دوشنبه 14 اردیبهشت 1394 | به روز شده: 22 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 26 آذر 1390 - 19:16:51 | کد مطلب: 154064 چاپ

آشنایی با جنگل‌های ارسباران - آذربایجان شرقی

محیط زیست > منابع‌ طبیعی - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
منطقه ارسباران یا قره‌داغ ناحیه‌ای کوهستانی - جنگلی است که در شمال استان آذربایجان شرقی و جنوب رودخانه ارس واقع شده‌است

ارسباران عنوان جدیدی است و در گذشته به آن ناحیه قره‌داغ یا قراجه‌داغ می‌گفتند. ساکنان دشت مغان و اطراف مشکین‌شهر و تقریباً همه افراد بومی منطقه هنوز هم این لفظ را به کار می‌برند.

این منطقه از شمال به رود مرزی ارس، از جنوب به ارتفاعات شهرستان‌های تبریز و سراب، از شرق با استان اردبیل و از غرب به شهرستان‌های جلفا و مرند محدود می‌شود.

دسن

پرونده‌ها:

more  تخریب ارسباران و مسئولانی که دیر نگران می‌شوند / زنگ خطر برای ارسباران / ارسباران در حسرت دیروز / کارخانه‌ای که جنگل‌های ارسباران را نابود می‌کندارسباران بیستمین پارک ملی کشور / تخریب هزار هکتار ذخیره‌گاه زیستکره ارسباران

دسن

منطقه جنگلی ارسباران در گذشته نه چندان دور دارای وسعت چشم‌گیری بوده که به علت قطع یکسره جنگل برای تامین ذغال وسعت زیادی از این جنگل از بین رفته است.

وسعت جنگل‌های ارسباران 164000 هکتار بوده که از این وسعت 148000 هکتار ار آن به عنوان جنگل حمایتی و حفاظتی گزارش شده است.

گونه‌های گیاهی ارسباران شامل؛ بلوط اوری، بلوط سفید، ممرز، کرب، کرکو، کیکم، سرخدار، بارانک، گیلاس وحشی، آردوج، بنه، تیس، ملچ، اوجا، ذغال اخته، قره غات، ال، پر و ... است. میانگین بارندگی در جنگل‌های ارسباران حدود 300 تا 450 میلی‌متر گزارش شده است.

ارسباران به دلیل شرایط اقلیمی خاص آب و هوایی، دارای 1072 گونه گیاهی و 97 گونه چوبی گزارش شده است که این منطقه حفاظت شده با 78560 هکتار که حدود 56 درصد این ناحیه را شامل می‌شود و جزء یکی از 9 ذخیره‌گاه بیوسفر ایران است.

ارسباران از نظر تنوع زیستی بسیار متنوع بوده و یگانه زیستگاه یکی از نادرترین پرندگان دنیا به نام سیاه خروس است.

از دیگر گونه‌های جانوری می‌توان به خرس قهوه‌ای، پلنگ، سیاه گوش، گراز، شوکا، کل و بز، کبک دری، کبک چیل، قرقاول و... اشاره کرد.

جنگل‌های ارسباران با 164 هزار هکتار وسعت در محدوده کوه های قره داغ و رودخانه ارس قرار گرفته است. ارسباران منطقه وسیعی است که دارای 900 هزار هکتار وسعت بوده و از دو بخش ارسباران شمالی و جنوبی تشکیل می‌شود.

جنگل‌های ارسباران از نظرجغرافیایی به اتفاق جنگل‌های خزری در زمره منطقه هیرکانی قرار می‌گیرد و شباهت زیادی به جنگل‌های خزری و جنگل‌های کناره دریای سیاه دارد با این تفاوت که به جای درختان راش و توسکای جنگل‌های شمال کشور و درختان کاج حاشیه دریای سیاه، درختان بلوط و ممرز در جنگل‌های ارسباران روییده است.

منطقه ارسباران با طبیعت زیبا و چشم اندازهای دلنشین و وجود اماکن و ابنیه تاریخی مختلف، توان بالقوه بالایی برای جذب گردشگر نیز دارد.

گیاهان دارویی موجود در این منطقه با ارزش قابل توجه، به عنوان یکی دیگر از محورهای توسعه منطقه می تواند از اهمیت ویژه ای برخوردار باشد.

در بیشتر نقاط غربی و شمالی در اطراف دهات وایقان، وینق، آئینه‌لو، حسن‌آباد و دیزمار جنگل‌های کم‌نظیری وجود دارد که به جنگل ارسبارانی مشهور می‌باشد.

در منطقه‌ حفاظت شده ارسباران ‪ ۲۱۵‬گونه پرنده،‪ ۲۹‬گونه خزنده، پنج گونه دوزیست،‪ ۴۸‬گونه پستاندار و‪ ۱۷‬گونه ماهی شناخته شده است.

منطقه ارسباران در سایه وجود زیستگاه‌های غنی یاد شده، زیستگاه پستانداران بزرگ نظیر کل و بز، گراز، خرس قهوه‌ای، گرگ، سیاه‌گوش و پلنگ می‌باشد.

