شنبه 10 آبان 1393 | به روز شده: 18 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 3 خرداد 1389 - 13:12:04 | کد مطلب: 108110 چاپ

چطور با بد زبانی فرزندان برخورد کنیم؟

مهارت‌های زندگی > خانواده - ترجمه آیدین فرنگی:
«ما توی خونه اصلا فحش نمی‌دیم، نمی‌دونم بچه این حرفا رو از کجا یاد گرفته...»

«مدام حرف‌های زشت می‌زنه، هر کاری هم می‌کنیم دست بردار نیست...»، «از مدرسه خبر دادن که به همکلاسی‌هایش فحش می‌ده، مانده‌ایم که چی کار کنیم...» نارضایتی والدین درخصوص استفاده فرزندشان از الفاظ رکیک معمولا با جملاتی شبیه نمونه‌های بالا بیان می‌شود. آنها از یک طرف دلیل فحش دادن کودک‌شان را نمی‌دانند و از طرف دیگر نسبت به شیوه‌های جلوگیری از کاربرد این قبیل الفاظ بی‌اطلاع هستند.

تنبیه، عصبانیت و قهر ابزارهایی است که در چنین مواقعی پدر و مادرها به آن دست می‌یازند اما باید توجه داشت که برای پیدا کردن راه حل مشکل، پیش از هر چیز شناسایی دلایل وقوع آن ضروری است.

آیا می‌دانید کارهای شما، حرف‌های‌تان یا بیان نظر مثبت‌تان در مورد یک عمل یا رفتار، از نظر بچه‌ها دارای اهمیت بسیاری است. اگر نمی‌دانید، پس در تربیت فرزندتان با مشکل مواجه خواهید شد. مجسم کنید موقع خوردن غذا با همسرتان شوخی کرده و آب ته لیوان را به طرفش پاشیده‌اید، اگر کودک‌تان سر میز نشسته باشد، از رفتار شما فقط یک نتیجه خواهد گرفت: «من هم باید آب بپاشم چون این کار، پدر و مادرم را خوشحال می‌کند».  اما وقتی او آب لیوان را روی‌تان خالی کند، با واکنش عصبی شما روبه‌رو خواهد شد! کودک از درک علت این عصبانیت عاجز است.

عین آنچه ذکر شد در مورد کلمه‌ها هم صدق می‌کند. شما فرد بزرگسالی هستید یا حق دارید موقع خشم برخی الفاظ زشت را به کار ببرید، اما تکرار همین تعابیر از طرف کودکی که آنها را از شما شنیده، رویدادی منفی قلمداد می‌شود. به یاد داشته باشید بچه‌ها مثل آیینه یا هر وسیله بازتاب ‌دهنده دیگری عمل می‌کنند.

بسیار خب! حق با شماست! شما شخص دقیقی هستید و هیچ حرف رکیکی به کار نبرده‌اید. روزی فرزندتان از کلمه‌ای استفاده می‌کند که در ردیف فحش‌ها قرار دارد. پیش از هر چیز باید به این نکته توجه کنید که آیا کودک‌تان معنی این واژه را می‌دانسته یا نه. به احتمال زیاد او به معنای آنچه گفته واقف نیست.  ممکن است خیلی ساده آن را در تلویزیون، حین تماشای فیلم و سریال یا از یک ترانه شنیده باشد.

حتی ممکن است درک کرده باشد که آن کلمه لفظی است که موقع عصبانیت به کار می‌رود اما معنی‌اش را نداند. شاید اگر شما با فرض اطلاع او از معنای واژه مورد بحث، واکنشی تند و عصبی نشان دهید، یا او را به خاطر این رفتار خجالت‌زده کنید، دیگر این تعبیر را در مقابل شما تکرار نکند اما دلیل نامناسب بودن کاربرد آن واژه برای او نامشخص خواهد ماند. در چنان شرایطی احتمال دارد وی در غیاب والدین باز هم به استفاده از آن کلمه مبادرت ورزد؛ پس بهتر است به فرزندان‌مان بیاموزیم که به جای نشان دادن عصبانیت یا نارضایتی‌شان با الفاظ رکیک، احساسات‌شان را به شیوه‌هایی دیگر بروز داده یا منتقل سازند.

