ميراثايران- زهرا كشوري:
يك نامه به همراه فيلم ارسال شده به انجمن دوستداران ميراث فرهنگي خوزستان از احتمال سرقت بخشي از اشياي كشف شده در محوطههاي باستاني خوزستان از جمله جوبجي(محل كشف گنجينه رامهرمز) و تل برمي در رامهرمز خبر ميدهد.
زمزمه سرقت بخشي از گنجينه رامهرمز همان روزهاي نخست از سوي اداره ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري رامهرمز و سازمان ميراث فرهنگي تكذيب شد. مشاهدات مردم محلي آن روزها مدعي بود كه بخشي زيادي از اشياء تاريخي گنجينه رامهرمز پيش از حضور نيروي انتظامي به سرقت رفته است، اما اين مسئله از سوي بسياري از مسئولان شهري تكذيب شد. كشف گنجينه رامهرمز در نوع خود اتفاق بينظيري بود و خبر آن به سرعت در سراسر خوزستان طنين انداخت.
خوزستان از نظر حفاريها غيرمجاز ركوردگنج دار استانهاي كشور است، بنابراين نيروهاي حراست اين يگان افزايش يافت. از سويي «صادق محمدي»، رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري خوزستان تمامي مديران و كارشناسان خود را ممنوعالمصاحبه كرد.
اما ممنوع المصاحبه شدن كارشناسان سازمان ميراث فرهنگي در دروازه را نبست و حتي شايعات از ميان مردم به داخل جلسات رسمي مسئولان شهري كشيده شد. همگي ميخواستند تعداد دقيق گنجينه رامهرمز كه مطالعات«آرمان شيشه گر» باستانشناس سازمان ميراث فرهنگي نشان ميدهد متعلق به دو زن از نزديكان پادشاه ايلامي نو يعني «فرزند اين دد» است چقدر است.
اما به يكباره همه درها روي خبرنگاران واصحاب جرايد بسته شده و حتي آرمان شيشه گر آخرين نفري كه ميتوانست دقيقتر اطلاعات را در اختيار افكار عمومي قرار دهد،ممنوع المصاحبه شد و به مرور زمان كم كم رامهرمز و گنجينه افسانه اش را در ذهن افكار عمومي و اصحاب رسانه كم رنگ كرد.
نامهاي سرگشاده از سوي حاكم ايلامي
اما پس از مدتها، نامه و فيلمي حاوي سه قسمت به انجمن دوستداران ميراث فرهنگي خوزستان (تاريانا) ميرسد كه به نگرانيهاي گذشته دوستداران ميراث فرهنگي و افكار عمومي دامن ميزند.
مجتبي گهستوني، مسئول انجمن دوستداران ميراث فرهنگي خوزستان(تاريانا) در گفتوگو با همشهري گفت:«اين فيلم و نامه كه حاوي مطالب مهمي است و نياز به بررسي كافي دارد، چندي پيش به دفتر انجمن ارسال شد.»
همچنين اين فيلم كه بخشهايي از آن توسط خبرنگار همهشري مشاهده شده، از سه قسمت تشكيل ميشود.
در فيلم، تصاويري از اشياي باستاني به چشم ميخورد كه در دست افرادي كه چهره آنها قابل مشاهده نيست، رد و بدل ميشود.
به گفته گهستوني به همراه فيلم، نامهاي به انجمن ارسال شده كه به امضا جمعي از حزبالله شهرستان رامهرمز رسيده است.
نويسندگان در اين نامه آورده اند: « آنچه نوشته شده در راستاي انجام فريضه امر به معروف و نهي از منكر است و مواردي كه خدمتتان عرض ميشود با اطمينان خاطر نقل ميشود تا انشاءالله در محضر الهي و پيشگاه باري تعالي و ائمه اطهار و شهداي اسلام شرمنده نباشيم.»
امضاءكنندگان اين نامه در بخش ديگري از نامه خود ياد آور شده اند:« ما اين متن را بدون تحقيق و تفحص ارسال نكردهايم چرا كه خود را در پيشگاه خداوند متعال و در روز جزا جواب گو ميدانيم. چرا كه اقدامات اين افراد باعث شده كه مردم نسبت به ميراث فرهنگي بياعتماد شده و افراد سود جو و منفعتطلب و متجاوز به بيت المال بيشتر اقدام به تخريب و قاچاق عتيقه كنند.»
به گفته گهستوني نويسنده يا نويسندگان اين نامه همچنين مشكلات بهوجود آمده را تنها منحصر به ميراث فرهنگي رامهرمز نميدانند.
آنان در نامه خود متذكر شدهاند كه پس از تاسيس اداره ميراث فرهنگي در شهرستان رامهرمز اميد ميرفت كه جلوي قاچاقچيان عتيقه جات كه متجاوز به بيت المال هستند و ثروت نامشروعي با اين كار به دست ميآورند گرفته شود اما متأسفانه عملكرد برخي افراد باعث تشديد و تخريب آثار تاريخي و مذهبي شهر شده و حتي اقدام اين مخربين را مشروعيت ميبخشد و اين قاچاقچيان با جسارت و اطمينان خاطر بيشتر به تخريب و حفاري غيرمجاز و سرقت در تلهاي قديمي، تاريخي و بقاع متبركه دست ميزنند.
