منابعطبيعی- اسدالله افلاکی:
در واپسين روزهاي بهمن سال گذشته هنگامي كه كشمكش ميان موافقان و مخالفان ساخت جاده ابر به نقطه اوج خود رسيده بود.
بسياري از دوستداران طبيعت در تماس با همشهري، از دست روي دست گذاشتن و بيتفاوتي نسبت به آنچه از آن به عنوان فاجعه زيستمحيطي ياد ميكردند، يعني ساخت جاده ابر در يكي از بكرترين جنگلهاي ايران گله ميكردند ؛« آخر شما نماينده افكار عمومي هستید، كاري بكنيد، نگذاريد جنگلي كه متعلق به همه جهان است، نابود شود.»
ميگفتند مسئوليد، ميگفتند... اما هم همشهری نوشته بود وهم روزنامه های دیگر؛ نه يك بار بلكه بارها و در اين گير و دار هر از گاهي مورد عنايت طرفداران ساخت اين جاده قرار گرفته بودیم! اوايل محترمانه و بعد لحنها تغيير كرد و بيشتر عتاب بود كه اصلا ساخت اين جاده به شما چه ارتباطي دارد و اينكه شما مقابل خواستههاي مردمي ايستادهايد و از ما توضيح و اينكه مقوله محيطزيست، مقوله فردي نيست و از آنها اصرار كه شما غرضورزي ميكنيد.
پادرمیانی نماینده
همه اين اعتراضات بعدا در جوابيهاي كه با پادرمياني الياس نادران - نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي- در همين صفحه به چاپ رسيد، به تفصيل آمد . حتي اين نماينده در گفت وگوی تلفنی دوستانه تذكر داد كه به نظر ميرسد كساني كه دستاندركار صفحه محيطزيست همشهري هستند مسائلی را دنبال ميكنند که به خیر وصلاح نیست و مشفقانه توصیه کرد که بايد همدلي باشد و ديگر اينكه يك بار بياييد از محل بازدید کنید ، ماشينشاسي بلند در اختيارتان ميگذاريم برويد ببينيد چقدر باصفاست؛ شاید نظرتان عوض شد و حيف است كه مردم را از نعمت جاده محروم كنيم. شاه بیت کلام اینکه بيم آن ميرود اگر شما در روزنامهتان با ساخت جاده مخالفت كنيد، مردم (بخوانید طرفداران ساخت جاده) بريزند درختان جنگل را قطع كنند و بعد بگويند حالا ديگر درختي نيست خيالتان راحت، جاده را بسازيد!
واز آنجا که دغدغه این صفحه- فارغ از هرگونه حب و بغضی- فقط و فقط حفظ محيطزيست است، می ماندی به اين نماينده مجلس چه بگويی بخصوص که لحن خیرخواهانه داشت. دراین میان، تنها دستآويز براي منصرفكردن او از چاپ جوابيه گروهي كه خود را « ستاد مردمي پيگيري جاده عليآباد به شاهرود (زرین گل)» ميخواندند اين بود كه مسئله، حفظ محيط زيست است و شايد چندان خوشايند نباشد كه نام شما ذيل پروندهاي بيايد كه مهر تخريب محيطزيست بر پیشاني دارد و البته اين تماس تلفني نتيجه نداشت و اين بود كه در آخرين روز فروردين امسال جوابيه موافقان ساخت جاده بدون حذف حتي يك واو در همین صفحه و با عنوان «جاده مهمتراز محيط است» چاپ شد. البته با مختصر توضیحی پيش از متن اصلي با این مضمون كه فردا روزي كه اينجا ساخته شود فرزندان همين كساني كه اينك علم ساخت جاده را بر دوش گرفتهاند يقهشان را خواهند گرفت كه، آقا ميشد اين جاده را چند كيلومتر آنطرفتر ساخت اما جنگلي كه از دوران سوم زمينشناسي بر جاي مانده را كه نميتوان دوباره ساخت.
فراکسیون اصل 50 و دادستان کل
اما دو ماه پيش از چاپ جوابيه طرفداران ساخت جاده ، موضوع را از سيد محمد جعفري سادات موسوي، رئيس فراكسيون اصل پنجاهم قانون اساسي پیگیر شدیم . پرسیدیم چگونه است بر ساخت جادهاي اصرار می شود که علاوه بر کارشناسان و دوستداران محیط زیست برخی مسئولان ذیربط از جمله وزير جهاد كشاورزي هم به صراحت با آن مخالف است.
سند آن هم نامهاي كه این وزیر، دهم مهرماه گذشته به دفتر معاون اول رئيسجمهوري ارسال كرده و طی آن گفته است: « وزرات جهاد كشاورزي براساس بررسيهاي كارشناسي انجام شده، احداث جاده روستايي شيرينآباد در استان گلستان به روستای ابر در استان سمنان را به صرفه و صلاح كشور نميداند چرا كه اين جاده از لحاظ مسائل اكولوژيكي و زيستمحيطي اثرات مخرب و غيرقابل جبراني خواهد داشت و اصولا براساس ماده 2 آييننامه اجرايي لايحه اصلاحيه قانون واگذاري و احياي اراضي احداث جاده مذكور مطلقا ممنوع است... .»
