تلويزيون- گروه ادب و هنر:
صفآرايي موافقان و مخالفان مجموعههاي ويژه ماه مبارك رمضان، سرانجام به شوراي نظارت بر سازمان صدا و سيما نيز كشيده شد و اين شورا هم به صف مخالفان پيوست.
مجموعه «بزنگاه» به كارگرداني رضا عطاران باز هم هدف اصلي و در مركز انتقادات رئيس شوراي نظارت قرار دارد و البته باز هم موضوع اصلي، تصوير اعتياد در اين مجموعه طنز است.
حسين مظفر در نامهاي به رئيس سازمان صدا و سيما، تكرار الفاظ زشت و ناروا، نمايش تصويري پرخاشگر و غيراخلاقي از روابط افراد خانواده نسبت به يكديگر، نگاه سمپاتيك به معتاد و حساسيتزدايي و قبحشكني نسبت به مقوله اعتياد را از جمله اشكالات اساسي بزنگاه نام ميبرد.
اما انتقاد مظفر، برخلاف بحثهايي كه تاكنون درباره مجموعههاي ماه رمضان صورت گرفته است، تنها به اعتياد ختم نميشود و اين بحث را وارد حساسيتهاي جديتري ميكند: «تمسخر غيرمستقيم مراسم عزاداري و نيز سوگواري پيشوايان اسلامي، لوث نمودن آيين و مراسم تشييع جنازه و عزاداري مسلمانان، توهين به اذكار و مفاهيم ديني چون تهليل و تمحيد، نمايش تصويري مذموم از بانوان چادري و نمايش چهرهاي مذموم و زشت از طبقات متوسط و پايين اقتصادي» از ديگر انتقادات رئيس شوراي نظارت بر صدا و سيما از بزنگاه است.
علاوه بر اينها، در نامه مظفر، كليت عملكرد تلويزيون در ماه مبارك رمضان نيز زير سؤال رفته است.
آن طور كه روابط عمومي شوراي نظارت گزارش كرده است، در بخشي از اين نامه آمده است: «در بررسيهاي اوليه و اجمالي كارشناسان شوراي نظارت از سريالهايي كه در شبهاي ماه مبارك رمضان پخش ميشود، ايراد و انتقاد كلي بر پر كردن اوقات مفيد روزهداران در ايام معنوي شبها بهصورت حجمي -كه ميبايست بيشتر به دعا و نيايش و سازندگيهاي معنوي و روحي و حضور در مساجد سپري شود- وارد است.»
مظفر نوشته است: «پخش اين سريالها مورد اعتراض بسياري از مردم مومن قرار گرفته است» و اظهار اميدواري كرده است: «اشكالات وارده به محتواي اين سريالها در قسمتهاي بعدي اصلاح شود» و درخواست كرده است: «نتيجه بررسي سازمان صدا و سيما هر چه سريعتر به شوراي نظارت منعكس شود».
توضيحات مدير شبكه 3
همزمان با نامه شوراي نظارت كه احتمالا پخش مجموعه بزنگاه را با چالش جدي روبهرو خواهد ساخت، مدير شبكه 3 سيما نيز به مهر ميگويد: «اعتياد تاثيرات منفي زيادي دارد و ما در بزنگاه سعي كرديم معضلات اعتياد را به تصوير بكشيم، چرا كه وظيفه رسانه آگاهيدهي به مردم است. به هر حال فرد معتاد خصوصياتي دارد كه بايد بهگونهاي به آنها ميپرداختيم.»
علياصغر پورمحمدي ادامه ميدهد: «از سوي ديگر بارها موضوع اعتياد در ميزگردها و بحثهاي كارشناسي مورد بررسي قرار گرفته، ولي زبان نمايش بيشتر بر مخاطبان تاثير ميگذارد، به همين دليل ما زبان طنز را براي اين موضوع انتخاب كرديم تا بهتر بتوانيم به اين آسيب اجتماعي بپردازيم.»
با اين حال، پورمحمدي در پاسخ به اين پرسش كه چرا با وجود داشتن صحنههاي نامناسب، اين مجموعه در ساعتي پرمخاطب پخش ميشود، ميگويد: «اين انتقاد را قبول دارم، اما بايد اين را هم قبول كرد ساعت پرمخاطب بيشتر تاثير دارد.
در مجموع صدا و سيما دلسوزانه سعي دارد آسيبهاي اجتماعي را در برنامههايي با ساختارهاي مختلف انعكاس دهد تا به رفع مشكلات كمك كرده باشد.»
معتادهاي ديگر، ديدگاههاي ديگر
اما به جز عطاران، امسال بهطور همزمان، در مجموعههاي ديگر نيز معتادان محبوبي حضور دارند. مهراوه شريفينيا در «روز حسرت» كه علنا كوكائين مصرف ميكند و جواد رضويان در « مامور بدرقه» كه به نسبت 2 نفر ديگر، اعتيادش در حاشيه است.
اين موضوع سبب شده است ديدگاههاي مختلفي درباره نحوه به تصوير كشيدن اعتياد در تلويزيون مطرح شود. جمشيد ارجمند، منتقد قديمي سينما و تلويزيون معتقد است تصوير عريان و حتي كمدي اعتياد در مجموعههاي رمضاني تلويزيون نميتواند بر مخاطب تاثير منفي بگذارد.
ارجمند به مهر ميگويد: «به اعتقاد من ارائه تصوير بيپرده اعتياد در مجموعههاي ماه رمضان را ميتوان كاري آزادانه تلقي كرد كه براي اولين بار در رسانه تلويزيون رخ داده است.
مردم خود از مضرات اعتياد آگاهي دارند و محدود كردن برنامههاي تلويزيوني براي نمايش اعتياد كاري بيهوده است.»
اما مجيد ابهري، دكتراي متخصص علوم رفتاري و آسيبشناسي اجتماعي معتقد است: «به بازي گرفتن اعتياد و موادمخدر و پردهدري از آن به نام چيز در مجموعههاي تلويزيوني، تاثيرات منفي بر مخاطبان دارد.»
ابهري درباره مجموعه روز حسرت نيز ميگويد: «نشان دادن يك ماده مخدر بدون اشاره به نام آن و تصوير كردن نحوه دقيق روش استعمال در اين مجموعه ديده شد.
هر چند زن بساط خود را به هم ميزند، اما تاثير خود را ميگذارد. با اينكه به نوع مواد اشاره نميشود، ولي رفتار بازيگر حس كنجكاوي مخاطبان را تحريك ميكند كه به نوع ماده مخدر بينديشند.»
علاوه بر اينها، ناظر كيفي مجموعه «بزنگاه» معتقد است اين مجموعه هشداري براي خانوادههاست و آنها را بيشتر با حربههاي افراد معتاد آشنا ميكند.
سيدمجيد موسويان درباره خطوط قرمز تلويزيون و تصوير صحنههاي بيپرده نيز ميگويد: «برخي مواقع بنا به برخي ضرورتها به مباحث مبتلا به جامعه پرداخته ميشود. ما كه نبايد سر خود را زير برف كنيم و مسائل را نشان ندهيم و نبايد هميشه در لفافه بمانيم.»