این منطقه یکی از سحرانگیزترین مناطق کشور و جلوه‌گاه شکوه طبیعت در ایران می‌باشد. کوه‌های صعب‌العبور و سر به فلک کشیده این منطقه، سال‌های متمادی بافت طبیعی خود را از انواع حوادث طبیعی و مصنوعی حفظ کرده و چهره زیبا و استوارش را به صورت طبیعی حفظ کرده است.

اکوسیستم این جنگل دارای ویژگی‌های منحصر به فردی است که مجموعه ای از عناصر هیرکانی و قفقازی و خصوصیات دیگر مناطق گیاهی کشور را در خود جای داده است.

افزون بر تنوع عظیم گیاهی، عمده‌ترین گونه‌های پستانداران و پرندگان حمایت شده کمیاب را در چتر حمایت خود دارد. توده‌های کوهستانی آرارات در مناطق شمالی آذربایجان شرقی، نفوذ گسترده‌ای داشته و قوچ و میش از شاخص‌ترین حیوانات این مجموعه است.

در این میان زیستگاه‌های ییلاقی و قشلاقی تپه ماهوری «کیامکی»، ییلاق «قره چی» و مناطق صخره‌ای و صعب العبور کنتال، مأمن طبیعی انواع گونه‌های جانوری مانند: کل، بز وحشی، پلنگ و سیاه گوش است. منطقه حفاظت شده ارسباران، از نظر تنوع گونه‌ای جانوری در سطح جهان کم نظیر است.

درختان این جنگل پهن برگ و مخلوط به چیزی بین حالت نم پسند جنگل‌های شمال و نیمه خشکی پسند استپ‌ها و جنگل‌های زاگرس می‌باشد. نمونه درختان آن کرب، داغداغان، زبان گنجشک، اوری، سماق، بلوط، گیلاس وحشی، افراه و غیره است. ناحیه جنگلی ارسباران با داشتن 8 درصد از سطح کل کشور بیش از 10 درصد گونه‌های گیاهی را داراست.

جنگل‌های ارسباران یک منطقه حفاظتی است و یونسکو آن را به عنوان منطقه‌ای حفاظتی و ذخیره‌گاه بیوسفر (ژنتیکی) در کره زمین معرفی کرده است.

ارسباران صرف نظر از جاذبه‌های شکارگاهی، اقتصادی، اجتماعی‌ و فرهنگی به دلیل وجود گونه‌های گیاهی و جانوری کمیاب، چشم‌اندازهای بکر و وسیع و شکنندگی و آسیب‌پذیری بالای خود در سال‌های ‪ ۱۳۵۰‬و ‪ ۱۳۵۲‬شمسی ابتدا به عنوان منطقه ممنوعه و سپس منطقه حفاظت شده تحت حفاظت و نظارت اعلام شد.

انتخاب سردبیر

رهبر کره شمالی به روسیه نمی‌رود

همشهری‌آنلاین: رسانه های دولتی کره شمالی گزارش دادند کیم جونگ اون ،رهبر جوان این کشور به روسیه نمی‌رود و به جای او رئیس اسمی دولت برای شرکت در مراسم هفتادمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم در اروپا، به مسکو سفر خواهد کرد.

همکاری برای احیای تالاب هورالعظیم با وزارت نفت ادامه دارد

همشهری آنلاین: معاون رییس جمهوری و رییس سازمان حفاظت محیط زیست گفت: سال گذشته سازمان محیط زیست و وزارت نفت در زمینه احیای تالاب هورالعظیم همکاری‌های خوبی داشتند و همچنان نیز ادامه دارد.

۸۳ هزار زندانی مواد‌مخدر به اردوگاه می‌روند

رئیس سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور از انتقال ۳۸ هزار زندانی به ۷ اردوگاه ویژه محکومان مواد‌مخدر درصورت تکمیل و آماده‌سازی این اردوگاه‌ها خبر داد.

سودجویی برخی بیمارستان‌ها با تبدیل بخش زایمان به اتاق سزارین

وزیر بهداشت از معاون درمان خود خواست تا با صدور بخشنامه‌ای اعطای مجوز به بیمارستان‌ها بدون تأمین امکانات لازم برای زایمان طبیعی را ممنوع اعلام کند.

هزینه درمان آسم، بیشتر از ایدز

رئیس اداره بیماری‌های مزمن تنفسی وزارت بهداشت گفت: سالانه ۸هزار میلیارد تومان، هزینه بیماران مبتلا به آسم در کشور می‌شود اما با برنامه‌ریزی مناسب برای کنترل آسم، می‌توان هزینه‌ها را به یک سوم کاهش داد.

جامعه پایدار؛ شعار روز جهانی موزه‌ها

کمیته ملی موزه‌های ایران اعلام کرد که ۱۲شاخص معیار اصلی انتخاب موزه برتر برای امسال است.

فست فود یکی از عوامل بروز سرطان کیسه صفرا است

همشهری آنلاین: یک فوق تخصص گوارش افراط در مصرف فست‌فودها بویژه سوسیس و کالباس و همچنین غذاهای مانده را از عوامل موثر در بروز سرطان کیسه صفرا خواند و گفت: این سرطان جزو سرطان‌های نادر است که در افراد بالای ۶۰ سال ممکن است بروز کند.

