پدر آن حضرت ابوطالب فرزند عبدالمطلب بن‌هاشم بن‌عبد مناف و مادرش هم فاطمه دختر اسد بن هاشم بود. بنا بر اين على عليه السلام از هر دو طرف هاشمى نسب است.

چنين افتخار منحصر به فردى كه براى على عليه السلام در اثر ولادت در اندرون كعبه حاصل شده است بر احدى از عموم افراد بشر چه در گذشته و چه در آينده بدست نيامده است و اين سخن حقيقتى است كه اهل سنت نيز بدان اقرار و اعتراف دارند.

حضرت علی (ع) تا 3 سالگی نزد پدر و مادرش بسر برد و پيامبراکرم (ص) وی را از بدو تولد تحت تربيت غيرمستقيم خود قرارداد. از فضايل حضرت علی (ع) اين که او نخستين فرد ايمان آورنده به پيامبر (ص) است.

حضرت علی (ع) مجری طرح‌های پيامبر (ص) در دعوت الهيش و تنها همراه و دلسوز آن حضرت در ضيافتی بود که وی برای آشناکردن خويشاوندانش با اسلام و دعوتشان به دين خدا ترتيب داد.

حضرت علي كه داماد و همچنين جانشين پيامبر(ص) بود پس از رحلت رسول اکرم (ص) به علت شرايط خاصی که بوجود آمده بود، از صحنه اجتماع کناره گرفت و سکوت اختيار کرد.

در زمان خلافت حضرت علی (ع) جنگ‌های فراوانی  رخ داد از جمله صفين، جمل و نهروان که هر يک پيامدهای خاصی به دنبال داشت.

 بعد از جنگ نهروان و سرکوب خوارج برخی از خوارج از جمله عبدالرحمان بن ملجم مرادی و برک بن عبدالله تميمی و عمروبن بکر تميمی در يکی از شب‌ها گرد هم آمدند و اوضاع آن روز و خونريزي‌ها و جنگ‌های داخلی را بررسی کردند و از نهروان و کشتگان خود ياد کردند و سرانجام به اين نتيجه رسيدند که باعث اين خونريزی  و برادرکشی حضرت علی (ع) و معاويه و عمروعاص است و اگر اين 3 نفر از ميان برداشته شوند، مسلمانان تکليف خود را خواهنددانست.

سرانجام  در 19 ماه رمضان در حالی  که حضرت علی (ع) هنگام نماز در سجده بودند، ابن ملجم ضربتی بر فرق مبارک علي (ع) زد و خون از سر حضرت در محراب جاری شد. در اين حال آن حضرت فرمود: «فزت و رب الکعبه». به خدای کعبه سوگند که رستگار شدم.

حضرت علی (ع) در واپسين لحظات زندگی نيز به فکر صلاح و سعادت مردم بود و به فرزندان و بستگان و تمام مسلمانان چنين وصيت فرمود: شما را به پرهيزکاری  سفارش مي‌کنم و به اينکه کارهای خود را منظم کنيد و اينکه همواره در فکر اصلاح بين مسلمانان باشيد. يتيمان را فراموش نکنيد، حقوق همسايگان را مراعات کنيد. قرآن را برنامه عملی خود قراردهيد. نماز را بسيار گرامی بداريد که ستون دين شماست.

حضرت علی (ع) در 21ماه رمضان سال 40 هجري قمري به شهادت رسيد و در نجف اشرف به خاک سپرده شد و مزارش ميعادگاه عاشقان حق و حقيقت شد.

منبع مورد استفاده براي اين مدخل