نويسنده يا نويسندگان اين نامه در مصداقهايي كه ذكر كردهاند به اسامي افرادي اشاره كردهاند كه بنا به مصلحت از ذكر آنها خودداري ميشود. در اين نامه عنوان شده كه يكي از افراد مسئول اجازه تخريب بسياري از منازل و مغازههاي قديمي را كه بسياري از آنها كاملا سالم بودهاند با دريافت چهار ميليون تومان رشوه صادر كرده است. همچنين اشاره شده است كه مجوزهايي براي تخريب آثار تاريخي بقاع متبركه علمدار، سيد محمد، خواجه خضر و... با دريافت پول صادر شده است.
نويسنده يا نويسندگان اين نامه در ادامه به تلاش براي آزادسازي دو نفر از كارگراني كه در روستاي جوبجي عضو گروه خاص بودند كه باز به مصلحت، اسم گروه حذف ميشود اقدام به سرقت ميكنند اشاره نمودند. جوبجي محوطهاي است كه در ارديبهشت ماه سال 1386 مقادير قابل توجهي طلا و ديگر اشياء قيمتي در آن كشف شد. اين كارگران كه اقدام به سرقت كرده و حين سرقت دستگير شدند و با توجه به اينكه درباره آنها استشهاد نامه تهيه شده و تحويل نيروي انتظامي شده بود، اما پس از چندي با تلاش يكي از كساني كه به كرات نام وي در اين نامه ذكر شده،آزاد ميشوند.
در اين نامه تلاش براي جلب رضايت برخي افراد كه در دادگاه پرونده دارند، بيتوجهي به گزارشهاي مردمي درباره حفاريهاي غيرمجاز، خريد اشياء عتيقه از مردم و روستائيان در رامهرمز و باغملك، تشكيل باند حفاري غيرمجاز اشياء عتيقه و... به افرادي منتسب شده كه نامشان در اين نامه ذكر شده است.
كشف نمونهاي از سنگ نبشته كه ظاهرا بدلي است و در چند ماه پيش از يك خاطي در اهواز به دست آمده موضوع جالبي است كه بايد مورد بررسي قرار گيرد.
اين مسائل انجمن دوستداران ميراث فرهنگي را با سؤالات مكرر روبهرو كرده كه هيچيك از مسئولان اداره ميراث فرهنگي رامهرمز و سازمان ميراث فرهنگي خوزستان حاضر به پاسخگويي به آن نيستند. فردين بيگدلي مدتهاست كه به سؤال هيچ خبرنگاري پاسخ نميدهد. «صادق محمدي»، رئيس سازمان ميراث فرهنگي تنها در مواردي نادر در مقام تكذيب وارد ميشود.
سكوت درباره اتفاقهايي كه در اين زمينه افتاده هر چند به مطالعات و بررسيهاي بيشتري براي مشخص شدن وضعيت از سوي سازمانهاي مرتبط از جمله سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري، نيروي حفاظت از ميراث فرهنگي كشور و نيروي انتظامي نياز دارد اما به گفته گهستوني مسئول انجمن دوستداران ميراث فرهنگي خوزستان چرا سازمان ميراث فرهنگي نسبت به اتفاقهايي كه در اين محوطهها به وقوع پيوسته سكوت اختيار كرده است:«سؤال دو اينكه اگر چنين آثاري در رامهرمز وجود دارد و يا قاچاق شدهاند چرا درباره آنها اطلاع رساني صورت نميگيرد.»چرا با وجود گستردگي حفاريهاي غيرمجاز و تعرض به محوطههاي باستاني تل برمي، جوبجي،زيره زرد، دا و دختر و... اطلاع رساني دقيق و به موقع از ميزان حفاريها، تعرضات و كشف آثار صورت نميگيرد تا دوستداران ميراث فرهنگي با آگاهي كامل از وضعيتي كه اين محوطهها با آن مواجه هستند به قضاوت بنشينند.
به گفته گهستوني در اين نامه چندين بار نام مدير اداره ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري رامهرمز ذكر شده و همين مسئله باعث شده تا گهستوني خواستار توضيح از سوي وي شود. بيگدلي همان طور كه مدت هاست حاضر نشده به هيچيك از سؤالات خبرنگار همشهري يا هر خبرنگار ديگري پاسخ بدهد هيچ پاسخي براي پرسشهاي وي نميدهد و در برابر اصرار وي اعلام ميكند كه به دستور رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري خوزستان اجازه گفتوگو با هيچ رسانهاي را ندارد.
به گفته بيگدلي رئيس سازمان ميراث فرهنگي خوزستان بخشنامهاي به مسئولين ادارات و معاونين در سطح استان ارسال داشته كه انجام هر گفتوگويي از سوي آنها با رسانهها ممنوع بوده و صرفا رئيس سازمان ميتواند به انتشار اخبار و مطالب بپردازد. دستور «صادق محمدي» به رويت خبرنگار همشهري رسيده است.با سكوت «فردين بيگدلي» آخرين نفري كه ميتوانست گره سؤالاتي كه اين ماجرا را در ذهن دوستداران ميراث فرهنگي و برخي از كارشناسان مطلع از اين ماجرا بگشايد كور ماند.