روسيهو قفقاز- عارف واحد ناوان:
دستگاه ديپلماسي تركيه اين روزها شرايط سختي را تجربه ميكند.
در شرايطي كه ديپلماتهاي اين كشور براي برقراري رابطه با جمهوري ارمنستان و پايان دادن به نيم قرن خصومت با ارامنه بهشدت فعال شدهاند، اين بار اما اين آذريها هستند كه جبهه ديگري را روي تركها گشودهاند.
دولت باكو در اعتراض به آشتي آنكارا- ايروان دست به اقدامات شگفت انگيزي زده است. جمعآوري پرچمهاي تركيه متحد هميشگي جمهوري آذربايجان از ميادين باكو ازجمله اين اقدامات است كه موجب بروز نگرانيهايي در آنكارا شده است.بهنحوي كه عبدالله گل عاليترين مقام ترك را وادار به گرفتن موضعي شفافتر در برابر برادر كوچكتر يعني جمهوري آذربايجان كرده است.گل ميگويد: حل بحران قره باغ آن هم به سود باكو از مهمترين اهداف آنكارا در برقراري رابطه با دولت ايروان است.
پرسش اساسي اما اينجاست كه از اجرايي شدن حرفهاي رئيسجمهوري تركيه تارؤيا چقدر فاصله است؟ آيا بايد به آساني پذيرفت كه جمهوري ارمنستان بازي شطرنج گونه را در صفحه قره باغ به رقيب ديرينهاش ببازد؟ اگرچه اراده دولتهاي تركيه و ارمنستان با پادرميانيهاي سوئيس منجر به برداشتن گامهاي اميدواركننده براي ذوب يخهاي 50 ساله ميان دو طرف شده است و دو كشور در آستانه گشودن مرزها به سوي همديگر هستند اما بايد پذيرفت كه حل و فصل بحران قره باغ آنگونه كه گل و ديگر سياستمداران خوشبين ترك ميانديشند نيست.
بحران قرهباغ پيچيدگيهاي خاص خود را دارد و جزو خطوط قرمز افكار عمومي در هر دو جمهوري آذربايجان و ارمنستان است. اما اين براي تركيه بسيار حائز اهميت است كه روابط در سطح بسيار عالي خود را با جمهوري سرشار از نفت وگاز آذربايجان كه اين روزها به سوي تيرگي ميرود را همچنان و درهمان شرايط عالي نگه دارد.
از همين روي سخنان رئيسجمهوري تركيه را بايد نوعي بازي با كلمات و خوش بين كردن حاكمان جمهوري آذربايجان تلقي كرد چه هنوز در بدنه حاكميتي دولت جمهوري آذربايجان هستند كساني كه هنوز شبها با خيال حمايت تركيه از مواضع كشورشان در برابر جمهوري ارمنستان سرشان را روي بالش ميگذارند.
اما تفاوترؤيا تا واقعيت بسيار است. بهنظر ميرسد تركها در برقراري رابطه با دولت ارمنستان دست به قمار بزرگي زدهاند. داشتن رابطه با ارمنستان به يك سنت شكن جسور نياز داشت كه اين قرعه در تركيه به نام رجب طيب اردوغان افتاد.
البته در سوي ديگر اين ماجرا و در ميان مقاومتهاي شديد احزاب و افكار عمومي اين سركيسيان بود كه براي شكستن اين تابو كمترين ترديد را به خود راه نداد.حال دو طرف در يك جاده يك طرفه افتادهاند كه راه بازگشتي در آن وجود ندارد و ناگزير از ادامه اين راه هستند اما با كنار هم قرار دادن همه مسائل بايد اعتراف كرد كه تركيه در تحولات بعدي، بازي، قره باغ را به ارمنستان خواهد باخت.
آنها براي متوقف كردن لابي ارامنه در غرب بهويژه فرانسه و آمريكا و هموار كردن مسير ورود كشورشان به اتحاديه اروپا در نهايت به سوي دولت ايروان دست دوستي دراز كردند. اما در چنان موقعيتي نيستند كه عقايد خود را در زمينه قره باغ به جمهوري ارمنستان تحميل كنند. در واقع جمهوري برادر دوست آذربايجان قرباني تحقق رؤياي 40 ساله تركها براي پيوستن به اتحاديه اروپا شده است و درست از همين روي است كه آذريها پرچمهاي تركها را در ميادين باكو پايين كشيدند.
