انتخابات- همشهري آنلاين:
انتخابات در نظام جمهوري اسلامي يكي از مؤلفههاي اصلي مشاركت همگاني توأم با احساس مسئوليت مردم در اداره كشور خود است.
افتخار نظام جمهوري اسلامي در طول ساليان گذشته، تلفيقي از دينداري و مردم سالاري در مدل جمهوري اسلامي است.
مردم ايران بعد از پيروزي انقلاب اسلامي، به طور متوسط هر سال يك بار در انتخابات شركت ميكنند.
مطلب زير نگاهي كوتاه دارد به انتخابات رياست جمهوري در ادوارهاي گذشته.
اولين دوره انتخابات رياستجمهوري - 1358
در اولين دوره انتخابات رياستجمهوري در كشور، در تاريخ 5/11/1358 تعداد 107 نامزد به رقابت پرداختند.
بر اساس آمار، بيش از 20 ميليون نفر واجد شرايط راي دادن بودن كه حدود 68 درصد (۱۴ميليون و ۱۵۲هزار و ۸۷۷نفر) آنها شركت كردند.
در اولين دوره انتخابات رياستجمهوري، ابوالحسن بنيصدر به عنوان اولين رئيسجمهور ايران انتخاب شد.
پس از عزل بنيصدر يك سال و شش ماه بعد، دومين انتخابات رياست جمهوري برگزار شد.
دومين دوره انتخابات رياستجمهوري – 1360
انتخابات دومين دوره رياست جمهوري در تاريخ 2/5/1360پس از گذشت يك سال از آغاز جنگ تحميلي برگزار شد.
بر اساس قانون مورخ 13/4/1360 مصوب مجلس شوراي اسلامي، تأييد صلاحيت داوطلبان رياست جمهوري به عهده شوراي نگهبان گذاشته شد.
اين دوره 71 نفر داوطلب شدند كه صلاحيت 4 نفر از سوي شوراي نگهبان تأييد شد.
در اين انتخابات بيش از 22 ميليون نفر واجد شرايط شركت در انتخابات بودند كه از اين تعداد بيش از 14.5 ميليون نفر (64،24 درصد ) شركت كردند.
4 چهره شاخصي كه در اين رقابت شركت كردند عبارت بودند از: سيداكبر پرورش(نماينده مجلس)، عباس شيباني (پزشك)، حبيب الله عسگراولادي مسلمان(نماينده مجلس) و منتخب اين دوره؛ محمدعلي رجايي كه با كسب 90 درصد آرا دومين رئيس جمهور ايران شد.
پس از شهادت شهيد رجايي در 8 شهريور سال 1360 بلافاصله مقدمات برگزاري انتخابات سومين دوره رياست جمهوري فراهم شد.
سومين دوره انتخابات رياستجمهوري – 1360
سومين دوره انتخابات رياستجمهوري در تاريخ 10/7/1360برگزار شد.
در اين انتخابات بيش از 22 ميليون و 4 صدهزار نفر واجد شرايط بودند كه از اين تعداد 16 ميليون و 8 صدهزار نفر (74.26درصد) شركت كردند.
در اين دوره 46 نفر داوطلب شدند كه پس از بررسي شوراي نگهبان صلاحيت 4 نفر تأييد شد.
اين افراد عبارت بودند از اكبرپرورش (نماينده مجلس)،سيد رضا زوارهاي (معاون وزارت كشور) حسن غفوري فرد و حضرت آيت الله خامنهاي (نماينده شوراي انقلاب و معاون وزارت دفاع) كه با 95درصد آرا به رياست جمهوري انتخاب شد.
حكم تنفيذ حضرت آيت الله خامنهاي در تاريخ 17/7/60 توسط امام (ره) صادر شد.
چهارمين دوره انتخابات رياستجمهوري – 1364
انتخابات چهارمين دوره رياست جمهوري در تاريخ 25/5/1364 در سراسر كشور برگزار شد.
در اين دوره 50 نفر داوطلب شدند كه شوراي نگهبان صلاحيت 3 نفر را تأييد كرد.
در اين انتخابات 25 ميليون133هزار و802 نفر واجد شرايط بودند كه از اين تعداد 14ميليون238هزار و587 نفر (54.78درصد) شركت كردند.
نامزدهاي اين دوره؛ حضرت آيت الله خامنهاي با 12ميليون205هزار و رأي (85درصد آراء)، حبيب الله عسگراولادي مسلمان با 278هزارو113 رأي (1.95درصد) و محمود كاشاني با يك ميليون و 402 هزار953 رأي (9.85درصد) بودند كه آيت الله خامنهاي براي بار دوم با راي قاطع مردم انتخاب شد.
پنجمين دوره انتخابات رياستجمهوري – 1368
پنجمين دوره انتخابات رياست جمهوري پس از ارتحال جانگداز رهبرانقلاب در تاريخ 6/5/1368 برگزار شد.
در حالي كه چهارمين رئيس جمهوري عملاً تا 17 مهر آن سال بايد در پست رياست جمهوري انجام وظيفه ميكرد، اما به علت ارتحال رهبر انقلاب در تاريخ 14/4/1368 و انتخاب رئيس جمهور وقت به رهبري نظام جمهوري اسلامي، انتخابات روز جمعه 6 مرداد ماه برگزار و اين دوره يك ماه و نيم زودتر از موعد مقرر انجام شد.
