پنج شنبه 29 شهریور 1397 | به روز شده: 18 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
جمعه 2 دی 1390 - 20:45:21 | کد مطلب: 154648 چاپ

آشنایی با پایگاه اطلاع‌رسانى کتابخانه‌های ایران

فرهنگ > ادبیات - همشهری آنلاین:
پایگاه اطلاع‌رسانی کتابخانه‌های ایران توسط مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، به منظور ارائه یک‌جای اطلاعات کتابخانه‌های ایران در اینترنت برای دسترسی سریع محققان به این اطلاعات، راه اندازی شده است

در بخش «درباره ما» این پایگاه آمده است:

بررسی اجمالی امکانات کتابخانه‌هاى ایران، از به کارگیری نرم افزارهای متنوع در این کتابخانه‌ها حکایت دارد؛ اما برخی از این کتابخانه‌ها، با آنکه از نرم افزارهای متداول ذخیره و بازیابی اطلاعات استفاده می‌کنند، هنوز فاقد پایگاه اطلاع رسانى برای دسترسی مخاطبان خود از راه دور به اطلاعات فهرست نویسی شده‌اند.

more

  وب‌سایت: پایگاه اطلاع‌رسانی کتابخانه‌های ایران

اگر چه وجود پایگاه‌های اختصاصی برای بعضی از کتابخانه های کوچک و بزرگ، مشکل دسترسی به منابع همان کتابخانه را کاهش داده است، اما همچنان مشکل پراکندگی این پایگاه‌ها و سختی دسترسی به این اطلاعات، حل نشده باقی مانده است.

ارائه خدمات متمرکز از سوی برخی تولیدکنندگان نرم افزارهای کتابخانه‌ای در حوزه کتابخانه‌های مرتبط با آن نرم افزار، به دلیل محدودیت در همان مجموعه و کندی دسترسى، عملا مانع از فراگیری آنها شده است.

صرف وقت بسیار برای یافتن مشخصات یک کتاب و فقدان اطلاع از محل نگهداری یک منبع کمیاب، با وجود کتابخانه‌های عمومی و تخصصی متعدد در حوزه دانش‌های مختلف، از جمله مشکلاتی است که بیشتر دانشجویان و دانش پژوهان، آن را تجربه نموده‌اند.

توجه به این نکات، ضرورت انسجام بخشی اطلاعات و اطلاع رسانی در عرصه کتاب و کتابخانه را هویدا نموده، تلاش برای حل این مشکلات، گامی بلند در تولید علم به شمار می‌آید.

طراحی پایگاهی فراگیر با قابلیت یکپارچه سازی اطلاعات غیر منسجم کتابخانه‌های گوناگون، نقشی بسزا در دستیابی گسترده به منابع موجود در کتابخانه‌های مختلف در سراسر کشور خواهد داشت. بی شک، اطلاع‌رسانی در باره کتاب و مراکز نگهداری آن در سطح ملى، طالبان علم را در دستیابی به منابع مختلف، به خصوص منابع کمیاب، یاری خواهد رساند.

با توجه به ضرورت ارائه یک‌جای اطلاعات کتابخانه‌های ایران در شبکه جهانی اینترنت برای دسترسی سریع محققان به این اطلاعات، راه‌اندازی «پایگاه اطلاع رسانى کتابخانه‌های ایران (Lib.ir)»، تلاشی در حد توان برای ایجاد بستری مناسب در مسیر دست یازیدن به اهداف یاد شده است.

مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، بر آن است که با ارائه این خدمت، قدمی مؤثر در دستیابی محققان به منابع پژوهشی بردارد.

دسترسی کاربران به اطلاعات کتابخانه‌های تخصصى، دانشگاهی و عمومی کشور و آشنایی دانش‌پژوهان با کتابخانه‌ها و خدمات مختلف آنها و عرضه مجموعه اطلاعاتی که در شناخت کتابخانه‌ها مؤثرند، از جمله اهداف این پایگاه به شمار می‌رود.

