یک میزگرد تخصصی هم برای شعر آیینی برگزار شد که محمد زمانی اجرای برنامه را برعهده داشت. وی درباره اهمیت شعر آیینی، به دیدار مقام معظم رهبری با شاعران آیینی اشاره کرد و گفت: مقام معظم رهبری در این جلسه فرمودند که شعر آیینی بهترین شکرانه قریحه شعر است. در این میزگرد موسوی گرمارودی، محمد علی مجاهدی، قربان ولیئی و محمد رضا سنگری حاضر بودند. موسوی گرمارودی در این میزگرد گفت: گاهی بعضی شاعران تعابیری را که برای معشوقه‌های زمینی و دوستان دبیرستانی خود به‌کار می‌برند، در توصیف ائمه(ع) استفاده می‌کنند.

این شاعر در آسیب‌شناسی شعر آیینی گفت: باید دو یادآوری مهم داشته باشیم تا نسل‌های آینده درباره این دو مهلکه مراقب باشند. یکی از این مهلکه‌ها غلو است که متأسفانه برخی از شاعران وقتی در سرازیری می‌افتند و ترمز پاره می‌کنند، یک‌دفعه می‌گویند «فاش می‌گویم زینب‌اللهی شدم» و امثال این تعبیرات که مورد نفرت ائمه(ع) است. گرمارودی سپس عنوان کرد: یکی از علل ارادت ما به اهل‌بیت(ع) این است که آنها توحید را به ما آموختند و اگر ما چیزی بگوییم که با توحید در تضاد باشد، هم به دشمنان بهانه داده‌ایم و هم باید توجه داشته باشیم که کارمان حتی اگر از سر جهل باشد، مورد نفرت ائمه(ع) است. او در ادامه گفت: باید مراقب باشیم، چرا که گاهی صنعت مبالغه با غلو اشتباه گرفته می‌شود. این شاعر همچنین گفت: مهلکه دیگر این است که باید مراقب باشیم چگونه درباره ائمه(ع) صحبت کنیم که حرمت ایشان نگه داشته شود. او سپس اضافه کرد: بسیاری از افراد در توصیف حضرت زینب(س) تعبیرات ناشایستی به‌کار می‌برند، حتی تعبیر زینب ستم‌کش در مورد کسی که مجسمه حماسه و نستوهی است، تعبیر بسیار نابجایی محسوب می‌شود. همچنین محمدعلی مجاهدی در تعریف شعر آیینی اظهار کرد: هر مقوله‌ای که به‌نحوی متأثر از منابع وحیانی، تعالیم قرآنی، آموزه‌های روایی و منابع متقن تاریخی اسلام باشد، حضورش می‌تواند به‌عنوان شهروند اصیل شعر‌ آیینی در این قلمرو به رسمیت شناخته شود. در بخش دیگری از این میزگرد، محمدرضا سنگری گفت: شعر آیینی سخت در ابهام است و کرانه‌مند نیست. او سپس با طرح چند سؤال درباره مضمون شعر آیینی عنوان کرد: آیا شعرهایی که درباره آیین‌های محلی ایران، نوروز، آیین‌های محصول، آیین‌های عروسی و غیره باشد، شعر آیینی محسوب می‌شود؟سنگری همچنین اضافه کرد: دو قلمرو وسیع شعر ستایشی و نیایشی باید به درستی مورد توجه قرار بگیرد. بعد از انقلاب آثار کمی در زمینه شعر نیایشی داریم و من یکی از شاخص‌های شعر نیایشی را محفلی و مجلسی بودن می‌دانم. او یادآوری کرد: اگر حوزه‌های حکمی را هم وارد شعر آیینی کنیم، چه چیزی شعر آیینی نیست؟ هر چیزی باید حد داشته باشد.