در اين انتخابات 30ميليون 139هزار و598 نفر واجد شرايط شركت در انتخابات بودند كه از اين تعداد نفر16ميليون 452هزار و677 نفر(54.59درصد) شركت كردند.
در اين دوره، 79 نفر داوطلب شدند و دو نفر تاييد صلاحيت شدند كه از ميان آنها اكبر هاشمي رفسنجاني(رئيس مجلس شوراي اسلامي) با 15ميليون550هزار و528 راي (94 درصد) رئيس جمهور شد و راي عباس شيباني(نماينده مجلس) نيزت عداد با 635 هزار و165 راي (3.86درصد) بود.
ششمين دوره انتخابات رياستجمهوري – 1372
انتخابات ششمين دوره رياست جمهوري در تاريخ 21/3/1372 برگزار شد.
در اين انتخابات 33ميليون 156هزار و55 نفر واجد شرايط شركت در انتخابات بودند كه از اين تعداد 16ميليون و796 هزارو787 نفر(50.66درصد) شركت كردند.
شوراي نگهبان از ميان 128 نفري كه ثبت نام كرده بودند 4 نفررا تأييد كرد كه آراء آنها عبارتند: احمد توكلي(سردبير اقتصادي روزنامه رسالت) 4 ميليون26 هزار و 879 رأي (23.97درصد)، عبدالله جاسبي (رئيس دانشگاه آزاد اسلامي) با يك ميليون و498 هزار و084 رأي (8.92درصد)، رجبعلي طاهري (مجري طرح سازمان صنايع دفاع) با 387 هزارو655 رأي (2.31درصد) و اكبرهاشمي رفسنجاني با 10ميليون566 هزارو499 رأي (63درصد).
در اين دوره اكبر هاشمي رفسنجاني براي بار دوم به عنوان رئيس جمهوري اسلامي ايران انتخاب شد.
هفتمين دوره انتخابات رياستجمهوري – 1376
انتخابات هفتمين دوره رياست جمهوري در تاريخ 2/3/1376برگزار شد.
در اين دوره 36ميليون466هزارو487 نفرواجد شرايط شركت در انتخابات بودند كه از اين تعداد 29 ميليون145هزارو745 نفر(79.92درصد) در انتخابات شركت كردند.
در اين انتخابات 238 نفر داوطلب شدند كه از اين تعداد 4 نفر توسط شوراي نگهبان تأييد صلاحيت شدند.
سيد محمد خاتمي با 20ميليون138هزارو784 رأي (69درصد)، حجت الاسلام علي اكبر ناطق نوري با 7ميليون و248هزارو317 رأي، محمد محمدي ري شهري با 744 هزارو205رأي، سيد رضا زوارهاي با 772هزار و707 رأي.
حكم تنفيذ حجت الاسلام سيد محمد خاتمي در روز 12/5/1376 از سوي مقام معظم رهبري صادر و وي به عنوان پنجمين رئيس جمهور ايران معرفي شد.
هشتمين دوره انتخابات رياستجمهوري – 1380
انتخابات هشتمين دوره رياست جمهوري در تاريخ 18/3/1380 برگزار شد.
در اين دوره 42 ميليون170هزار و230 نفر واجد شرايط شركت در انتخابات بودند كه از اين تعداد 28ميليون و155هزارو969نفر(67.77درصد) شركت كردند.
در اين انتخابات از ميان 817 داوطلب ثبت نام كننده، 10 نفر توسط شوراي نگهبان تأييد صلاحيت شدند كه سيد محمد خاتمي براي بار دوم با 21ميليون و659 هزار و53 رأي (77درصد) رئيس جمهور شد.
حكم تنفيذ حجت الاسلام سيد محمدخاتمي در تاريخ 11/5/1380 توسط مقام معظم رهبري صادر شد.
نهمين دوره انتخابات رياستجمهوري – 1384
نهمين دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران در تاريخ 27/3/1384 برگزار شد.
اين دوره از انتخابات ریاست جمهوری طی دو مرحله برگزار شد و در جریان آن محمود احمدی نژاد به عنوان ششمین رئیس جمهور ایران انتخاب شد.
نتايج انتخابات مرحله اول رياست جمهوري دوره نهم: اكبر هاشمي رفسنجاني با 6 ميليون و160راي (21 درصد آرا) نفر اول، محمود احمدينژاد با 5 ميليون و 710راي (19.5درصد آرا) نفر دوم ، مهدي كروبي با 5 ميليون و70 هزار راي (17.3درصد آرا)، محمدباقر قاليباف با 4ميليون و70 راي (13.9درصد آرا)، مصطفي معين با 4ميليون و50 هزار راي (13.8درصد آرا)، علي لاريجاني با 1ميليون و 740 هزار راي (5.9 درصد) و محسن مهرعليزاده با يك ميليون و290 راي (4/4 درصد ) به ترتيب در رتبه بعدي قرارگرفتند.
تعداد آراي باطله نيز يك ميليون و200 هزار راي معادل 4.2درصد كل آرا بوده است.
بر اساس نتايج مرحله اول، هاشمي رفسنجاني و احمدي نژاد به مرحله دوم راه يافتند.
در مرحله دوم انتخابات، محمود احمدي نژاد موفق شد اكثريت آرا را به خود اختصاص دهد و حكم تنفيذ وي از سوي مقام معظم رهبري صادر و به عنوان رئيس جمهور كشور برگزيده شد.
