آيينها- گروه شهري :
عنوان هشتمين ميراثمعنوي ملي ايران به آييني 8هزار ساله اختصاص يافت تا شب چله يا شب يلدا بهعنوان تازهترين پرونده ميراثمعنوي به ثبت برسد.
به گزارش همشهري، پيش از اين نوروز، آيينهاي رمضان، روز قدس، اذان مؤذنزاده و رديفهاي موسيقي از جمله پروندههاي ثبت شده در ميراثمعنوي ملي كشورمان محسوب ميشد.
ايرانيان باستان نخستين شب زمستان را شب تولد الهه مهر (ميترا )ميپنداشتند، و به همين دليل اين شب را جشن ميگرفتند.
گرد آتش جمع ميشدند و شادمانه رقص و پايكوبي ميكردند. آنگاه خواني الوان ميگستردند و «ميزد» نثار ميكردند. ميزد نذر يا وليمهاي غيرنوشيدني مانند گوشت، نان و شيريني و حلوا بود.
فريبرز دولت آبادي، معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري در مراسم ثبت ملي شب يلدا، ضمن تاكيد بر اينكه طي سالهاي اخير خوشبختانه در حوزه ثبت ميراث ناملموس و آيينهاي مرتبط به آن روند بهتري را در پيش گرفتهايم افزود:« اميد است كه اين روند در سالهاي آينده نيز در سازمان پيگيري شود تا بتوانيم دست كم براي حفظ آيينهاي ملي ايران با ثبت آن اقدامهاي نخستين حمايتي را انجام دهيم.»
وي دراينباره گفت:« امروز بهدليل قدمت 8هزارساله اين آيين و براي حفاظت و گسترش آن براي نسلهاي آينده آن را به ثبت رسانديم؛ چرا كه آيينها از نسلهاي گذشته براي ما به امانت آمدهاند و ما نيز بايد اين آيينهاي سنتي را حفظ كرده و با تمام حواشي، آن را به نسل آينده تقديم كنيم.»
همچنين ايسنا در گزارشي از مراسم ثبت ملي مردميترين جشن همگاني فرهنگ ايراني به سخنان مدير پيشين پژوهشكده مردمشناسي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري اشاره كرده كه گفته است: بدون هيچگونه گزافگويي، در تاريخ هيچ ملتي و در هيچ فرهنگي بهاندازه فرهنگ ايراني جشن و شادي وجود ندارد.
محمد ميرشكرايي، دراينباره توضيح داده است: در آداب و سنن ايراني، 12جشن ماهانه بهمناسبت تقارن روز و ماه، 6جشن آفرينشي بهمناسبت مراحل ششگانه آفرينش جهان، 4 جشن آغاز فصل، نوروز بهعنوان سالجشن همراه خردهجشنهاي مختلف در يكونيم ماه، جشنهاي معيشتي مانند برداشت خرمن و زايش گوسفندان و جشنهايي كه در اين چارچوب نميگنجند، مانند: سده وجود دارند.
او همچنين گفته است: يلدا بهلحاظ گستره رواج و پيشينه كهناش، همسنگ نوروز است و هرگز از دايره فرهنگي مردم خارج نشده و به فرهنگ رسمي وارد نشده است. از اين رو، يلدا مردميترين جشن همگاني فرهنگ ايراني است.
وي اظهار داشته است: يلدا تنها جشن ايراني است كه شبهنگام برگزار ميشود. يلدا جشن فصلي نيست، بلكه جشني آييني است و جشن آغاز فصل زمستان «خرمروز» است كه به نام 90 روز نيز معروف است، به اين معنا كه از شب يلدا تا نوروز 90 روز فاصله است.
