زيباسازی- شبنم مهرنامی:
يك صندلي نماد فضايي متفكر و درونگرا ، 2 صندلي نماد همدردي و همراهي و چند صندلي نماد فضايي زنده و آرمانگراست.
استفاده از نشيمنگاه عمومي در ايران به معماري درونگراي كشورمان و ايجاد اندروني و بيروني در هر فضا بازميگردد. ديوارهاي بلند و كوچههاي تو در تو، يكي از ويژگيهاي معماري شهرهاي ايراني است اما اين كوچههاي تو درتو ويژگي ديگري هم داشتند كه آن وجود سكوهاي متعددي براي نشستن در هر كوچه بوده است.
اين سكوها كه جاي مناسبي براي استراحت رهگذران بوده، در ساعاتي از روز به محلي براي دور هم جمع شدن همسايهها و اهل محل و بحث و گفتوگو تبديل ميشده. اين نشيمنگاههاي عمومي در شهرنشيني امروز شكل متفاوتي پيدا كرده است و ايستگاههاي اتوبوس و نيمكتهاي پاركها يا ميز و صندليهاي كافه – رستورانها به آن اضافه شده است. بايد گفت چيدن ميز و صندلي در پيادهروهاي مقابل كافهها و رستورانها كه در كشورهاي اروپايي بيشتر از خاورميانه مرسوم است، تاثير بسياري در ايجاد ارتباط و صميميت ميان طيفهاي مختلف شهروندان، آرامش بخششدن فضاي شهر و كم شدن تنشها و خشونتهاي رفتاري بين رهگذران ميشود.
كمرنگبودن اين موضوع در ايران را شايد بتوان به روحيه درونگرا و سنت درونگرايي ايرانيان در گذشته نسبت داد كه تقريبا بيشتر فضاها را به اندروني و بيروني تقسيم ميكرد؛ روحيهاي كه تنها فضاهاي سرپوشيده و ديواردار را مناسب حضور خانوادهها ميدانست. اما اين روحيه در كنار بيتوجهيهاي مديران شهري در دهههاي گذشته، ناخودآگاه بر سرد و بيروح شدن فضاهاي شهري تاثير گذاشت. اين درحالي است كه بسياري از كشورها حتي همسايه مسلماننشين ما، از فضاهايي كه شهرداري مجاز دانسته براي حضور و نشستن و آسودن شهروندان بهره ميبرند.
در تركيه، شهرداري در پيادهروهاي بعضي از خيابانها يا در مقابل ساختمانهايي كه عقبنشيني دارند، به كافهدارها و رستوراندارها اجازه چيدن ميز و صندلي داده است. در مقابل، شهروندان هم صرف چاي، قهوه يا خوراك را در حياط يا پيادهرو به خوردن و نوشيدن در چهار ديواري محصور و دلگير ترجيح ميدهند. يكي از ويژگيهاي چيدن ميز و صندلي در فضاي باز، علاوه بر رونق كسب و كار كافهدار و رستوراندار، ارتباط شهروندان با يكديگر در فضايي نيمه خصوصي است؛ ارتباطي كه فضاي شهر را انسانيتر و روابط را گرمتر ميكند.
نكته ديگري كه در مورد نشيمنگاه در تركيه بايد گفت چيدن نيمكت در پيادهروهاست. در خيابانهاي بزرگ و پررفتوآمد كه پيادهروهاي عريضي دارند، به فاصله 20 متر از يكديگر، نيمكتهايي چيدهشده است. بد نيست بدانيد كه اين نيمكتها بهوسيله بانكها ساخته و نگهداري ميشود و به همين دليل روي آنها نام بانك يا تبليغ سازنده نوشته شده است. اين بانكها هر چند سال يكبار نيمكتها را رنگآميزي و تعمير ميكنند يا انواع جديدتري از آنها را جايگزين ميكنند.
استانبول كه شهري گردشگرپذير است، از ويژگيها و مزاياي چيدن نشيمنگاه در پيادهروها و فضاهاي عمومي بهره زيادي ميبرد. در اين شهر علاوه بر چيدن ميز و صندلي در جايجاي شهر، خيابان باريك و بلند و قديمياي هست كه يك سر آن به دريا و سر ديگر آن به بازار قديمي استانبول ميخورد و در سرتاسر آن دهها رستوران به گردشگران سرويس خوراك و نوشيدني ميدهند. تمام اين رستورانها ميز و صندلي خود را در پيادهرو چيدهاند و مرز بين آنها را فقط از تفاوت ميز و صندليها ميشود تشخيص داد. علاوه بر اين، در كنار ساحل و اسكله هم كبابيها با اجاقهايي روي قايق به مشتريان ماهي كبابي تازه و ارزان ميفروشند و امكاني هم براي نشستن در كنار دريا فراهم ميكنند.
در تركيه استفاده از فضاهاي عمومي شهر براي نشستن و آسودن فقط به استانبول ختم نميشود. در آنكارا پايتخت تركيه كه شهري اداري – دانشجويي است هم وضعيت به همين منوال است. خيابان كارانفيل كه مركز خوابگاههاي دانشجويي و انواع كتابفروشيهاست (از اين نظر تا حدودي مانند خيابان انقلاب در تهران است) مبلمان شهري جذابي دارد كه فضاي مناسبي براي نشستن رهگذران فراهم ميكند. كوچه پسكوچههاي اين محله پر است از ميز و صندليهايي كه پاتوق جوانان دانشجو و كارمندان ادارات اطراف شده است و در وقت ناهار يا ساعات تعطيلي ميزبان شهرونداني است كه چاي و قهوه مينوشند و غذا ميخورند و در كنار آن شطرنج و تختهنرد بازي ميكنند.
