راديو- مهرداد صادقي*:
با گذشت حدود 5سال از ظهور پديده ارتباطي جديدي با نام «پادكست» متاسفم كه بگويم اين پديده نهتنها
آنطور كه بايد و شايد در سپهر رسانهاي ايران جايگاهي ندارد بلكه هنوز درك و تعريف درستي از آن بين علاقهمندان حوزههاي رسانه و ارتباطات و نيز آنان كه به دنبال دسترسي به شيوههاي نوين انتقال پيام هستند، به دست نيامده است...
چنان كه اين مسئله را حتي در جريان جلسات انتخاب آثار بخش پادكست در نهمين جشنواره بين المللي راديو هم ميشد از نزديك لمس كرد.
حتي در ميان همكاران محترم و برنامهسازان حرفهاي راديو تعداد بسيار اندكي هستند كه پادكست را با يك فايل صوتي آپلود شده روي وب اشتباه نميگيرند و براي پادكست، تعريف، ويژگي، ماهيت و هدفگذاري متفاوتي قائل هستند. اما بهراستي پادكست چيست؟ پادكست يكي از اشكال متعدد روزنامهنگاري شهروندي است كه در اواخر سال 2004ميلادي پس از رواج شيوه جديد پخش چندرسانهاي روي اينترنت بروز و ظهور پيدا كرد و با پيدايش خود تحول عمدهاي به وجود آورد؛ همانطور كه روزنامه نگاري در همه اشكال به مخاطب امكان ميدهد در جريان فرآيند تبادل اطلاعات ديگر فقط يك گيرنده صرف نباشد بلكه بتواند در مقام نويسنده نيز وارد عمل شود.
پادكست رسانهاي است كه وظيفه انتقال پيام را از ذهن مخاطبان سابق رسانههاي عمومي كه حالا خود تبديل به صاحبان رسانههاي كوچكتر شدهاند به مخاطبان ديگري كه خود آنها نيز ممكن است بتوانند چنين نقشي را ايفا كنند برعهده دارد؛ گرچه در اين ميان رسانههاي عمومي نيز با بهرهگيري از اين شيوه بسيار ارزان، گزيده و منتخبي از برنامههاي هر روز راديويي خود را با قالبي تازه و با يك چينش متفاوت به صورت پادكست ارائه ميكنند (پادكست بيبيسي شاخصترين آنهاست). اين همان نكتهاي است كه برنامهسازان راديو در كشورمان به آن خوب دقت نكردهاند.
آنها تصور ميكنند آپلود يك برنامه راديويي كه از آنتن راديو پخش شده به همان شكل اصلي خودش پس از قرار گرفتنروي وب به عنوان پادكست تلقي ميشود در حاليكه حتي اگر برنامههاي مختلف يك شبكه راديويي قرار باشد در پادكست همان شبكه روي اينترنت قرار گيرد، بايد براي يك مخاطب، يك قالب پادكست و با يك هدفگذاري متفاوت طراحي و ارائه شود.پادكست رسانهاي صوتي، تصويري و در عين حال مكتوب در دنياي مجازي است كه رقيبي جدي براي راديو در دنياي حقيقي به شمار ميرود. پادكست، برخلاف راديو، رسانهاي است بهشدت شخصي و آزاد به دور از هرگونه قيد و بند، سريع و بسيار ارزان كه جا دارد دوستان علاقهمند ، كارشناسان و اساتيد علم ارتباطات بيشتر در شناساندن آن به جامعه ژورناليسم شهروندي ايران بكوشند.
پديده پادكست در سپهر رسانهاي ايران ميتواند فرصتهاي خوبي را براي راديو به ارمغان بياورد كه خروج آگاهانه و تدريجي ا ز آفت خود سانسوري، نگاه حقيقي و واقعي به رويدادها و پديدههاي اجتماعي و روزآمدشدن هرچه بيشتر تا تغيير رويكرد كهنه و ناكارآمد سابق راديو و گذر از پخش فراگير به سمت تخصصي شدن موضوعات و شبكههاي راديويي و نيز انتخاب مخاطب از جمله اين فرصتهاست.
* سردبير و تهيه كننده راديو ايران
و عضو هيات انتخاب نهمين جشنواره بينالمللي راديو
