دولت ديجيتال- محمد ثروتي*:
افغانستان كشوري است با سابقه ۳۰ ساله جنگ داخلي و خارجي و خرابيهاي گستردهاي كه بازسازي آن سالها طول ميكشد و زيرساختهايي كه در اين جنگ خانمان برانداز به كلي از بين رفته است.
اما افغانستان امروز، غير از آن چيزي است كه رسانههاي رسمي براي ما ترسيم ميكنند.
در حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات، افغانستان ۴ اپراتور تلفن همراه خصوصي و يك اپراتور دولتي تلفن ثابت (كه قرار است آن هم به بخش خصوصي واگذار شود) دارد كه به جرات ميتوان گفت قيمت و كيفيت خدمات آنتندهي آنان از ۲ اپراتور تلفن همراه ايران بيشتر است و تقريبا بيش از ۸۰ درصد از مساحت كل اين كشور پهناور و صعبالعبور را تحت پوشش خود دارند.
وجود اين بستر ارتباطي، در كنار سياستهاي توسعهاي اين كشور و از همه مهمتر تفكرات آگاهانه، توسعهگرا و هوشمندانه مديران عالي دولت و بهخصوص مديران وزارت ICT افغانستان و استفاده از تجربيات اثبات شده جهاني، باعث شده است كه به خوبي نياز افغانستان توسعه يافته را در دنياي آينده درك كنند و براي آن برنامهريزي كنند.
افغانها به خوبي فهميدهاند كه يكي از راههاي كمكردن خلأ ديجيتال و توسعه اقتصادي و اجتماعي، برقراري حداكثر ارتباط با جهان خارج است و اينترنت آن هم از نوع پرسرعتش بهترين، ارزانترين و كاراترين ابزار است.
مديران وزارت مخابرات افغانستان به خوبي درك كردهاند كه هرچه براي توسعه كيفيت، افزايش امكان و سهولت دسترسي عموم مردم افغانستان به اينترنت سرمايهگذاري و برنامهريزي كنند منافعي بسيار بيشتر را به دست خواهند آورد و به همين خاطر در تلاشند تا ظرف ۲ سال آينده براي همه مردم امكان دسترسي به اينترنت را فراهم نمايند.
اينترنت در افغانستان
تقريبا در همه شهرهاي افغانستان و همه ادارات و سازمانهاي دولتي دسترسي به اينترنت وجود دارد. سرعت اينترنت نيز بالاست. شركت افغان تلكام كه اپراتور دولتي تلفن ثابت اين كشور است، امكان استفاده از اينترنت ۲۴ ساعته را براي همه كاربران تلفن ثابت روي همان تلفن با قيمتي برابر ۲۰ هزار تومان براي حداقل ۱۲۸ كيلوبايت بر ثانيه فراهم كرده است.
اينترنت روي موبايل:
از چند ماه قبل، اپراتورهاي خصوصي موبايل خدمات GPRS براي دسترسي به اينترنت را در روي گوشي تلفنهاي همراه مردم در شهرهاي بزرگ براي سرعت ۱۲۸ كيلو بايت و قيمت ۱۸ هزار تومان فراهم ساختهاند.
اينترنت بيسيم:
امروز دسترسي به اينترنت بهصورت بيسيم در سراسر كابل و اكثر شهرهاي بزرگ با هزينهاي معادل ۲۰ هزار تومان براي حداقل ۱۲۸ كيلوبايت بر ثانيه وجود دارد. ضمن آنكه بهدليل فضاي به شدت رقابتي حاصل از فعاليت بخش خصوصي، اين هزينه روز به روز در حال كاهش است.
شبكه فيبرنوري:
دولت افغانستان با عقد قرارداد ۶۰ ميليون دلاري با يك شركت چيني در حال راهاندازي شبكه فيبرنوري در سراسر افغانستان است كه بخشهايي از آن تا پايان امسال به بهرهبرداري خواهد رسيد و در نتيجه سرعت اينترنت و كيفيت ارتباطات افزايش و قيمت آن هم از كاهش قابل ملاحظهاي برخودار خواهد شد.
پست الكترونيكي:
وجود كافينتهاي متعدد در سراسر شهرهاي افغانستان جنگزده، وجود ايميلهاي غيرتشريفاتي در روي كارت ويزيت اكثر مديران و كارمندان دولتي افغانستان به جاي شماره نمابر نيز از نشانههاي ديگري براي اهميت نقش اينترنت در ميان دولتيهاي اين كشور است.
دولت و شهروندان الكترونيك
دولت افغانستان امسال طرحي تحت عنوان E-Afghanistan را به مناقصه بينالمللي گذاشت كه بايد براي ايجاد دولت الكترونيكي اقدامات لازم صورت گيرد و طبيعتا يكي از ابزارهاي آن توسعه اينترنت است.
تلهمديسين:
شورايعالي فناوري اطلاعات افغانستان كه متشكل از همه وزيران اين كشور است در اولين جلسه كاري خود در سال گذشته مصوب كرد تا با توجه به راهاندازي شبكه فيبرنوري و توسعه ارتباطات اينترنتي، صحت اقدامات لازم براي راهاندازي پزشكي از راهدور يا همان تلهمديسين را به سرعت فراهم نمايد.
بانكداري الكترونيكي:
در افغانستان همه بانكهاي خصوصي و دولتي، بخشهايي از خدمات بانكداري الكترونيك را ارائه ميدهند و روز به روز هم درحال توسعه آن هستند و شما اگر امروز يك حساب بانكي داشته باشيد به راحتي امكان انتقال وجه بهصورت اينترنتي از هركجاي جهان را داريد.
آموزش از راهدور:
برگزاري سخنرانيها و دورههاي آموزشي مجازي و از راه دور مبتني بر اينترنت در افغانستان به شدت در حال توسعه است.
امتحانات آنلاين:
هماكنون امكان دريافت مدارك آنلاين دورههاي معتبر مايكروسافت و سيسكو و تعدادي ديگر از مدارك معتبر بهصورت مستقيم از خود كابل مهياست.
خلاصه كلام آنكه دولت افغانستان با نگاهي باز و توسعهگرا به خوبي مزاياي اينترنت را درك كرده است و بيهيچ كوتهنگري براي توسعه تعاملات بينالمللي اين كشور مبتني بر فناوري اطلاعات در حال برنامهريزي، سرمايهگذاري و اجراست. شايد تجربه افغانها به كار ما نيز بيايد اگر حس عبرت بيني داشته باشيم.
*فعال ICT در افغانستان