توجه کاربران پایگاه و مدیران کتابخانه‌ها را به نکات ذیل، جلب می‌نماییم:

  • «پایگاه اطلاع رسانى کتابخانه های ایران» در راستای جلب اعتماد کتابخانه ها، وظیفه به روزرسانی و تغییر اطلاعات مرتبط با هر کتابخانه را با نام کاربری اختصاصی بر عهده مدیران آنها قرار می‌دهد.
  • مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، با مدیریت این پایگاه، صرفا امکان بازیابى، جستجوی ساده و جستجوی پیشرفته اطلاعات کتابخانه ها را در کمترین زمان ممکن با استفاده از تکنیک های پیشرفته فراهم آورده است.
  • این پایگاه، غیر انتفاعی است و در ازای ارائه خدمات خود به کاربران عمومی و کتابخانه ها، هزینه ای دریافت نمی‌نماید.
  • «پایگاه اطلاع رسانى کتابخانه‌های ایران»، با رعایت امانت، فهرست منابع موجود در هر کتابخانه را بر اساس محتوای ارسالی مدیریت آن کتابخانه، بدون هر گونه تصرفی در اختیار کاربران قرار می دهد. بدیهی است که مسئولیت صحت اطلاعات بر عهده ارسال کننده و حقوق معنوی آن نیز متعلق به همان کتابخانه خواهد بود.
  • این پایگاه، وظیفه ای در ارائه یکجای اطلاعات یک کتابخانه به دیگران ندارد و با توجه به قوانین حقوق و مالکیت معنوى، این کار را برای خود، غیر مجاز می‌شمارد.
  • امکان دریافت یکی از خروجی‌های استاندارد (مانند ISO) از نرم افزار مورد استفاده در کتابخانه و تماس با مدیران این پایگاه، از جمله بایسته های عضویت در «پایگاه اطلاع رسانى کتابخانه های ایران» است.

مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ضمن دعوت از تمامی کتابخانه های ایران در به اشتراک گذاردن فهرست مدارک خود، تلاش می‌نماید تا محققان و دانش پژوهان را در دسترسی به منابع کتابخانه‌ای مورد نیازشان یاری نماید.

امید است این تلاش، رونق فرهنگ کتابخوانی، تسهیل فعالیت‌های پژوهشى، استفاده از منابع کمتر شناخته شده و معرفی کتابخانه‌های غنی و حاوی منابع با ارزش را در پی داشته باشد.

قفسه مجازى

«پایگاه اطلاع‌رسانی کتابخانه‌های ایران» در راستای رسالت ارائه خدمات به محققان و دانش پژوهان اقدام به راه اندازی بخش قفسه مجازى برای هر یک از کتابخانه‌ها می‌کند.

از آنجا که کتابخانه‌های کشور به دلایل مختلف کمتر به مخاطبان خویش امکان ورود به مخزن را داده‌اند؛ مراجعان برای مشاهده منابع موجود در کتابخانه‌ها از ارائه خدمات به صورت قفسه باز بهره‌مند نیستند. با استفاده از قفسه مجازى این امکان برای کاربران فراهم می‌شود تا منابع موجود در یک کتابخانه را به صورت مجازی در قفسه‌های کتابخانه مشاهده و مرور نمایند.

دسترسی به قفسه مجازى، امکان دستیابی به منابع مرتبط و هم موضوع با منبع مورد نظر را برای محققان فراهم می‌آورد. استفاده از این قابلیت امکان مشاهده هر منبع در قفسه کتابخانه به شکل مجازی را فراهم آورده و آشنایی با کتاب‌های جدیدی که مخاطب هیچ اطلاعاتی از آنها ندارد را برای شخص به وجود می آورد.

با استفاده از این امکان مى¬توان کتب مرتبطی چون شرح، تفسیر یا ترجمه یک کتاب را به دست آورد و با آن آشنا شد. همچنین در این روش سایر آثار یک مولف نیز در دسترس کاربر قرار خواهد گرفت.

شرط بکارگیری از این قابلیت، برخورداری کتابخانه از یکی از انواع رده‌بندی‌های رایج چون کنگره و دیوئی است. به این ترتیب کاربران پس از جستجوی یک منبع در چنین کتابخانه هایی می‌توانند تمام منابع قبلی و بعدی مرتبط با آن را در قفسه مجازى مشاهده و پیمایش نمایند.

در همین زمینه: