این شهر در تقسيمات كشوري معادل يك استان به شمار مي‌آيد. پكن پس از شانگهای دومین شهر بزرگ چین به شمار می‌رود.

نام پكن (به معناي پايتخت شمالي) همانند بسياري از پايتخت‌هاي شرق آسيا از محل جغرافيايي آن واقع در شمال چين اقتباس شده است. در شرق آسيا رسم است نام پايتخت‌ها را از محل جغرافيايي آنها اقتباس مي كنند؛ مثل توكيو (پايتخت جنوبي) و هانوي در ويتنام كه به معناي پايتخت شرقي است.

نام پكن در طول تاريخ دچار تحولات زيادي شده است؛ پيكين نام اصلي اين شهر است. در غرب به آن بيجينگ مي گويند كه اين نام، برداشتي است كه مبلغان مذهبي فرانسوي از نام بينپيگ داشته اند.

پسوند jing در اين نام، پسوندي است كه تمامي اسامي پايتخت هاي چين در طول تاريخ داشته‌‌اند و به نوعي معرف پايتخت بودن شهر است. يانجينگ و كامبولوك ديگر اسامي پكن در طول تاريخ بوده‌اند.

تاريخ شهر
گفته مي‌شود منطقه اي كه پكن در آن قرار دارد، از هزاره اول پيش از ميلاد، مسكوني بوده است و به آن جي گفته می‌شده است. اين شهر باستاني، امروزه ديگر كاملاً مفقود شده و تلاش باستان شناسان براي يافتن بقاياي آن تاكنون ناكام مانده است.

 چند قرن پس از ميلاد، پكن به صورت چند شهر بسيار كوچك نزديك به هم وجود داشته است تا اينكه 10 قرن پس از ميلاد -در زمان حكمراني سلسله خيان ليائو- به صورت شهر مستقلي به عنوان پايتخت جنوبي انتخاب شد.

پس از حمله مغول‌ها و به قدرت رسيدن قوبلاي قاآن؛ از آنجا كه او مي‌خواست به عنوان امپراتور چين بر تخت بنشيند، پكن به موقعيت ممتازي دست يافت چون كوبلاي خان اين شهر را به عنوان پايتخت امپراتوري خود برگزيد.

چندين قرن بعد در سال 1949 و با به قدرت رسيدن مائوئيست‌ها، براي چندمين بار طي چند قرن اعلام شد پايتخت از پكن منتقل نخواهد شد. پس از آن تاريخ معاصر پكن آغاز مي شود كه مهمترين ويژگي آن رشد باورنكردني شهر است.

جغرافيا و آب و هوای شهر 
پكن در شمال چين قرار دارد و كمان شمالي اين شهر در محاصره چندين رشته كوه است. اين كوه‌ها در طول تاريخ همانند سپري پكن را از دستبرد اقوام مهاجم شمالي محفوظ نگه‌داشته‌اند.

در پكن دو رودخانه به نام هاي يونگ رينگ و چائوبي وجود دارد كه خود زير مجموعه حوزه آبريز هايهه به شمار مي‌روند. آب وهواي پكن بسيار خشن است؛ در تابستان‌ها بسيار گرم و در زمستان‌ها بسيار سرد است.

جمعیت‌شناسی شهر
پکن طبق سرشماری سال 2007 هفده ملیون و چهارصد و سی هزار نفر جمعیت دارد. میزان تراکم جمعیت در این شهر در هر کیلومتر مربع 1037.4 نفر است. پکن از نظر جمعیت بیست‌ و ششمین و از لحاظ تراکم جمعیتی چهارمین شهر چین به شمار می‌رود.

ترکیب نژادی در این شهر به سود هوان‌ها است؛ آن‌ها 96 درصد جمعیت چین را تشکیل می‌دهند. پس از آن‌ها هم نژاد مانچو و نژاد هوئی هر کدام با 2 درصد از جمعیت پکن قرار دارند. در پکن 0.3 درصد هم جمعیت نژادی مغول زندگی می‌کند.

حمل ونقل عمومي
پكن۱۶۸۰۸ كيلومتر مربع مساحت و نزديك به 17 ملیون نفر جمعيت دارد. از اين رو حمل ونقل عمومي در اين شهر متناسب با اين مساحت و جمعيت بايد بسيار گسترده و مدرن باشد. با توجه به نياز پكن به سيستم پيشرفته حمل ونقل در پكن، پنج كمربندي، 9بزرگراه و 11بزرگراه ملي احداث شده است. همچنين چند خط ‌BRT و چند خط ريلي در شهر احداث شده است تا حمل ونقل عمومي در اين كلانشهر بسيار بزرگ، به سهولت انجام شود.

پکن همچنین شش فرودگاه که بزرگ‌ترین آن‌ها فرودگاه بین‌المللی پکن نام دارد. بیشتر پرواز‌های داخلی و تقریبا تمامی پرواز‌های بین‌اللملی پکن از طریق این فرودگاه انجام می‌شود. پنج فرودگاه دیگر شهر بیشتر کاربردهای نظامی دارند.

جاذبه هاي گردشگري شهر
از آنجا كه پكن سابقه تاريخي بسيار زيادي دارد و پايتخت چين است، در آن جاذبه هاي گردشگري فراواني وجود دارد. بدون شك مهم ترين آن‌ها ديوارهاي قديمي شهر است كه روزگاري گرداگرد شهر احداث شده بودند. امروزه بسياري از دروازه‌ها و ديوار اصلي تخريب شده‌اند و به جاي آن بزرگراه‌ها و خيابان‌هاي جديد احداث شده است تا جريان حمل ونقل در اين كلانشهر روان باشد.

علاوه بر اين ديوار كه روزي بر دور شهر كشيده شده است، در پكن ديوار معروف ديگري وجود دارد. اين ديوار كه در دوره حكومت تاتارها احداث شده است يكي از پرجاذبه ترين مجموعه قصرهاي جهان را در خود جاي داده است.

درون اين ديوار شهر ممنوعه قرار دارد. اين مجموعه قصرها كه در طول حكمراني سلسله هاي مينگ و كينگ بر چين محل استقرار امپراتور بوده است اينك تحت عنوان موزه قصر يكي از جاذبه هاي گردشگري پكن به شمار مي رود.

9 هزار و 999 ساختمان اين مجموعه كه در ميان ديواري به ارتفاع 10 متر و خندقي به عمق 6 متر محصورند در سال 1987 در فهرست ميراث جهاني يونسكو ثبت شده‌اند و سالانه از محل بازديد گردشگران داخلي و خارجي درآمد بسيار زيادي نصيب پكن مي‌كنند. اين مجموعه دقيقا در شمال ميدان تيان آنمن قرار دارد.

يكي ديگر از جاذبه هاي گردشگري پكن، ميدان معروف تيان آنمن است. اين ميدان، يادآور انقلاب كمونيستي جمهوري خلق چين است. در اطراف تيان آنمن تالار بزرگ خلق، چندين يادواره انقلاب و موزه انقلاب و تاريخ قرار گرفته‌اند.

كشتار دانشجويان اصلاح طلب در ژوئن 1989 در اين ميدان، آن را به نمادي از آزاديخواهي تبديل كرده است و گردشگران خارجي كه به پكن سفر مي كنند حتما از آن بازديد مي كنند. ديگر جاذبه هاي گردشگري پكن درياچه هاي مصنوعي، پارك‌ها و معابد قديمي هستند.