کلمه‌هایی که برای بیان خشم و نارضایتی خود به کار برده یا با هدف تحقیر طرف مقابل بر زبان جاری می‌سازیم، عصبانیت مخاطب را نیز به همراه می‌آورد. موقع خشم معمولا از نفرین هم استفاده می‌شود و نفرین‌ها به طور عام آرزوهایی هستند که بر تضرر طرف مقابل دلالت دارند. کاربرد نفرین چنان بین بزرگ‌ترها رایج است که نمی‌توان تکرار آنها توسط کودکان را اتفاقی غریب دانست.

آخرین گونه فحش‌ها، واژه‌هایی هستند که شخصیت طرف مقابل را نشانه می‌رود. این الفاظ به طور عام یا به نقصان هوش و درک و نقصان دیگر توانایی‌ها یا اندام مخاطب دلالت دارند یا در قالب استفاده از اسامی حیوانات بیان می‌شوند. بزرگسالانی که مدعی هستند از فحش استفاده نمی‌کنند هم گاه به صورت مرتب از گروه اخیر فحش‌ها بهره می‌برند. بیشتر فحش‌هایی که پدر و مادرها حین عصبانیت خطاب به فرزندشان می‌گویند و در صورت کاربرد آن تعابیر از طرف کودک به شدت ناراحت می‌شوند در گروه مذکور قرار می‌گیرد.

گاه ممکن است با نمونه‌های دیگری روبه‌رو شویم؛ مثلا شاید کودکی که از توجه کافی اطرافیان برخوردار نبوده، بخواهد با برخی رفتارهای منفی توجه بزرگ‌ترها را به سوی خوب جلب کند. حتی ممکن است این قبیل رفتارها با هدف ایجاد شوک در اطرافیان صورت گرفته باشد. البته بیشتر فحش‌ها از طرف کودکان و نوجوانان با هدف اثبات بزرگ‌تر‌شدن، نشان دادن ورود به دنیای بزرگسالان و یادآوری استقلال بیان می‌شود زیرا آنان پیش‌تر از بزرگ‌ترها آموخته‌اند که کاربرد فحش یکی از ویژگی‌های دنیای بزرگسالان به حساب می‌آید.

انطباق با جمع دوستان و جلب موافقت آنها نسبت به حضور در آن حلقه نیز می‌تواند جزو دلایل استفاده از فحش باشد. در هر حال الفاظ رکیک یا نامناسب، معمولا هنگام خشم و مواقع مختل‌شدن روند عادی امور یا موقع برخورد با یک شرایط ناخوشایند مورد استفاده قرار می‌گیرند. در واقع کودکان در بخشی از دوره کودکی و نیز نوجوانان از ممنوعیت کاربرد آن تعابیر مطلع هستند اما از بر زبان جاری شدن‌شان ممانعتی به عمل نمی‌آورند. اگر از ابتدا به آنها یاد داده می‌شد که چطور احساسات خود را در چنان مواقعی بدون استفاده از فحش بیان کنند، دیگر نباید - به دلیلی که ذکر آن گذشت-  از فحش استفاده نمی‌کردند.