۱۴ اردیبهشت؛ تیتر یک روزنامه‌های صبح ایران

همشهری ‌آنلاین: درخواست تعدادی از نمایندگان برای احضار رئیس‌جمهور به مجلس، هشدار سرلشکر فیروزآبادی درباره اجازه‌ندادن به ورود غربی‌ها به حوزه امنیتی و دفاعی کشور،امضای درخواست، ماجرای هزینه های دفتر و سفرهای احمدی‌نژاد، دستور رئیس‌ قوه قضائیه برای تعقیب متهمان پرونده فساد ۳۲ میلیاردی در وزارت علوم احمدی‌نژاد، هشدار به مطهری و استیضاح وزیر راه از سوی برخی نمایندگان تیتر یک تعدادی از روزنامه‌های صبح امروز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت است:

۱۴ اردیبهشت؛ پیشخوان روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری ‌آنلاین: صحبت های قلعه نویی درباره تاثیر حضور بازیکنان تیمش در تیم ملی بر بازی آنها در استقلال و ادعای توطئه علیه او با دعوت بازیکن به تیم ملی، پیشنهاد کویتی‌ها به طارمی، مزایده پرسپولیس و برنامه برانکو برای صادقیان تیتر یک روزنامه‌های ورزشی صبح ایران است:

توزیع بسته‌های امنیت غذایی به کمیته امداد و بهزیستی واگذار شود

نایب‌رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس با بیان اینکه موضوع توزیع بسته‌های امنیت غذایی را نباید سیاسی کرد، گفت: این اقدام باید به دستگاه‌های متولی ازجمله کمیته امداد و سازمان بهزیستی سپرده شود چرا که شناخت کاملی از محرومان جامعه دارند.

ماریا تیموری قهرمان مسابقات پنجگانه تنیس کشور شد

همشهری آنلاین: مسابقات پنجگانه تنیس کشور با قهرمانی ماریا تیموری به پایان رسید.

رقابت‌های دو و میدانی آغاز فصل کشور با معرفی برترین‌ها پایان گرفت

همشهری آنلاین: مسابقات آغاز فصل د‌و ‌و‌ مید‌ا‌نی با برگزاری رقابت‌های ۱۱ ماده در روز دوم به پایان رسید تا آماده‌ترین ورزشکاران ایران در مواد فضای باز مشخص شوند.

ترکیب تیم‌های ملی فیزیک، بادی کلاسیک و پرورش اندام اعزامی به رقابت‌های آسیایی مشخص شد

همشهری آنلاین: پس از برگزاری بازبینی فنی، مسافران اعزامی فیزیک، بادی کلاسیک و پرورش اندام به رقابت‌های قهرمانی آسیای ژاپن شناخته شدند.

نماینده بوشهر قهرمان مسابقات پاراموتور کشور شد

همشهری آنلاین: سومین دوره مسابقات پاراموتور قهرمانی کشور و انتخابی تیم ملی (روز ملی خلیج فارس) که در جزیره قشم برگزار شد، با قهرمانی نماینده بوشهر به پایان رسید.

نفرات برتر اسکیت سرعت دستجات آزاد کشوری دختران معرفی شدند

همشهری آنلاین: مسابقات اسکیت سرعت دستجات آزاد کشوری در رده سنی نوجوانان دختر با معرفی نفرات برتر به کار خود پابان داد.

پیام دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو به جشنواره فیلم و عکس جلوه‎های آب اصفهان

همشهری‌آنلاین: به مناسبت برگزاری مراسم اختتامیه جشنواره فیلم و عکس جلوه‎های آب اصفهان، ۱۰ اردیبهشت ۹۴ جشنواره فیلم و عکس جلوه‌های آب فرصتی است تا با رویکرد هنر و نگاه هنرمندان و اهمیت آب، توجه بیشتر به پاسداشت قداست آب و چگونگی مدیریت بهینه مصرف آب جلب شود.

یمن تحت محاصره، زیر آتش بمب‌های خوشه‌ای

یمن این روزها بیشتر از هر وقت دیگری شبیــه غــزه در زمـان حمــلات رژیم‌صهیونیستی است؛حالا پس از ۶ هفته بمباران، یمن علاوه بر اینکه از زمین و دریا و هوا تحت محاصره است و قحطی در این کشور بیداد می‌کند ثابت شده که عربستان سعودی مانند حملات صهیونیست‌ها به غزه برای بمباران مردم این کشور از بمب‌های خوشه‌ای ساخت آمریکا استفاده کرده‌‌است.

عکس روز: روز کارگر فیلیپین

همشهری آنلاین؛ کارگران جمعه اول ماه مه (۱۱ اردیبهشت) ۲۰۱۵ در جریان تظاهرات روز کارگر در بیرون کاخ ریاست جمهوری فیلیپین در مانیل آدمک رئیس‌جمهور بنیگنو آکینو را می‌سوزانند.