محمدعلی مجاهدی در پاسخ به محمدرضا سنگری گفت: اگر تعبیر شعر آیینی اشتباه باشد، من نخستین کسی هستم که اشتباه کرده‌ام؛ اما آیین، دین، مذهب، راه و طریق معنای مشترکی دارند و ما آنها را به‌خاطر این معنای مشترک یکی می‌پنداریم. آنچه مدنظر من بوده، مقوله‌هایی است که متأثر از قرآن و روایات‌ هستند. در بخش دیگری از این میزگرد، قربان ولیئی گفت: نامگذاری ژانرها و انواع ادبی مبنای علمی دارد که از قدیم وجود داشته‌ است. یک دلیل نامگذاری شعر آیینی نوجویی در نامگذاری‌هاست و دلیل دیگر خود را در بررسی شعر دینی و معنوی و حتی ژانر تعلیمی نشان می‌دهد. این شاعر ادامه داد: نگرش حداقلی به شعر دینی و معنوی این است که شعر به‌طور کلی متافیزیک است و در ادبیات جهان به ندرت می‌توان شعری یافت که با متافیزیک و معنویت بی‌ارتباط باشد. او سپس عنوان کرد: دلیل اینکه بعضی از شاعران تعداد قابل توجهی شعر درباره ائمه(ع) دارند اما شعر نبوی و توحیدی از آثار آنان غایب است، این است که وادی شعر هم به وادی تقلید و مد فرو رفته است و شاعران به ورطه کنگره‌محوری و جمع‌محوری درافتاده‌اند و به درونیات خود توجه نمی‌کنند.

ولیئی سپس با اشاره به‌نظریه مخاطب فرضی تشریح کرد: شاعر هنگام شعر گفتن ممکن است یک کنگره، یک جمع یا اهالی یک مذهب را درنظر داشته باشد و بر این اساس شمول شعر در مخاطب فرضی شاعر تعیین می‌شود. ولیئی در پایان گفت: شعر دینی تجربه معرفت دینی است وگرنه وقایع‌نگاری از عهده همه بر می‌آید. امروز جامعه بشری تشنه شعر معرفتی است.

انتخاب سردبیر

۴ علامتی که نشان می‌دهند کمبود فیبر دارید

همشهری آنلاین: در این مطلب علائمی که نشان می‌دهد بدن شما به فیبر بیشتری نیاز دارد را عنوان می‌کنیم.

‌ لی‌لی‌پوتی‌ها جلوی پیشرفت فوتبال ایران ‌ را گرفته‌اند

امیرحسین اعظمی: امیر حاج‌رضایی، مربی اسبق تیم ملی و کارشناس باسابقه فوتبال ایران معتقد است که فضای فعلی فوتبال ایران تحت‌تأثیر دروغ و زشتی‌ها قرار دارد.

خوشی‌ها و حسرت‌های آکواریوم‌داری

«در جست‌وجوی نیمو» به‌عنوان یکی از موفق‌ترین انیمیشن‌های هزاره سوم آنقدر در گیشه خوب فروش کرد که کمپانی سازنده‌اش دنباله‌هایی نیز برای آن تدارک دید.

چند نکته درباره یک خبر ۳۷۳۴ کلمه‌ای

مهدی فروتن: زنگ آغاز فعالیت رسمی دبیرخانه سی و سومین جشنواره فیلم فجر روز دوشنبه با ارسال یک متن ۳۷۳۴ کلمه‌ای از سخنان دبیر جشنواره به رسانه‌ها به صدا درآمد؛ متنی که اگر گشاده‌دستی تنظیم‌کنندگان آن نبود، می‌شد مهم‌ترین نکته‌هایش را در قالب یک خبر مختصر و مفید در اختیار رسانه‌ها قرار داد. فارغ از شکل این خبر، ذکر چند نکته درباره محتوای آن خالی از لطف نیست، آن هم صرفا از باب «ان الذکری تنفع المومنین».

پروازهای پر تأخیرمسافران را زمینگیر‌کرد

محمد عدلی: شهریورماه به‌عنوان‌ماه پرسفر سال برای مسافران هوایی خوش‌یمن نبود چراکه تأخیر در پروازها همچنان در این‌ماه در بالاترین سطح خود قرار دارد تا مسافران همچنان حسرت پرواز بدون دردسر را داشته باشند.