بیان فحش توسط کودکان اتفاق خوبی نیست و پدر و مادرها بایستی نسبت به تغییر دادن اینگونه رفتار در فرزندشان همت کنند. نخستین گام برای انجام این کار هم می‌تواند حذف فحش از گفت‌وگوی روزمره خودشان باشد. بچه‌ها از محیط منزل، از کوچه و مدرسه تاثیر می‌پذیرند. الفاظ نامناسب رد و بدل شده در فیلم‌ها و سریال‌ها یا الفاظ ناشایست و تحقیرآمیز در سخنان شخصیت‌های سیاسی خطاب به گروه‌های دیگر که از رادیو و تلویزیون پخش می‌شود، رفتار و گفتار کودکان و نوجوانان را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

کمدین‌هایی هم هستند که برای خنداندن مخاطبان‌شان به راحتی دست به دامان فحش‌ها می‌شوند. البته در سنت‌های ما گاه بزرگ‌ترها از روی محبت نسبت به کودک یا با هدف شیرین‌کاری و خنداندن، او را با فحش مورد خطاب قرار می‌دهند. با توجه به مواردی که گفته شد حذف فحش از دایره واژگان کودکان راه به جایی نخواهد برد و در این میان والدینی موفق‌تر هستند که نسبت به شیوه‌های درست رفتاری و تربیتی اطلاعات بیشتری داشته باشند.

sabah.com.tr
نوشته: پروفسور بنگی سمرجی
 روانشناس کودک

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

موفقیت‌ بانوی ایرانی سوارکاری درساژ در اروپا

همشهری آنلاین: سوارکار ایرانی و مادر چهار فرزند با کسب موفقیت‌های ارزشمند در مسابقات بین‌المللی درساژ اروپا، برای کسب پیروزی در بازی‌های المپیک ۲۰۱۶ برزیل آماده می‌شود.

واگذاری مدارس به بخش خصوصی مبنای قانونی ندارد

همشهری آنلاین: سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی گفت: واگذاری مدارس و امکانات دولتی آموزشی به بخش خصوصی مبنای قانونی ندارد و وزارت آموزش و پرورش باید در این باره باید تجدید نظر کند.

پاس قوامین قهرمان لیگ تکواندوی نونهالان پسر کشور شد

همشهری آنلاین: برای دومین سال متوالی قهرمانی لیگ نونهالان پسر به پاس قوامین رسید.

اوکراین به‌دنبال ساخت خط لوله گازی با لهستان

همشهری آنلاین: نخست وزیر اوکراین فرمان اجرای پروژه جدید ساخت خط لوله گاز میان اوکراین و لهستان را صادر کرد.

تیم بیمه رازی قهرمان رقابت‌های کشتی آزاد شد

همشهری آنلاین: بیمه رازی قهرمان مسابقات کشتی آزاد لیگ برتر جایزه بزرگ کشور شد.

خوشحالی مردم بورکینا فاسو از استعفای رئیس‌جمهور

همشهری‌آنلاین: بلیز کومپائوره ، رئیس جمهور بورکینافاسوبه‌دنبال اعتراض‌های مردمی استعفا داد و این خبر شادی هزاران نفر را که در واگادوگو، پایتخت این کشور به خیابان‌ها آمدند؛ در پی داشت.

روزانه ۵۰۰ تصادف منجر به کروکی در تهران اتفاق می‌افتد

همشهری آنلاین: معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران با اعلام این که آمار ارائه شده در خصوص خسارات و تلفات ناشی از حوادث ترافیکی در کشورمان بسیار بالاست، گفت: تنها در شهر تهران روزانه ۵۰۰ تا ۶۰۰ تصادف منجر به کروکی اتفاق می‌افتد.

ادعای آمانو درباره روند همکاری ایران با آژانس

همشهری آنلاین: مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت که ایران و آژانس مایل‌اند مسئله رسیدگی به فعالیت‌های هسته‌ای این کشور که آژانس آن را وجود ابعاد نظامی احتمالی می‌خواند زودتر حل شود.

به‌طور میانگین هر تحقیق و تفحص در مجلس چیزی حدود ۳۰۰ میلیون تومان هزینه دارد

«تحقیق و تفحص» پشت «تحقیق و تفحص»؛ طرح‌هایی که به‌رغم گرفتن وقت بسیار از مجلس، یا وسط راه بایگانی می‌شوند و یا اگر به نتیجه‌ای هم برسند، ‌اعلام نمی‌شوند.

