سینمایايران- گروه ادب و هنر:
خسرو شكيبايي با گذر از شصتسالگي، همچنان نشانههايي از طراوت و تازگي را در نقشآفرينيهايش بروز ميدهد.
بازيگري كه با «هامون» به مثابه يك پديده مطرح شد، در طول اين سالها، هم محبوبيت خود را ميان مخاطبان حفظ كرده و هم جايگاهش را در دل سينماي متفاوت.
وقتي شكيبايي هنوز هم در نقش مردان عاشقپيشه ظاهر ميشود، يعني همچنان پرسوناي مجنون پريشاناحوالش براي تماشاگر جذابيت دارد.
شكيبايي تا قبل از «هامون» بازيگر نقشهاي معمولي در فيلمهاي نهچندان قابل توجه بود. يكي از ويژگيهاي برجسته شكيبايي، صداي اوست. «هامون» يكي از اولين آثاري است كه شكيبايي با صداي خودش در آن حرف زده است. شكيبايي سالها در انتظار موقعيتي براي نماياندن تواناييهاي خود بود؛ موقعيتي كه مهرجويي در «هامون» آن را ايجاد كرد.
شكيبايي نقش حميد هامون را چنان ايفا كرد كه اين كاراكتر را به شمايلي فراموشنشدني تبديل كرد. اجراي دركشده او از نقش يك روشنفكر پا در هوا و پر از مسأله و تناقض هنوز هم پس از گذشت نزديك به دو دهه، همچنان طراوت خود را حفظ كرده است؛
هر چند شكيبايي بعد از «هامون» تا اندازهاي در دايره تكرار افتاد. بعد از موفقيت فيلم «هامون» بسياري از فيلمسازاني كه به سراغ شكيبايي ميرفتند، همين كاراكتر را از او طلب ميكردند. به همين خاطر بازي متفاوت شكيبايي در «هامون» آنقدر در فيلمهاي ديگر تكرار شد كه تبديل به كليشه شد. شكيبايي اما در دايره اين تكرارها باقي نماند.
فيلمهايي چون «كيميا» و «يك بار براي هميشه» دقيقاً در سالهايي ساخته شدند كه شكيبايي متهم به تكرار هامون در كارهايش بود و سكوتي كه در «كيميا» در چهره شكيبايي نشسته بود و لكنت زبانش در «يك بار براي هميشه» تمهيداتي هوشمندانه براي جلوگيري از تكرار «هامون» بود.
شكيبايي كه همكاري با مهرجويي، او را به سطح اول سينماي ايران رساند در چندين فيلم اين فيلمساز، حضوري متفاوت را تجربه كرد. از مرد كلاهبردار و كلاش «سارا» گرفته تا مرد عارف «پري» و فيلمساز پريشاناحوال «ميكس»، شكيبايي را به مثابه شمايل سينماي روشنفكري مطرح كرد.
او در كنار اينها در تلويزيون و سينما، در كارهايي حضور يافت كه بسيار پرمخاطب بودند.
خسرو شكيبايي بازيگر پركاري است. بازيگري كه در همه نوع فيلمي هم بازي ميكند، ولي به ندرت پيش آمده كه او در فيلمي حضور ضعيفي را به ثبت رسانده باشد. او معمولاً در فيلمهاي ضعيف هم حضور قابل قبولي دارد. فيلمهاي زيادي بودهاند كه به لطف تواناييهاي بازيگري شكيبايي تماشايي شدهاند.
شكيبايي برخلاف برخي بازيگراني كه با گذر از سالهاي جواني، ستاره اقبالشان افول كرد، همچنان اين جايگاه را ميان مخاطبان حفظ كرده است. اتفاق مهم در كارنامه خسرو شكيبايي، چند نقشآفريني خاص و كاملاً متفاوت است؛ نقشآفرينيهايي كه از تواناييهاي تازه شكيبايي خبر ميدهد.
در «حكم» شكيبايي در نقش يك گنگستر، يكي از پيچيدهترين بازيهايش را ارائه داد. يك آشناييزدايي كامل از پرسوناي سينمايي او كه توسط مسعود كيميايي صورت گرفت.
مشابه اين اتفاق در فيلم «چه كسي امير را كشت» هم رخ داده است.
شكيبايي در نقش يك لات چالهميداني با مكثها، نگاهها و اداي درست ديالوگهايش، نشان ميدهد كه هنوز هم توانايي اجراي نقشهايي كاملاً متفاوت از پرسوناي سينمايياش را دارد. حتي المانهاي آشناي شكيبايي، همه در اين دو تجربه، پر از طراوت تكرار است.
