ايران- همشهري‌آنلاين:
جلد آخر و هفتم تاريخ ايران كمبريج كه به وقايع دوران پهلوي اول ودوم تا انقلاب ايران اختصاص دارد باترجمه مرتضي ثاقب فر توسط انتشارات جامي به بازار كتاب عرضه شد.

به گزارش همشهري‌آنلاين اصل انگليسي كتاب در يك جلدعرضه شد، اما ترجمه فارسي آن به دليل حجم زياد كتاب در دوجلد منتشر شد كه جلد نخست آن به وقايع دوران سلسله افشاريه و زنديه تا اواخر دوره قاجار و جلد دوم به وقايع سال‌هاي 1300 تا 1357 اختصاص دارد.

در جلد دوم كتاب كه بهار امسال به بازار كتاب عرضه شده است، در چهار بخش و 11 فصل تدوين شده است كه در بخش‌هاي اول و دوم مسائل سياسي دوران رضا شاه و شاه مورد بررسي قرار گرفته است.

بخش سوم كتاب به تحولات اقتصادي اجتماعي در سال هاي 1921 تا 1979(دوران حكومت رضا شاه و محمدرضاشاه) نظر دارد. اين بخش خود به دو فصل توسعه اقتصادي و صنعت نفت تقسيم شده است. در بخش توسعه اقتصادي اقتصاد ايران در سال‌هاي آغازين سده بيستم و دوره دو پادشاه بررسي مي‌شود و در آن با ارائه جداول گوناگون بخش‌هاي خرد وكلان اقتصادي در هر دوره به مقايسه و تحليل گذاشته مي‌شود. اين بخش را ك.س.مك لاكلان استاد جغرافيا در مدرسه مطالعات شرق آفريقاي دانشگاه لندن نوشته است.

فصل پنجم اين كتاب به صنعت نفت اختصاص داد كه در آن مباحثي چون دوره اعطاي امتياز،امتياز دارسي، ملي شدن صنعت نفت و تشكيل كنسرسيوم نفتي، و روابط خارجي مبتني بر صنعت نفت آورده شده است. اين فصل را رونالد پري تاريخ نگار شركت نفت انگليس به رشته تحرير در‌آورده است.

بخش چهارم كتاب به زندگي ديني و فرهنگي ايران پرداخته شده است بخش‌هاي مذهبي و ديني را حامد الگار انديشمند عرب تبار نوشته است كه پيش از اين هم در زمينه ايران و مذهب در ايران مطالعات و‌آثاري داشته است.

الگار مقاله‌اش را به دوفصل تقسيم كرده است،‌فصل ششم نيروها و جريانات مذهبي ايران در سده‌هاي 18 و 19 و  فصل هفتم نيروهاي مذهبي در ايران قرن بيستم.
فصل هشتم كتاب به تفريحات عمومي، رسانه‌ها، تغيير اجتماعي در ايران قرن بيستم اختصاص دارد كه پيتر چالكوفسكي( استاد زبان فارسي در دانشگاه نيويورك) آن را نوشته است.

در فصل نهم پيتر آوري چاپ، مطبوعات و ادبيات در ايران جديد را مورد بررسي قرار داده است.
فصل دهم كتاب به نقاشي ايران در دوسده 18 و 19 و د رفصل يازدهم هنرهايي چون معماري فلزكاري و صنايع نساجي در قرن 18 و 19 پرداخته شده است.

نكته جالب توجه عدم اشاره و يا اختصاص بخشي ازان كتاب به تحولات موسيقي در تاريخ معاصر ايران است.در حالي كه بخشي مهم از تحولات اجتماعي وسياسي ايران در هنر موسيقي انعكاس داشته است.

مرتضي ثاقب فر،كه خود دستي چيره در تاريخ دارد و علاوه بر ترجمه كتاب‌هاي تاريخ ايران، تاليفاتي چند هم در اين زمينه‌ها از وي منتشرشده است، در مقدمه‌اي خواندني به نقاط ضعف اين كتاب اشاره مي‌كند و مي‌نويسد كه نويسندگان كتاب سعي كرده‌اند نقش منفي بريتانيا در تحولات ايران را كمرنگ جلوه دهند و در نقاط حساس از آن عبور كنند.

ازجمله نكاتي كه ثاقب فر اشاره مي‌كند، كمرنگ كردن نقش نادر شاه در تحولات ايران و به خصوص ايده اصلي وي و فعاليت‌هايي كه براي وحدت شيعي و سني بر عهده داشت است كه البته در بخش اول كتاب آمده است و به تردستي خاصي نويسندگان از آن عبور كرده‌اند و در برخي از نقاط كتاب به تحقير و حتي اهانت به نادر پرداخته‌اند. چندي قبل دكتر محمد علي موحد در مراسمي به اين مقطع تاريخي اشاره كرده و گفته وبود كه نقش نادر و تلاش هايش در وحدت ميان شيعه و سني از جمله نكات پنهان تاريخ عصر نادري به شمار مي‌رود كه متاسفانه كمتر كسي دراين زمينه كاري صورت داده است.

تاريخ ايران دوره پهلوي؛از رضاشاه تا انقلاب اسلامي( از مجموعه تاريخ كمبريج):به سرپرستي پيتر آوري/ترجمه‌ي مرتضي ثاقب‌فر،ناشر: انتشارات جامي؛چاپ اول 1388،قطع وزيري، جلد سخت با روكش/قيمت:16000تومان،700 صفحه