همچنانکه فرود شريفي، رئيس سازمان جنگلها نیز با تأكيد بر اينكه حفظ وصیانت اراضي جنگلي و منابع طبيعي، اولويت اول سازمان جنگلهاست دراین باره گفته است:« احداث اين مسير نيازمند كار دشوار و پيچيده كارشناسي است و سازمان جنگلها هرگونه عمليات اجرايي حتي براي تكميل مسير جنگلي را منوط به مطالعات كل مسير ميداند، با اين حال اين بدان معنا نيست كه اگر 8 قطعه از اين مسير بدون مشكل باشد ساخت اين مسير بلامانع است؛ چراكه ممكن است همان 2 قطعه مشكلدار سرنوشتساز باشد كه در اين صورت سازمان جنگلها با آن مخالفت خواهد كرد و در هر نقطهاي كه منجر به تخريب ذخاير ارزشمند جنگلي شود مانع از آن خواهد شد. (گفتوگوي اختصاصي با همشهري 3/10/86)» با این همه، اين جاده همچنان در تب و تاب طرفداران و مخالفان آن همواره سوژه خبري است. آخر شما بهعنوان رئيس فراكسيون اصل پنجاهم قانون اساسي براي حفاظت از اين ذخيرگاه ارزشمند چه كردهايد؟
و پاسخ او اينكه: «احساس ميشود ارادهاي مافوق كارشناسی هاي رسمي وجود دارد كه بدون درنظرگرفتن مصالح عمومي هر طرحي را ولو آنكه مخالف محيطزيست باشد و به تخريب ميراث طبيعي منجر شود اجرا كند و البته آنچه در اين ميان اهميتي ندارد نظرات كارشناسي است. طرح عبور جاده از جنگل ابر نمونهاي از اين طرز نگاه و شيوه عملكرد فراقانوني است.» در ادامه نيز تأكيد كرد: «ما اميدواريم دادستان كل كشور همان گونه كه در چند مورد مشابه با اقدامي درخور تحسين، قاطعانه با متخلفان برخورد كرد و مانع از تخريب محيطزيست شد در اين مورد هم با جديت عمل كند و براساس قانون و نظرات كارشناسي سازمانهاي ذيربط اجازه ندهد جنگل ابر كه از ذخاير ارزشمند ژنتيكي است و به همه مردم و آيندگان تعلق دارد فداي برخي مصالح فردي يا گروهي شود. (گفتوگوي اختصاصي همشهري با رئيس فراكسيون اصل پنجاهم قانون اساسي 28/11/86)»
جرقه امید
فرداي چاپ همين خبر كه با عنوان «دادستان، مانع از احداث جاده ابر شود » در صفحه 3 روزنامه همشهري منتشر شد، از دفتر دادستان كل كشور با روزنامه تماس گرفتند، يكي از مسئولان دفتر دادستان، كم و كيف ماجرا را جویا شد و بعد دلگرمي داد واینکه دادستان دستور پیگیری موضوع را صادر کرده است.
احساس میکردی تلاش دوستداران طبیعت به ویژه خبرنگاران این حوزه دارد به نتیجه می رسد ؛ آخر قرار است ابر در امان بماند! و اين گونه بود كه خبر «دستور دادستان كل براي بررسي پرونده ابر» در صفحه اول روزنامه همشهري در 30 بهمن به چاپ رسيد با اين شرح كه «سرانجام پس از كشمكش فراوان بر سر جاده ابر و درپي درج گزارشهاي روزنامه همشهري مبني بر درخواست براي دخالت دادستان كل كشور در جلوگيري از ساخت اين جاده، دستور رسيدگي به اين موضوع از سوي دادستان كل كشور، صادر شد.»
همزمان با اين خبر، معاون طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيطزيست در گفتوگو با ايسنا تأكيد كرد: «براساس آخرين جلسه جاده ابر مقرر شده است هر گزينهاي كه قرار است كار شود، مورد ارزيابي زيستمحيطي قرار بگيرد... اين مقام سازمان محيطزيست يادآور شده بود: باتوجه به اينكه سازمان حفاظت محيطزيست بههيچوجه موافق احداث جاده ابر از داخل منطقه جنگلي نيست و وزارت راه هم اصرار به احداث جاده دارد، مجددا موضوع احداث جاده ابر در دستور كار دولت قرار گرفته است.»
رشته ها پنبه شد
اما با وجود تلاش همه رسانه ها وسبزاندیشان و با آن که تصور می شد دستور دادستان کل مانع از تخریب یکی از نادرترین مناطق جنگلی جهان خواهد شد، كميسيون امور زيربنايي صنعت و محيطزيست در 8 ارديبهشت جاري طی مصوبه ای مجوز ساخت این جاده را صادر کرد.
در این مصوبه كه به وزارت راه ابلاغ شده، آمده است: «جاده مذكور با مشخصات راه اصلي مطالعه شود و وزارت راه و ترابري براساس كريدور مناسب انتخاب شده، طراحي راه اصلي را كه متضمن كمترين تخريب جنگلي باشد ظرف 6 ماه انجام دهد و به سازمان حفاظت محيطزيست ارائه و اين سازمان نيز ظرف مدت يك ماه نظر خود را به وزارت ياد شده اعلام كند تا موارد اختلاف در كميسيون امور زيربنايي، صنعت و محيطزيست بررسي و تصميمگيري شود.» سخن آخر اينكه جاده ابر و جادههای دیگر ساخته خواهد شد.شايد در روزگاران نه چندان دور، كودكان اين مرز و بوم نشان جنگل ابر و ديگر جنگلهايي كه تخريب شده و ميشوند را در كتابهاي جغرافي وشاید تاریخ جستوجو كنند.