دردسرهای جدید رژیم صهیونیستی

در ۲ روز گذشته و به‌طور همزمان، ۲ رویداد جداگانه باعث بروز جنگ لفظی کم‌سابقه‌ای میان مقامات آمریکایی و اروپا با رژیم صهیونیستی شد.

بررسی اولویت‌های رهبری درباره شورای عالی انقلاب فرهنگی از زبان حسن بشیر

همشهری آنلاین: رهبر معظم انقلاب اسلامی در حکم آغاز دوره جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی، ۷ اولویت را برای شورا تعیین کردند. دکتر حسن بشیر استاد ارتباطات دانشگاه امام صادق (ع) در بررسی این اولویت‌ها می‌گوید رهبر معظم انقلاب در این اولویت‌ها نقشه فرهنگی سال‌های آینده شورا را ترسیم کرده‌اند.

چشم‌ اصفهانی‌ها به آب زاینده رود روشن می‌شود

اصفهانی‌ها برای جاری شدن آب در زاینده‌رودی که چندماهی است آب به‌خود ندیده، لحظه شماری می‌کنند تا شاید وعده جاری شدن آب حتی برای یک‌ماه لبخند توأم با حسرت را بر چهره مردم این شهر بنشاند.

نشست تخصصی بزرگداشت روز جهانی علم برگزار ۱۱ آبان برگزار می‌شود

همشهری‌آنلاین: به مناسبت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه (۲۰۱۴)، کمیسیون ملی یونسکو- ایران با همکاری کمیته‌های ملی کمیسیون ملی یونسکو، کرسی‌های دانشگاهی یونسکو و مراکز منطقه‌ای و بین‌المللی وابسته به یونسکو نشست تخصصی کیفیت بخشی به آموزش علم: تضمین آینده پایدار برای همه را که موضوع امسال روز جهانی علم برای صلح و توسعه است، از ساعت ۹ تا ۱۲ روز یکشنبه ۱۱ آبان ۱۳۹۳ در سالن اجتماعات کمیسیون برگزار می کند.

همدلی کلید‌ی‌ترین راز در حوزه روابط‌عمومی است

همشهری‌آنلاین - افشین فلاح: دهمین سمپوزیوم بین‌المللی روابط عمومی کشور درحالی در سالن همایش‌های برج میلاد آغاز به کار کرد که این همایش یک میهمان ویژه خارجی داشت.

بهره‌برداری از نیروگاه برق برج میلاد؛دی ماه سال جاری

مدیرعامل برج میلاد در بازدید از روزنامه همشهری آخرین وضعیت مجموعه اقامتی، مسجد و ساخت نیروگاه برق اختصاصی برای برج میلاد را تشریح کرد.

تهرانگردی با شور و حال حسینی در حسینیه‌ها و تکایای تاریخی

همشهری‌آنلاین: احمدمسجد‌جامعی و گروه تهرانگردان در سی و سومین برنامه تهرانگردی و در ششمین روز از ماه محرم به حسینیه های تاریخی تهران رفتند و در جمع سوگواران حسینی ضمن شرکت در عزاداری سید و سالار شهیدان شاهد آیین‌ها و سنت‌های عزاداری در حسینیه‌های تاریخی تهران بودند و از زبان بزرگان هر هیئت و حسینیه روایت‌ها، خاطرات و سنت‌های دیرین عزاداری و سرگذشت خادمان امام حسین(ع) را شنیدند.

تلاش برای اختلاف اعضای شورای شهر

یک روزنامه در شماره چهارشنبه اخیر خود با ناراحتی از اینکه اعضای شورای شهر تهران از توضیحات قالیباف در جلسه سه‌شنبه که به موضوع زمین ۷هکتاری اختصاص داشت، قانع شدند، اصلاح‌طلبان را مورد عتاب قرار داد که پس آنها چه نقشی در شورای شهر دارند؟