شاعران- امه فرناند ديويد سزر، شاعر، نويسنده، روشنفكر و سياستمدار فرانسوي، 29 فروردين (17 آوريل) در زادگاهش در سن 94 سالگي و بر اثر كهولت سن درگذشت.
او بيشك يكي از شخصيتهاي روشنفكر، سياستمدار، مبارز و مطرح قرن بيستم در فرانسه است. ابعاد مختلف شخصيت سزر بهعنوان يك سياستمدار، شاعر و نويسنده موجبشد كه او مبارزات و اهداف سياسياش را نه تنها بهعنوان يك نويسنده در آثارش بلكه بهعنوان يك سياستمدار در عرصههاي مختلف سياسي كشورش پيگيري كند.
سزر را ميتوان در زمره نويسندگان و روشنفكراني چون فرانتس فانون و ژوزف نايرره و... دانست كه همگي از جمله مهمترين جريانسازان در طول مبارزات ضداستعماري در فرانسه محسوب ميشوند. اين گروه همواره بنيانهاي تفكري استعماري را به نقد و چالش ميكشيدند و بهطور آشكار مخالفت سرسختانه خود را عليه استعمار در آثار و سخنرانيهاي خود اعلام ميكرد.
روحيه مبارزه طلبي سزر به ويژه در سالهاي پايان عمرش و اختلاف او با ساركوزي- برسر قانون جنبههاي مثبت ميراث حكومت استعماري فرانسه- مانع نشد تا نيكلا ساركوزي، رئيسجمهور فرانسه در مراسم خاكسپاري سزر از او بهعنوان شاعر پرآوازه فرانسه ياد نكند.
ساركوزي در اين مراسم از سزر بهعنوان روحي آزاد نام برد كه براي دفاع و استغناي آفريقاييها و بيداري وجدانهاي خوابزده سختيهاي بسياري را متحمل شده و مبارزات بسيار كرده است. به اعتقاد ساركوزي، سزر بهدليل حضور جهاني براي دريافت پاسخي متناسب با شئون بشريت، مبارزات وقفه ناپذير و مسئوليت پذيرياش، همواره بهعنوان سمبل اميد براي همه مردم تحت ستم در جهان ماندگار خواهد ماند.
از امه سزر كه سالهاي بسيار را صرف مبارزات سياسي و طرح انديشههاي ضداستعماري در جهان كرده است، آثار مختلفي در حوزه شعر و ادب و سياست به زبانهاي مختلف و فارسي ميتوان يافت. سزر سوررئاليست را بهترين مكتب و شايستهترين آنها براي شعر و شاعري ميدانست. از او چندين نمايشنامه چون نمايشنامه موفق تراژدي كريستوفر شاه به زبان انگليسي و فرانسه منشتر شده است.
در حوزه سياسي نيز، سزر بعد از منتشر كردن مجله دانشجويان سياه در سالهاي 1935-1934 و پيوستن به حزب كمونيست و عضويت 12 ساله در اين حزب، كمونيستها را ترك كرد و بهطور مستقل حزبي با عنوان حزب پيشروي مارتنيك در فرانسه تاسيس كرد تا به واسطه آن بتواند با استعمار و نژادپرستي در فرانسه و ساير كشورهاي جهان مبارزات جدي و اساسي را آغاز و دنبال كند. او دراين سالها يكي از بهترين آثارش در زمينه مبارزات سياسي را با عنوان گفتوگو درباره استعمار منتشر كرد. اين اثر غوغاي بسياري در سراسر جهان به ويژه ميان روشنفكران به پا كرد.
با وجود اين، هر چند نسل جديد نويسندگان كارائيب «امه سزر» را نقد ميكنند اما جهانيان هرگز انديشهها و ميراث ماندگاري كه از او برجاي مانده، فراموش نخواهند كرد.
مراسم تدفين امه سزر در فرانسه كه با حضور جمع بسياري از اديبان، سياستمداران و دوستداران او به شكل بسيار باشكوهي برگزار شد، پيش از اين تنها براي 3 اديب فرانسوي و مطرح چون ويكتور هوگو در سال 1885، پل والري در سال 1945 و كله در سال 1954 برگزار شده بود.
امه سزر 17 آوريل 2008 پس از اينكه مدتي را بهدليل ناراحتي قلبي در بيمارستان گذراند، در شهر فورت دو فرانس فرانسه چشم از جهان فرو بست.