عمومی- اكرم منادي:
تعيين «تكليف خانه»، يا «مشق شب» پاسخگوي نيازهاي گوناگون آموزشي است و ميتواند به عنوان يك روش و ديسپلين عادت به مطالعه ايجاد كرده، درك مطالب درسي را در كلاس آسان كند و كارهاي انجام شده در مدرسه را تكميل و تقويت كند.
علاوه بر آن باعث به وجود آمدن ابتكار استقلال و مسئوليتپذيري در دانشآموزان ميشود و محيط مدرسه و خانه را به هم نزديك ميكند.
تكليف و مشق شب چيست؟
تكليف خانه به عنوان كار و وظيفه خارج از كلاس و ادامه تكميل كار كلاسي براي دانشآموز تعريف شده است سه نوع تكليف داريم تمرين، آمادهسازي و ادامه و تكميل تكاليف. تمرين يادگيري مهارتهاي تازه آموخته را تقويت ميكند. به عنوان مثال به دانشآموزاني كه روش جديدي در حل مسئله رياضي را آموختهاند بايد مسائلي به عنوان نمونه داده شود تا آنها را خودشان حل كنند تكاليف آمادهسازي به دانشآموزان كمك ميكند تا براي فعاليتهايي كه در كلاس انجام ميشود آماده شوند به عنوان مثال وقتي دانشآموزان درباره موضوعي كه قرار است بعدا در كلاس مطرح شود پژوهشي انجام دهند.
تكاليف تكميلي اغلب پروژههاي ادامهدار طولاني مدت هستند كه به موازات كار كلاسي پيش ميروند. دانشآموزان بايد از آموختههاي متفاوت براي انجام چنين تكاليفي استفاده كنند مانند پروژههاي نمايشگاهي، پژوهشي و مقالههاي آخر ترم.
چرا تكليف خانه مهم است؟
از دهه گذشته پژوهش درباره رابطه بين تكليف خانه و موفقيت دانشآموزان آغاز شده است و وزنه را به نفع تكليف خانه سنگين كرده است با وجود اين كه نتايج اين پژوهشها نشان دهنده اين نيست كه تكليف خانه صددرصد موفقيت آكادميك و علمي دانشآموزان را افزايش ميدهد، اما بسياري از معلمان و والدين معتقدند تكليف خانه ابتكار و مسئوليتپذيري را براي دانشآموز به ارمغان ميآورد و پاسخگوي توقعات دانشآموزان، خانوادهها و عموم است.
نتايج پژوهشها به طور كلي نشان ميدهد كه تكاليف خانه اگر توسط معلم درست تعيين و برنامهريزي شده باشد بسيار سودمند خواهد بود و تاثير مستقيم بر دانشآموز خواهد داشت.
والدين چگونه كمك كنند؟
هرگونه نظري درباره حجم يا نوع تكليف داريد با معلم يا مدير مدرسه فرزندتان در ميان بگذاريد. فرزندتان را تشويق كنيد تا درباره تكاليف خانهاش يادداشت بردارد تا در صورت برخورد به سؤال در خانه بتواند كارش را درست انجام دهد. براي فرزندتان محيط مناسب مطالعه ادامه و ابزار مورد نياز را تهيه كنيد(مثلا، كاغذ و كتاب) تا تكاليف خانهاش را انجام دهد.
فعاليتهاي بعد از مدرسهاش را محدود كنيد تا زمان مورد نياز براي انجام تكاليف خانه و فعاليتهاي خانوادگي را داشته باشد، زمان تماشاي تلويزيون او را كنترل كنيد و زمان مشخصي را براي انجام تكليف خانه تعيين كنيد. با فرزندان براي انجام تكاليف، زمان تعيين كنيد وقتي تكاليف تمام ميشود وقت آزاد و استراحت در اختيارش قرار دهيد و از تلاشهاي فرزندتان تقدير كنيد. اگر در حين انجام تكاليف، فرزندتان از شما درخواست كمك كرد با پرسش كردن يا ارائه مثال به او كمك كنيد يا اينكه جواب را به راحتي در اختيارش بگذاريد. بچههاي كوچكتر در مقايسه با بچههاي بزرگتر به كمك بيشتري نياز دارند، همراه با فرزندتان تكاليفش را چك كنيد با هم سؤالها و تمرينهاي مختلفي را حل كنيد و به عملكرد فرزندتان در انجام سؤال دوم يا بعدي دقت كنيد.