رشد مثبت اقتصادی؛ واقعی یا ساختگی؟

علیرضا سلطانی: مقامات اقتصادی دولت در روزهای اخیر از مثبت‌شدن رشد اقتصادی کشور خبر داده و اعلام کرده‌اند که نرخ رشد اقتصادی در فصل نخست سال‌جاری با احتساب نفت به ۲.۵ درصد و بدون احتساب بخش نفت ۱.۸ درصد رسیده است.

موضوع بحث

فرشاد مهدی‌پور: آدم‌ها بیشتر درباره چیزهایی که خریده‌اند یا می‌خواهند بخرند با هم حرف می‌زنند و گهگاهی هم درباره مشکلات، گرفتاری‌ها و دشواری‌های زندگی. در اولی «پول» محور اول و آخر و تعیین‌کننده است و هر که مصرف‌اش بیشتر، حرف‌اش بیشتر و در دومی گاهی طریق درددل پیموده می‌شود و بعضا راهی به راه‌حل.

وزیر ورزش: بی‌قانونی‌های گذشته عامل انتقاد امروز به ماست

همشهری آنلاین: وزیر ورزش با بیان اینکه در گذشته ورزش "سکه‌ای" بود و قفل‌های موجود با هیچ کلیدی باز نمی‌شود،گفت: بی‌قانونی‌هایی که در گذشته وجود داشت عامل انتقاد‌هایی است که امروز به ما می‌شود.

جزئیات تازه از روند افزایش قیمت وام مسکن

روز دوشنبه قیمت اوراق تسهیلات مسکن در فرابورس برای نخستین‌بار به بیش از ۱۰۰هزار تومان رسید.

رشد ۶ واحدی شاخص بورس

شاخص کل بورس تهران در مبادلات ۶ واحد افزایش یافت و به ۷۱ هزارو ۴۰۸ تومان رسید.

پلی که زنده است

چراپونجی> مردمان دهکده‌ای در هند هر روز از روی پلی تردد می‌کنند که از ریشه‌های درخت فیکوس تشکیل شده و زنده است.

گجتی برای صحبت‌کردن با بینی

بمبئی> پسر ۱۶ساله هندی گجتی ساخته که با تبدیل بازدم کاربر به امواج صوتی، وی را قادر به صحبت کردن می‌کند.

سلمانی شتر‌ها

راجستان> شتر‌ها پیش از شرکت در جشنواره‌ای که هر ساله در هند برگزار می‌شود، به سلمانی می‌روند.

فرش قرمزی از ۱۲۰ میلیون خرچنگ

جزیره کریسمس> هر‌ساله در جزیره کریسمس استرالیا بیش از ۱۲۰میلیون خرچنگ راهی سواحل اقیانوس هند می‌شوند.

ایمن‌سازی‌ شهر برای دانش‌آموزان

معصومه آباد: بار دیگر در آستانه فصل بازگشایی مدارس و آغاز سال تحصیلی با صدای زنگ مدارس لرزه­‌ای بر مصوبات خاک خورده شهرمان طنین‌انداز شد؛ مصوباتی که همچنان در اجرای آن از سوی مدیران شهری با چالش‌هایی روبه‌رو هستیم.

بزرگترین یخچال طبیعی ایران تَرَک برداشت/ کلاردشت در معرض سیل

همشهری آنلاین: شکاف‌های ایجاد شده در سمت راست بزرگترین یخچال طبیعی ایران نگرانی را برای حاشیه نشینان و دامنه نشینان آن در کلاردشت ایجاد کرده است.

مذاهب اسلامی نیازمند توافق بر الگوی فقهی همزیستی مشترک هستند

همشهری آنلاین: رییس دانشگاه مذاهب اسلامی با تأکید بر اینکه مذاهب اسلامی نیازمند توافق بر الگوی فقهی همزیستی مشترک هستند، گفت:

حزب حاکم روسیه در انتخابات کریمه به پیروزی رسید

همشهری آنلاین: حزب حاکم در روسیه در انتخابات منطقه‌ای در کریمه، شبه‌ جزیره اوکراینی که ماه مارس به فدراسیون روسیه پیوست، پیروز شد.