خدمات و رفاه- سعيد ضروري:
اسباب بازيها يكي از عوامل مهم و تاثيرگذار بر شخصيت كودكان و نوجوانان هستند كه بر رفتار، ميزان اعتماد به نفس، آموزش، فرهنگ، رشد ذهني و عاطفي، آرمانهاي اجتماعي و حتي رژيم غذايي آنان ميتوانند اثري مثبت يا منفي داشته باشند.
اسباب بازيها در دوران كودكي نياز فطري كودكان را ارضا ميكنند و براي آنان شكلي نمادين دارند. معمولا اسباببازيها ماكتي از افراد، ابزارها و وسايل حقيقي موجود در زندگي روزمره هستند كه كودك در هنگام بازي با شكل و كاربردشان آشنا ميشود. در طراحي اسباب بازيها و تعدادي كه در بازار مصرف دردسترس هستند، همواره سياستهايي نهفته است كه تاكنون براي شكلگيري آرمانهاي اجتماعي و نيازها و پوشش برنامههاي دولتهاي مختلف استفاده شده است.
آنچه در اينجا مورد توجه است تاثير اسباب بازيها در شكلگيري شخصيت اجتماعي و آموزش به افراد داراي معلوليت و همچنين ساير افراد جامعه و آشنايي آنان نسبت به اين موضوع است؛ چرا كه كودكان به كمك عروسكهاي معلول كه وسايل خاص خود را همراه دارند در كنار ساير عروسكها، آمادگي لازم براي داشتن دوستي معلول را در سنين پايين به دست خواهند آورد.
در مورد خود فرد معلول نيز ميتوان گفت كودك معلولي كه از وسايل خاصي استفاده ميكند با داشتن خانهاي عروسكي و ماكتهايي مشابه وضعيت و وسايل خود ميتواند چگونگي مديريت و استفاده از آن وسايل را در هنگام بازي بياموزد و با محدوديتها و راههاي
بر طرف كردن مشكلات آشنا شود و راحتتر وجود آنها را بپذيرد.
در سال 1997 يك شركت سازنده اسباب بازي، نمونهاي از عروسكهاي روي صندلي چرخدار را ارائه كرد؛ با اين اميد كه بتواند نگرش و نوع نگاه نسبت به معلوليت را به كمك آن تغيير دهد و از اين راه به كودكان معلول اعتماد به نفس بدهد.
پس از به بازار آمدن اين عروسك، شركت توليدكننده اعلام كرد كه هماكنون وقت آن رسيده كه خود را بيشتر درگير پيامهاي اخلاقي از طريق محصولاتشان كنند.
نايب رئيس فروش در اين شركت ميگويد: ما مدتها در دنياي عروسك تنوع در پيامهاي اخلاقي داشتهايم ولي در مورد ارائه دوستي معلول دير دست به كار شدهايم و كوتاهي كردهايم.
البته شركتهاي ديگري هم محصولاتي همچون عروسكهاي پارچهاي روي صندلي چرخدار، اتوبوسهاي رمپ دار، خانه عروسكي رمپ دار، عروسكهايي با عصا وواكر، عروسكهاي پارچهاي شبيه به چهره كودكان سندرم داون و همچنين كودكاني كه موهاي خود را به واسطه شيمي درماني از دست دادهاند را نيز ساختهاند.
در كشور ما عروسكهاي دارا و سارا كه متناسب فرهنگ ايراني هستند، ميتوانند از پتانسيل بالايي براي رقابت با محصولات مشابه برخوردار باشند. ارائه مدلهايي طبيعي كه از نظر ظاهر فيزيكي دور از انتظار نباشند و همچنين پوششدهنده تمامي اقشار جامعه باشند از نكات مثبتي هستند كه ميتوانند در جهت رشد عاطفي و ذهني فرد تاثيرگذار باشند.
اميد است شركتهاي توليدكننده اسباب بازيهاي كودكان و نوجوانان داخلي در توليدات خود نيازهاي عاطفي تمامي گروههاي جامعه را در نظر داشته و با انجام تحقيقات بيشتر در مراحل طراحي، ساخت و توليد، در كنار پيامهاي فرهنگي و ملي، توجه لازم به معلولان را در دستور كار خود قرار دهند و از اين طريق راه را براي حضور معلولان در جامعه فراهم آورند.
