گردشگری- گروه شهري:
با نزديك شدن تعطيلات نوروزي، تب و تاب مسافرتهاي نوروزي هم شروع ميشود.
اعلام آمار گردشگران نوروزي از يك سو، اعلام مشكلات صنعت گردشگري از سوي ديگر، فصل مشترك تمام گفتوگوها و اظهارنظرها در آستانه فصل بهار است.
« سال گذشته، 72ميليون نفر سفر نوروزي داشتيم. اين آمارگيري براساس ورود به استان بوده است ولي اگر بخواهيم شهر به شهر آمار بگيريم كه قاعدتا بايد همينطور حساب كنيم، چندصدميليون سفر خواهد شد.»
اين اظهار نظر رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، بار ديگر بازار اظهارنظرها در مورد نحوه آمارگيري از گردشگران را داغ كرده است. محمدرضا رضواني، مدرس دانشگاه تهران در اين زمينه ميگويد: آمار مسافران عبوري كه از مبادي ورودي و خروجي شهرها گرفته ميشود، براي حوزه ترافيك مناسب است و براي گردشگري فايده خاصي ندارد.
وي با بيان اينكه اين نوع آمارگيري فقط متوجه ترافيك بصري است كه چه تعداد به يك شهر وارد يا از آن خارج ميشوند، اظهار ميدارد: اكنون بهنظر ميرسد كه اعلام آمار گردشگري در نوروز، حالت رقابتي پيدا كرده است و تلاش ميشود كه آمارهاي بالاتري را اعلام كنند كه اين نه فايدهاي دارد و نه تأثيري در روند گردشگري خواهد گذاشت.
اثبات درستي نظر اين استاد دانشگاه كار سختي بهنظر نميرسد. خيلي از مسافران وارد شده به يك شهر ممكن است، فقط عبوري باشند و اصلا در شهري بهجز مقصد نهاييشان اقامت نكنند و از آثار و جاذبههاي تاريخي شهرهاي ديگر ديدن نكنند.
اين افراد نميتوانند جزو گردشگران آن شهرها محسوب شوند و طبيعتا اگر قرار باشد از آمارهاي به دست آمده براي برنامهريزيهاي آينده استفاده شود چنين آمار نادرست و بيدقتي نميتوانند گرهي از مشكلات موجود باز كنند.
البته دكتر رضواني تنها كارشناسي نيست كه به شيوه آمارگيري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري انتقاد دارد.
«متأسفانه شاهد آن هستيم كه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري آمار دقيقي را منتشر نميكند، البته اين مشكل پيش از اين هم در سازمان بود و ما نميتوانستيم آمار صحيحي را براي صنعت گردشگري در كشور توليد كنيم. »
محمدرضا فرزين، مدرس دانشگاه علامه طباطبايي با بيان اين مطلب، ادامه ميدهد: «در بخش گردشگري داخلي نيز نظام صحيحي براي گرفتن آمار گردشگران نداريم. اين نظام بههمريخته آماري، متأسفانه در يكي دو سال اخير تشديد شده و هيچ اقدام جدي براي اصلاح آن انجام نشده است.»
به اعتقاد اين مدرس دانشگاه، مشكل آمار، مشكل پيچيدهاي نيست و اگر يك عزم و شناخت دقيق از اهميت موضوع وجود داشته باشد، مشكل آماري در سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري قابل حل است: «شيوههاي آمارگيري مرسوم در ديگر نقاط دنيا كاملا درباره ايران عملياند و سيستم پيچيدهاي نيست. مشكل اين است كه دانش آمارگيري در سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري وجود ندارد. دانش آمارگيري در دنيا بسيار كهنه و قديمي است و همه كشورها اين آمار را توليد ميكنند.»
اظهارات اين كارشناسان در حالي است كه چندي پيش قائممقام ستاد تسهيلات سفرهاي دائمي كشور از تهيه دستورالعمل آمارگيري يكسان گردشگران نوروزي و ابلاغ فرم مشترك آن به همه استانها و ستادهاي تسهيلات سفر در كشور خبر داد.
محمد ابراهيم لاريجاني با بيان اينكه در نوروز 1388 آمار مسافران اقامتكننده در استانها، آمار تخصصي گردشگري نوروزي خواهد بود، اظهار داشت: «امسال براي جلوگيري از بيان آمارهاي متفاوت، يك دستورالعمل يكسان براساس نظرسنجيهاي صورتگرفته از استانها تعيين و در نهايت، يك فرم مشخص براي اعلام آمار گردشگران نوروزي تهيه شد.
در اين فرم آمارگيري، آمار مسافران ورودي به استانها اعم از مسافران عبوري و اقامتكننده و همچنين ميزان مسافران اقامتكننده بهطور تفكيكي و در مكانهاي مشخص اقامتي اعلام ميشود.»
به گفته قائممقام ستاد تسهيلات سفرهاي دائمي كشور در پايان نوروز 2 آمار گردشگري نوروزي شامل مسافران ورودي به استانها و مسافران اقامتكننده، جمعآوري و اعلام ميشود و مبناي آمار تخصصي گردشگران نوروزي، ميزان مسافران اقامتكننده در استانها خواهد بود.
حال، بايد منتظر بمانيم و ببينيم آيا در پايان نوروز امسال آمار دقيقي از تعداد گردشگران نوروزي خواهيم داشت؟ و از آن مهمتر، آيا اين آمار دردي از صنعت گردشگري ما دوا ميكند و در برنامهريزي بهتر براي سالهاي آينده به كار ميآيد؟