اگر فرزندتان در دبستان درس ميخواند تكاليف انجام شدهاش را چك كنيد فرزندتان در هر كلاس و مقطعي كه درس ميخواند تكليفش را بعد از كنترل توسط معلم و نمره گرفتن چك كنيد. از معلم فرزندتان درباره خط مشي، روش و تكاليف مورد نظرش سؤال كنيد.
چقدر بايد بنويسيم؟
طبق نظر بعضي از پژوهشگران، دو راه براي افزايش فرصتهاي يادگيري دانشآموزان وجود دارد. يكي اينكه ميزان زمان يادگيري دانشآموزان را افزايش دهيد، ديگر اينكه حجم مطالبي كه بايد بياموزند بالا ببريد. تكليفخانه ممكن است هر دوي اينها را تامين كند. اصلاحات آموزشي تمايل به افزايش تكاليف خانه را در پي داشته است و نتايج بررسيها نشان ميدهد كه دانشآموزان در مقايسه با يك دهه پيش به نحو قابل توجهي تكاليف بيشتري انجام ميدهند.
موارد زيردر خصوص ميزان وحجم تكليف خانه توصيه ميشود:
از مهد كودك تا كلاس سوم، كمتر از 20دقيقه در روز.
از كلاس چهارم تا اول راهنمايي 20 تا40 دقيقه در روز .
از كلاس اول راهنمايي تا 12 بسته به نوع و تعداد موضوعها و درسهايي كه دانشآموز دارد زمانهاي مختلفي توصيه ميشود. در كل به دانشآموزان مايل به ادامه تحصيل در مقايسه با دانشآموزاني كه ميخواهند وارد محيط كار شوند تكاليف بيشتري داده ميشود.
چرا حساس باشيم؟
نبود خط مشي صحيح در تعيين و ارائه تكليف شب ممكن است تقاضاهاي غيرواقعي يا نامناسبي از فرزندتان را درپي داشته باشد. ممكن است به دانشآموزان براساس ظرفيتشان تكليف داده نشود و در عوض آنها از معلمهاي مختلفي تكليفهاي زيادي براي يك شب بگيرند. مدرسههايي كه خط مشي مشخصي در ارائه تكليفخانه دارند، تعريفها و خطوط مشخصي را در اين زمينه براي معلمها ارائه ميكنند تا تكاليف را تصحيح كنند و نمره بدهند و به طور سيستماتيك به دانشآموزان برگردانند تا در نتيجه، آموزش در آنها نهادينه شود. اين مدارس به طور كلي تعريف و توصيفهاي مشخصي براي توقعات از والدين به معلم ارائه ميكنند و اين تكاليف را با توجه به سطح دانشآموزان و هر كلاس با دقت تعيين و برنامهريزي ميكنند.
دانشآموزان نبايد انتظار داشته باشند تكليف شب هميشه لذتبخش باشد اما اگر تكليف براساس هدف مناسبي ارائه شده باشد و والدين پيگير انجام آن توسط فرزندشان شوند دانشآموز با گرفتن نمره بالاتر كسب عادتهاي بهتر مطالعه و نظر مثبتتر نسبت به مدرسه و آموزش از آن بهره ميبرد. تكليف شب به والدين درباره مواد آموزشي مدرسه و عملكردش ديد مناسبي ميدهد و فرصت بيشتري براي آموختن به دانشآموز ارائه ميكند.
